ఎల్నినో ప్రభావంతో శ్రీశైలం, తుంగభద్ర జలాశయాల్లో నీటి ప్రవాహాలు తీవ్రంగా తగ్గుదల
రాయలసీమ సాగు, తాగునీటి అవసరాలపై ఒత్తిడి పెరగడంతో నిల్వలను తాగునీటికి పరిమితం చేస్తున్న అధికారులు
తీవ్ర ఎల్నినో ప్రభావం నేపథ్యంలో కృష్ణా పరివాహకంలోని కీలకమైన శ్రీశైలం, తుంగభద్ర జలాశయాల్లో ఈ ఏడాది నీటి ప్రవాహాలు గణనీయంగా తగ్గాయి. రాయలసీమకు సాగు, తాగునీరు అందించే ఈ రెండు ప్రాజెక్టుల్లో నిల్వలను వచ్చే ఏడాది జూన్ ఆఖరు వరకు ప్రధానంగా తాగునీటి అవసరాలకే కేటాయించాలని అధికారులు నిర్ణయించారు.
జలవనరుల శాఖ అధికారుల ప్రకారం, శ్రీశైలం జలాశయానికి గడిచిన 40 ఏళ్లలో ఇంత తక్కువ ప్రవాహాలు నమోదైన సందర్భాలు కేవలం 4 సార్లు మాత్రమే ఉన్నాయి. తుంగభద్ర జలాశయంలోనూ ఇదే పరిస్థితి నెలకొంది. సాధారణంగా తుంగభద్ర నిండిన తర్వాత గేట్లు ఎత్తి దిగువకు వదిలే నీరు శ్రీశైలం చేరుతుంది. ఏటా సగటున తుంగభద్ర నుంచి 157 టీఎంసీల నీరు నది ద్వారా దిగువకు విడుదలవుతుంది. శ్రీశైలానికి ముందు పెద్ద రిజర్వాయర్లు లేకపోవడంతో ఆ నీరు నేరుగా శ్రీశైలంలోకి చేరుతుంది. అయితే ప్రస్తుత సంవత్సరంలో తుంగభద్ర ఒక్కసారి కూడా పూర్తిస్థాయిలో నిండకపోవడం వల్ల దిగువ ప్రవాహాలు తీవ్రంగా తగ్గాయి.
వర్షాకాలం సెప్టెంబరు ఆఖరుతో ముగియనుండగా, జలాశయాల్లో ఆశించిన స్థాయిలో నిల్వలు ఏర్పడకపోవడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఎల్నినో ప్రభావం ఫిబ్రవరి వరకు కొనసాగే అవకాశముందని వాతావరణ సంబంధిత అంచనాలు సూచిస్తున్న నేపథ్యంలో, వేసవి తాగునీటి అవసరాలకు ముందుగానే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. జలవనరుల శాఖ ఉన్నతాధికారి ఒకరు గురువారం కర్నూలులో మాట్లాడుతూ, “ప్రస్తుత నిల్వలను దృష్టిలో పెట్టుకుని సాగు నీటి విడుదలపై చాలా జాగ్రత్తగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాం. వచ్చే జూన్ ఆఖరు వరకు తాగునీటి భద్రతే ప్రధాన ప్రాధాన్యం,” అని చెప్పారు.
భూగర్భజలాల పరిస్థితి కూడా జిల్లాల్లో ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. వర్షాభావం కారణంగా అనేక మండలాల్లో నీటి మట్టాలు పడిపోయాయని అధికారులు తెలిపారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో రైతులు ఆరుతడి పంటలు వేసినా, వాటికి అవసరమైన తడులు అందించే పరిస్థితి లేకపోవడంతో వ్యవసాయంపై అనిశ్చితి నెలకొంది. ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఎక్కడా సాగును ప్రోత్సహించలేదని, అందుబాటులో ఉన్న నీటిని తాగునీటి అవసరాలకు నిల్వ చేయడమే ప్రస్తుత విధానమని వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు తెలిపారు. “జలాశయాల నిల్వలు మెరుగుపడే వరకు రైతులు అధిక నీటి అవసరమున్న పంటలకు వెళ్లకూడదని సూచిస్తున్నాం,” అని వ్యవసాయ శాఖ జిల్లా అధికారి గురువారం చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- శ్రీశైలంలో 40 ఏళ్లలో 4 సార్లే ఇంత తక్కువ ప్రవాహాలు
- తుంగభద్ర ఈ ఏడాది ఒక్కసారి కూడా పూర్తిగా నిండలేదు
- తుంగభద్ర నుంచి ఏటా సగటున 157 టీఎంసీలు విడుదల
- వచ్చే జూన్ ఆఖరు వరకు తాగునీటికి ప్రాధాన్యం
- ఎల్నినో ప్రభావం ఫిబ్రవరి వరకు ఉండే అవకాశం
రాయలసీమ జిల్లాలపై ఈ పరిస్థితి ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపే అవకాశముంది. కర్నూలు, నంద్యాల, అనంతపురం, వైఎస్సార్ జిల్లాల్లో తాగునీటి పంపిణీ ప్రణాళికలను సమీక్షించేందుకు అధికారులు స్థానిక సంస్థలతో సమన్వయం చేస్తున్నారు. మున్సిపల్, గ్రామీణ నీటి సరఫరా విభాగాలు అవసరమైతే ప్రత్యామ్నాయ వనరులను గుర్తించాలని సూచించబడ్డాయి. “ప్రస్తుతం ప్రధాన లక్ష్యం వేసవి వరకు తాగునీటి సరఫరాలో అంతరాయం రాకుండా చూడటమే. అందుకే ప్రతి విడుదలను పర్యవేక్షణలో ఉంచుతున్నాం,” అని గ్రామీణ నీటి సరఫరా శాఖ అధికారి చెప్పారు.
తుంగభద్ర, శ్రీశైలం జలాశయాల మధ్య సహజ సంబంధం కారణంగా పైప్రాంతాల్లో వర్షపాతం తగ్గితే దిగువ ప్రాంతాలపై వెంటనే ప్రభావం పడుతుంది. తుంగభద్ర నుంచి సాధారణంగా వచ్చే మిగులు ప్రవాహాలపైనే శ్రీశైలం కొంతవరకు ఆధారపడుతుంది. ఈ ఏడాది ఆ ప్రవాహాలు తగ్గిపోవడంతో విద్యుత్ ఉత్పత్తి, సాగు నీటి విడుదల, తాగునీటి నిల్వల మధ్య సమతుల్యత అవసరమైంది. అధికారులు నీటి వినియోగాన్ని రోజువారీగా అంచనా వేసి, అత్యవసర అవసరాలకు అనుగుణంగా నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నారని చెప్పారు.
రైతు సంఘాలు పరిస్థితిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నప్పటికీ, తాగునీటి భద్రతకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరాన్ని అధికారులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. “సాగు నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు నీటి లభ్యతను గ్రామస్థాయిలో నిర్ధారించుకోవాలి. హామీ లేని నీటిపై ఆధారపడటం రైతులకు ప్రమాదకరం,” అని జలవనరుల శాఖలోని మరో అధికారి తెలిపారు. సెప్టెంబరు ముగిసేలోపు మిగిలిన వర్షాలపై ఆశలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రధాన జలాశయాల పరిస్థితి గణనీయంగా మారే అవకాశాలు పరిమితంగానే ఉన్నాయని అధికార వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
తదుపరి దశలో ప్రభుత్వం జలాశయాల నిల్వలు, భూగర్భజలాల స్థాయి, తాగునీటి అవసరాలపై సమగ్ర సమీక్ష చేపట్టనుంది. అక్టోబరు మొదటి వారంలో వర్షాకాలం తుది అంచనాలు అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత సాగు నీటి విడుదలలపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. అప్పటివరకు శ్రీశైలం, తుంగభద్ర నిల్వలను అత్యవసర తాగునీటి అవసరాల కోసం పరిరక్షించే విధానమే కొనసాగనుంది.
