99TV News

    22A భూముల రూల్స్: ఏపీలో సంస్కరణలు, తెలంగాణలో ఆంక్షలు

    22A భూములకు కొత్త రూల్స్ ఏంటి? ఏపీ, తెలంగాణలో పరిస్థితి

    22A భూములపై ఏపీ, తెలంగాణలో కొత్త నిబంధనల చర్చ వేగం

    నిషేధిత ఆస్తుల జాబితాల్లో ప్రైవేట్ భూములు చేరడంపై ఫిర్యాదుల నేపథ్యంలో రెండు రాష్ట్రాలు వేర్వేరు ప్రక్రియలు అమలు చేస్తున్నాయి

    అమరావతి , 19 ఆగస్టు 2026 —

    ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో 22A భూముల అంశంపై భూ యజమానుల ఆందోళనలు పెరుగుతున్న వేళ, నిషేధిత ఆస్తుల గుర్తింపు, తొలగింపు, రిజిస్ట్రేషన్ నిరాకరణకు సంబంధించిన ప్రక్రియలను ప్రభుత్వాలు వేర్వేరుగా పునర్వ్యవస్థీకరిస్తున్నాయి. 2026 జూలై నుంచి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ముందస్తు నోటీసు, విచారణ వంటి రక్షణలు చర్చలోకి రాగా, తెలంగాణలో భూభారతి, రిజిస్ట్రేషన్ శాఖల వద్ద ఫిర్యాదుల పరిష్కారంపై దృష్టి పడింది.

    రిజిస్ట్రేషన్ల చట్టంలోని సెక్షన్ 22A ప్రకారం ప్రభుత్వం కొన్ని రకాల భూముల రిజిస్ట్రేషన్లను నిలిపివేయవచ్చు. ఒక సర్వే నంబర్ నిషేధిత జాబితాలో ఉంటే, ఆ భూమిపై అమ్మకం, కొనుగోలు, గిఫ్ట్ డీడ్, తాకట్టు, పవర్ ఆఫ్ అటార్నీ వంటి లావాదేవీలు సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయంలో ముందుకు సాగవు. ప్రభుత్వ భూములు, అసైన్డ్ భూములు, దేవాదాయ భూములు, వక్ఫ్ భూములు, సీలింగ్ మిగులు భూములు, కోర్టు వివాదాల్లో ఉన్న ఆస్తులు సాధారణంగా ఈ పరిధిలోకి వస్తాయి. అయితే ప్రైవేట్ పట్టా భూములు సరైన వెరిఫికేషన్ లేకుండా జాబితాల్లో చేరుతున్నాయనే ఫిర్యాదులు రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ ప్రధాన సమస్యగా మారాయి.

    ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 2026లో నిషేధిత ఆస్తుల వర్గీకరణ ప్రక్రియలో మార్పులు తీసుకురావడానికి ప్రభుత్వం చర్యలు చేపట్టింది. జూలై 2026లో వెలువడిన అధికారిక వివరాల ప్రకారం, ఏదైనా భూమిని నిషేధిత ఆస్తిగా నమోదు చేసే ముందు భూ యజమానికి ముందస్తు నోటీసు ఇవ్వడం, తప్పనిసరి విచారణ జరపడం వంటి డ్యూ ప్రాసెస్ రక్షణలను ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో చేర్చారు. నిషేధిత ఆస్తుల సమాచారాన్ని ఒకే డేటాబేస్‌లో సమన్వయం చేయాలనే విధానానికీ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. అధికారుల ప్రకారం, దీని లక్ష్యం ప్రభుత్వ భూములను కాపాడటం మాత్రమే కాకుండా, ప్రైవేట్ భూములు తప్పుగా నిషేధిత జాబితాలో చేరకుండా నిరోధించడం.

    తెలంగాణలో సమస్య మరింత రాజకీయ చర్చకు దారితీసింది. వ్యవసాయ భూముల వివరాలు భూభారతి వ్యవస్థలో, పట్టణ ఆస్తుల వివరాలు ఐజీఆర్ఎస్ రిజిస్ట్రేషన్ వ్యవస్థలో పరిశీలించాల్సి వస్తోంది. భూమి 22A జాబితాలోకి వెళ్లినట్లు తెలిసినప్పుడు, యజమానులు ముందుగా సంబంధిత సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం లేదా జిల్లా కలెక్టర్ కార్యాలయం ద్వారా కారణాలు, సంబంధిత జీవోలు, ఉత్తర్వులు కోరాలని అధికారులు సూచిస్తున్నారు. భూమి ఎందుకు నిషేధిత జాబితాలో ఉండకూడదో పాత రిజిస్ట్రేషన్ డాక్యుమెంట్లు, లింక్ డాక్యుమెంట్లు, పట్టాదారు పాసుపుస్తకాలు, ఈసీ, లేఅవుట్ అనుమతులు, కోర్టు ఉత్తర్వులతో దరఖాస్తు సమర్పించాలి.

    HIGHLIGHTS

    - 22A జాబితాలో భూమి ఉంటే రిజిస్ట్రేషన్ నిలుస్తుంది

    - ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ముందస్తు నోటీసు, విచారణపై కొత్త ప్రక్రియ

    - తెలంగాణలో ఫిర్యాదులు జిల్లా కలెక్టర్ స్థాయికి పంపించాలని సూచన

    - ఆగస్టు 14లోగా కీలక డాక్యుమెంట్లు అప్‌లోడ్ చేయాలని ఆదేశం

    - అర్హులైన వారికి న్యాయం చేస్తామని మంత్రి పొంగులేటి చెప్పారు

    న్యాయవాది ఈ అంశంపై స్పందిస్తూ, “రెవిన్యూ సిబ్బంది, లేదా రిజిస్ట్రేషన్ అధికారులు కూడా ఈ జాబితాలోకి భూములను చేర్చవచ్చు” అని చెప్పారు. ధరణి అమలుకు ముందు తెలంగాణలో సుమారు 16 లక్షల ఎకరాల భూమి మాత్రమే ఈ జాబితాలో ఉండేదని, తరువాత 1955 ఖాస్రా పహణి ఆధారంగా విస్తృత వర్గీకరణ జరగడంతో వివాదాలు పెరిగాయని ఆయన వివరించారు. “ధరణి, భూభారతి తరువాత దాదాపు కోటి ఎకరాలకు పైగా భూమి ఇందులోకి వచ్చింది. దీంతో చాలా మంది భూమి అమ్ముదామని పోతే, ఎన్వోసీ అంటున్నారు” అని దేవేందర్ రెడ్డి చెప్పారు.

    తెలంగాణ స్టాంపులు, రిజిస్ట్రేషన్ల శాఖ సూచనల ప్రకారం, సెక్షన్ 22A (1)(a), (b), (d)కు సంబంధించిన ఫిర్యాదుల కోసం జిల్లా కలెక్టర్‌ను సంప్రదించాలి. సెక్షన్ 22A (1)(c) పరిధిలో వక్ఫ్ లేదా ఎండోమెంట్ ఆస్తులపై ఫిర్యాదులు ఉంటే వక్ఫ్ బోర్డు సీఈఓ లేదా ఎండోమెంట్ కమిషనర్ వద్దకు వెళ్లాలి. సెక్షన్ 22A (1)(e) అంశాల్లో చీఫ్ కమిషనర్ ఆఫ్ ల్యాండ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఏర్పాటు చేసిన కమిటీని ఆశ్రయించాలి. కోర్టు ఉత్తర్వుల కారణంగా భూమి జాబితాలో చేరితే, దాన్ని కోర్టు ద్వారానే సరిచేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.

    ప్రతిపక్షాలు ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో జాప్యాలు, అవకతవకలపై విమర్శలు చేస్తున్నాయి. బీఆర్ఎస్ నాయకుడు దాసోజు శ్రవణ్ కుమార్ ఈ వారంలో చేసిన వ్యాఖ్యల్లో, “ప్రభుత్వ భూములను కాపాడాల్సిన సెక్షన్ 22A నిబంధన, రెవెన్యూ అధికారులకు, రాజకీయ నాయకులకు ఒక ప్రైవేటు ఏటీఎంగా మారిపోయింది” అని ఆరోపించారు. “ఎన్వోసీ జారీకి గరిష్టంగా 30 రోజుల కాలపరిమితి విధించాలి. అప్లికేషన్ ఏ దశలో ఉందో ఆన్‌లైన్ ట్రాకింగ్ ఉండాలి” అని ఆయన డిమాండ్ చేశారు. బీజేపీ ఎమ్మెల్యే ఏలేటి మహేశ్వర రెడ్డి కూడా 22A భూముల విస్తీర్ణం భారీగా పెరిగిందని ఆరోపిస్తూ, ప్రభుత్వం పూర్తి వివరాలు వెల్లడించాలన్నారు.

    ప్రభుత్వం మాత్రం అర్హులైన భూ యజమానులకు న్యాయం చేస్తామని చెబుతోంది. రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస రెడ్డి ఇటీవల అధికారులతో సమీక్షలో, “నిషేధిత భూములపై ప్రజలు ఎలాంటి ఆందోళన చెందవద్దు. చట్టబద్ధంగా అర్హులైన ప్రతి ఒక్కరికి న్యాయం చేస్తాం” అని అన్నారు. “కొత్తగా ఎలాంటి భూములను మా ప్రభుత్వం ఈ నిషేధిత జాబితాలో చేర్చలేదు. గత ప్రభుత్వం నుంచి ఉన్న చట్టపరమైన, సాంకేతిక చిక్కులను పరిష్కరించి బాధితులకు ఊరట కలిగిస్తాం” అని మంత్రి చెప్పారు. సబ్ రిజిస్ట్రార్ల విచక్షణాధికారాలను పరిమితం చేయాలని, ఆన్‌లైన్‌లో ఉన్న రికార్డుల ఆధారంగానే నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని కూడా ఆయన ఆదేశించారు.

    ప్రభుత్వం ఇప్పటివరకు జారీ చేసిన జీవోలు, ఉత్తర్వులు, మెమోలు, భూసేకరణ ప్రొసీడింగ్స్, లేఅవుట్ అనుమతులు వంటి పత్రాలను ఆగస్టు 14లోగా ఆన్‌లైన్‌లో అప్‌లోడ్ చేయాలని తెలంగాణలో అధికారులకు సూచించారు. పీఓబీ జాబితాలో ఉన్న ఆస్తుల రిజిస్ట్రేషన్లను గుడ్డిగా తిరస్కరించకుండా, తిరస్కరణకు కారణాలను 3 రోజుల లోపు తెలియజేయాలని మంత్రి ఆదేశించారు. తదుపరి దశలో జిల్లా కలెక్టర్లు, డిస్ట్రిక్ట్ రిజిస్ట్రార్లు సమన్వయంతో పెండింగ్ దరఖాస్తులను పరిశీలించనున్నారు. భూ యజమానులు తమ పత్రాలను సిద్ధం చేసుకుని సంబంధిత అధికారుల ముందుకు వెళ్లడం కీలకంగా మారింది.