ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పారిశ్రామిక పెట్టుబడులకు మరో కీలక అవకాశం ఏర్పడింది. కాకినాడ జిల్లా తొండంగిలో రూ.1,250 కోట్లతో అరుదైన భూ మూలకాల ఆధారంగా తయారయ్యే శాశ్వత అయస్కాంతాల తయారీ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని Nexon Geochem ప్రణాళిక రూపొందించింది. ఇందుకోసం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎకనామిక్ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డుతో కంపెనీ అవగాహన ఒప్పందం (MoU) కుదుర్చుకుంది. ఈ ప్రాజెక్టు అమలైతే ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, పునరుత్పాదక ఇంధనం, పారిశ్రామిక యంత్రాలు, రక్షణ రంగాలకు అవసరమైన కీలక భాగాల దేశీయ తయారీకి తోడ్పడవచ్చు.
రెండు దశల్లో రూ.1,250 కోట్ల పెట్టుబడి
హైదరాబాద్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న Nexon Geochem ఈ ప్రాజెక్టును రెండు దశల్లో చేపట్టనుంది. మొదటి దశలో రూ.750 కోట్లు, రెండో దశలో మరో రూ.500 కోట్లు పెట్టుబడి పెట్టాలని ప్రణాళిక రూపొందించింది. పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి వచ్చిన తర్వాత ఏడాదికి 600 టన్నుల అధిక నాణ్యత గల శాశ్వత అయస్కాంతాలను తయారు చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ప్రస్తుతం ఈ ప్రాజెక్టు అవగాహన ఒప్పందం దశలో ఉంది. భూమి, మౌలిక సదుపాయాలు, అనుమతులు, నిర్మాణం వంటి తదుపరి దశలు పూర్తయ్యాకే ప్లాంట్ ఏర్పాటు, వాణిజ్య ఉత్పత్తి ప్రారంభంపై మరింత స్పష్టత వస్తుంది.
రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్లు అంటే ఏమిటి?
రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్లు అనేవి అరుదైన భూ మూలకాలను ఉపయోగించి తయారు చేసే శక్తివంతమైన శాశ్వత అయస్కాంతాలు. కాకినాడలో ప్రతిపాదించిన ప్లాంట్‌లో నియోడైమియం–ఐరన్–బోరాన్ (NdFeB) అయస్కాంతాలను తయారు చేయనున్నారు. పరిమాణం తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ అధిక అయస్కాంత శక్తిని అందించే ఈ ఉత్పత్తులు ఆధునిక సాంకేతిక పరిశ్రమల్లో కీలకంగా ఉపయోగపడతాయి.
ఈ అయస్కాంతాలు ప్రధానంగా కింది రంగాల్లో ఉపయోగిస్తారు:
ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు: మోటార్ల తయారీలో.
పునరుత్పాదక ఇంధనం: విండ్ టర్బైన్లలో.
పారిశ్రామిక ఆటోమేషన్: యంత్రాలు, రోబోటిక్స్, ఇతర ఆటోమేటెడ్ పరికరాల్లో.
రక్షణ రంగం: కొన్ని అధునాతన సాంకేతిక వ్యవస్థల్లో.
అధునాతన తయారీ: వివిధ విద్యుత్, యాంత్రిక పరికరాల్లో.
ఈ రంగాల్లో డిమాండ్ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో అధిక నాణ్యత గల అయస్కాంతాల దేశీయ తయారీకి ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది.
దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గించడమే లక్ష్యం
అరుదైన భూ మూలకాల ఆధారంగా తయారయ్యే అయస్కాంతాల కోసం భారత్ విదేశీ సరఫరా వ్యవస్థలపై ఆధారపడుతోంది. ఈ ఆధారాన్ని తగ్గించడానికి దేశీయంగా ముడి పదార్థాల ప్రాసెసింగ్, అయస్కాంతాల తయారీ, సరఫరా వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
కాకినాడ ప్రాజెక్టు ఈ ప్రయత్నాలకు తోడ్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఒక్క ప్లాంట్‌తోనే దిగుమతులపై ఆధారపడటం పూర్తిగా తొలగిపోదు. ముడి పదార్థాల లభ్యత, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, ఉత్పత్తి నాణ్యత, ధరలు, మార్కెట్ డిమాండ్ వంటి అంశాలు కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
కాకినాడకు ఎలాంటి ప్రయోజనాలు కలగవచ్చు?
ఈ ప్రాజెక్టు అమలైతే కాకినాడ ప్రాంతంలో అధునాతన తయారీ రంగం అభివృద్ధికి అవకాశం ఏర్పడవచ్చు. ఉత్పత్తి కేంద్రానికి అవసరమైన రవాణా, లాజిస్టిక్స్, నిర్వహణ, అనుబంధ పారిశ్రామిక సేవలకు కూడా డిమాండ్ పెరగవచ్చు.
ప్రాజెక్టు ద్వారా ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఉపాధి అవకాశాలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఉద్యోగాల సంఖ్య, స్థానికులకు లభించే అవకాశాలు, ప్లాంట్ ప్రారంభ తేదీ వంటి అంశాలను నిర్ధారిత అధికారిక సమాచారం ఆధారంగా మాత్రమే అంచనా వేయాలి.
దేశీయ తయారీకి మరో ముందడుగు
ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, గ్రీన్ ఎనర్జీ, ఎలక్ట్రానిక్స్, రక్షణ రంగాల్లో దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచుకోవడం భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా ముఖ్యం. ఈ రంగాలకు అవసరమైన కీలక భాగాలను దేశంలోనే తయారు చేయగలిగితే సరఫరా వ్యవస్థలో విదేశీ మార్కెట్లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది.
Nexon Geochem ప్రతిపాదించిన రూ.1,250 కోట్ల కాకినాడ ప్రాజెక్టు ఈ దిశలో ఒక ముఖ్యమైన ప్రయత్నం. అయితే దీని వాస్తవ ప్రభావం ప్రాజెక్టు అమలు, ఉత్పత్తి ప్రారంభం, తయారీ సామర్థ్యం, నాణ్యత, ధరల పోటీతత్వంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.