దిశా బిల్లు ఉపసంహరణకు ఏపీ కేబినెట్ ఆమోదం
కేంద్ర ఆమోదం రాని బిల్లును వెనక్కి తీసుకుంటూ ప్రభుత్వం నిర్ణయం; జగన్ విమర్శలు, కూటమి ప్రతిస్పందనలతో రాజకీయ చర్చ
అమరావతి, 2026-08-08 —
ఆంధ్రప్రదేశ్లో మహిళలు, చిన్నారుల భద్రత పేరుతో గత వైసీపీ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన దిశా బిల్లును ఉపసంహరించుకునే ప్రతిపాదనకు ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపింది. కేంద్ర హోం శాఖ అభ్యంతరాలు, కొత్త క్రిమినల్ చట్టాల అమలు నేపథ్యంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.
దిశా బిల్లును వెనక్కి తీసుకోవడంపై రాజకీయంగా చర్చ మొదలైంది. మాజీ ముఖ్యమంత్రి, వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షుడు వైఎస్ జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఈ నిర్ణయాన్ని తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ, మహిళలు, చిన్నారుల భద్రతకు ఇది ప్రతికూల సంకేతమని పేర్కొన్నారు. “దిశను ఉపసంహరించుకుంటూ చంద్రబాబు ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం ఆంధ్రప్రదేశ్లో మహిళలు, చిన్నారులకు ఒక చీకటి రోజు” అని జగన్ 2026-08-14న సామాజిక మాధ్యమం ఎక్స్లో పేర్కొన్నారు. వైసీపీ నాయకులు కూడా దిశా బిల్లును మహిళల రక్షణ కోసం తీసుకొచ్చిన కీలక చర్యగా ప్రస్తావిస్తూ, దాన్ని వెనక్కి తీసుకోవడం ప్రభుత్వ ఉద్దేశాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోందని చెప్పారు.
అయితే కూటమి ప్రభుత్వ వర్గాలు ఈ నిర్ణయానికి రాజకీయ కోణం లేదని స్పష్టం చేశాయి. బిల్లు అసెంబ్లీలో ఆమోదం పొందినప్పటికీ, అది చట్టంగా మారలేదని, కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆమోదం, రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించలేదని అధికారులు వివరించారు. “దిశా బిల్లు చట్టబద్ధత పొందలేదు. కేంద్ర హోం శాఖ గతంలోనే పలు అభ్యంతరాలు తెలిపింది. కొత్త క్రిమినల్ చట్టాలు అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత ఆ బిల్లును కొనసాగించాల్సిన అవసరం లేదని సూచనలు వచ్చాయి” అని ప్రభుత్వంలోని ఒక సీనియర్ అధికారి శుక్రవారం అమరావతిలో తెలిపారు. ఈ అంశం ఉమ్మడి జాబితాకు సంబంధించినది కావడంతో, రాష్ట్రం ఒక్కటే పూర్తి స్థాయి చట్టం అమలు చేయలేదని ఆయన చెప్పారు.
2019లో తెలంగాణలో వైద్య విద్యార్థినిపై జరిగిన అత్యాచారం, హత్య ఘటన నేపథ్యంలో మహిళలపై నేరాల విచారణను వేగవంతం చేయడం, నిర్దిష్ట వ్యవధిలో విచారణ పూర్తి చేయడం, శిక్షలను కఠినతరం చేయడం వంటి లక్ష్యాలతో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం దిశా బిల్లును అసెంబ్లీలో ఆమోదించింది. అయితే నేర శిక్షా స్మృతి, విచారణ ప్రక్రియ వంటి అంశాలు రాజ్యాంగంలోని ఉమ్మడి జాబితాలో ఉండటంతో కేంద్ర చట్టాలతో ఘర్షణ రాకుండా రాష్ట్ర బిల్లుకు రాష్ట్రపతి ఆమోదం తప్పనిసరి అయ్యింది. రాజ్యాంగంలోని అధికరణ 254(2) ప్రకారం కేంద్ర చట్టానికి భిన్నంగా రాష్ట్రం సవరణలు తీసుకొస్తే, అది అమల్లోకి రావాలంటే రాష్ట్రపతి ఆమోదం కావాలని న్యాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు.
కేంద్ర హోం శాఖ అప్పట్లోనే బిల్లులోని కొన్ని నిబంధనల అమలుసాధ్యతపై సందేహాలు వ్యక్తం చేసినట్లు అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. దేశవ్యాప్తంగా నిర్భయ చట్టం అమల్లో ఉన్న పరిస్థితిలో ఆంధ్రప్రదేశ్కు ప్రత్యేకంగా మరో చట్టం అవసరమా అన్న ప్రశ్న కూడా కేంద్ర స్థాయిలో లేవనెత్తబడింది. అనంతరం భారతీయ శిక్షాస్మృతి, క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ స్థానంలో భారతీయ న్యాయ సంహిత, భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత, భారతీయ సాక్ష్య అధినియం అమల్లోకి రావడంతో మహిళలపై నేరాలపై ఇప్పటికే కఠిన నిబంధనలు అమల్లో ఉన్నాయని కేంద్రం అభిప్రాయపడినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో దిశా బిల్లును ఉపసంహరించుకోవాలనే సూచన రాష్ట్రానికి వచ్చినట్లు వారు చెప్పారు.
వైసీపీ మాత్రం దిశా వ్యవస్థను కేవలం బిల్లు పరిమితిలో చూడకూడదని వాదిస్తోంది. దిశా యాప్, ప్రత్యేక పోలీస్ స్టేషన్లు, వేగవంతమైన స్పందన వ్యవస్థల ద్వారా అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మహిళలకు సహాయం అందిందని ఆ పార్టీ నాయకులు చెబుతున్నారు. “మహిళల భద్రత కోసం తీసుకొచ్చిన వ్యవస్థను బలహీనపరిచేలా ప్రభుత్వం వ్యవహరిస్తోంది. దిశా బిల్లును చట్టంగా మార్చేందుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సింది పోయి, దాన్ని ఉపసంహరించుకోవడం సరికాదు” అని వైసీపీకి చెందిన ఒక మహిళా నేత శుక్రవారం తాడేపల్లిలో చెప్పారు. దిశా యాప్ను కోట్లాది మంది డౌన్లోడ్ చేసుకున్నారని, అత్యవసర కాల్స్కు పోలీస్ స్పందన లభించిందని వైసీపీ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
కూటమి నాయకులు మాత్రం దిశా బిల్లు పేరుతో గత ప్రభుత్వం విస్తృత ప్రచారం చేసిందిగానీ, అసలు బిల్లు చట్టంగా అమల్లోకి రాలేదని అంటున్నారు. “అసెంబ్లీలో బిల్లు ఆమోదం పొందడమే చట్టం కావడానికి సరిపోదు. రాష్ట్రపతి ఆమోదం రాని ప్రతిపాదనను చట్టంగా ప్రచారం చేయడం ప్రజలను తప్పుదోవ పట్టించడమే” అని టీడీపీకి చెందిన ఒక సీనియర్ నాయకుడు అమరావతిలో అన్నారు. దిశా యాప్ వంటి పరిపాలన పరమైన సాధనాలను మహిళల భద్రత కోసం మెరుగుపరచవచ్చని, కానీ చట్టబద్ధత లేని బిల్లును కొనసాగించడం సాధ్యం కాదని ఆయన చెప్పారు. మహిళలపై నేరాల విషయంలో ప్రభుత్వం కఠినంగా వ్యవహరిస్తుందని, కొత్త చట్టాల ప్రకారం పోలీస్ వ్యవస్థను బలోపేతం చేస్తుందని కూటమి వర్గాలు వివరించాయి.
న్యాయపరంగా చూస్తే దిశా బిల్లు, దిశా యాప్ రెండూ వేర్వేరు అంశాలని అధికారులు చెబుతున్నారు. బిల్లు చట్టంగా మారకపోయినా, యాప్ లేదా పోలీస్ రెస్పాన్స్ వ్యవస్థ పరిపాలనా నిర్ణయాల ద్వారా కొనసాగించవచ్చని వారు తెలిపారు. అయితే బిల్లులో ప్రతిపాదించిన విచారణ గడువులు, శిక్షా విధానాలు, నేర ప్రక్రియల్లో మార్పులు కేంద్ర చట్టాల పరిధిని తాకుతాయని, అందువల్ల కేంద్ర ఆమోదం లేకుండా అవి అమలు కావని పేర్కొన్నారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇప్పుడు తీసుకున్న నిర్ణయం బిల్లును ఉపసంహరించుకునేదే తప్ప, మహిళల భద్రతా వ్యవస్థలన్నింటినీ రద్దు చేసేదిగా చూడరాదని అధికార వర్గాలు స్పష్టం చేశాయి.
ఈ నిర్ణయం తర్వాత వైసీపీ ప్రభుత్వం చేసిన గత ప్రచారం, కూటమి ప్రభుత్వ తాజా వివరణల మధ్య రాజకీయ వాదోపవాదాలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. జగన్ ట్వీట్తో వైసీపీ దీనిని మహిళా భద్రత అంశంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతుండగా, దిశా బిల్లు ఎప్పుడూ చట్టం కాలేదని టీడీపీ, జనసేన, బీజేపీ వర్గాలు ఎదురుదాడి చేస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా అసెంబ్లీ ఆమోదం, కేంద్ర ఆమోదం, రాష్ట్రపతి ఆమోదం మధ్య తేడాను కూటమి నాయకులు ప్రస్తావిస్తున్నారు. దిశా పేరుతో తీసుకున్న చర్యల్లో ఉపయోగకరమైన భాగాలను కొనసాగిస్తూ, చట్టపరంగా నిలబడని ప్రతిపాదనలను మాత్రమే ఉపసంహరించుకున్నామని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం బిల్లును ఉపసంహరించుకునే ప్రక్రియను పూర్తి చేసిన తర్వాత, కేంద్ర హోం శాఖతో ఉన్న పెండింగ్ ఫైల్స్ మూసివేయబడే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో మహిళలు, చిన్నారులపై నేరాల విచారణలో కొత్త క్రిమినల్ చట్టాల అమలు, పోలీస్ స్పందన వ్యవస్థల పనితీరుపై ప్రభుత్వం తదుపరి చర్యలు ప్రకటించవచ్చని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. వైసీపీ ఈ అంశంపై అసెంబ్లీ లోపల, బయట ప్రభుత్వాన్ని నిలదీయాలని భావిస్తుండగా, కూటమి దిశా బిల్లు చట్టబద్ధ స్థితిపై ప్రజలకు వివరాలు చెప్పే దిశగా వెళ్లే సూచనలు ఉన్నాయి.
EYE-LANDERS
- దిశా బిల్లు ఉపసంహరణకు ఏపీ కేబినెట్ ఆమోదం
- 2019లో దిశా బిల్లును అసెంబ్లీ ఆమోదించింది
- బిల్లుకు కేంద్రం, రాష్ట్రపతి ఆమోదం రాలేదు
- “మహిళలు, చిన్నారులకు చీకటి రోజు”: జగన్
- కొత్త క్రిమినల్ చట్టాల నేపథ్యంలో ఉపసంహరణ నిర్ణయం