ఖర్గే సభా వేదిక ‘శుద్ధీకరణ’పై రాజ్యసభలో దుమారం
హల్ద్వానీ ఘటనను అవమానంగా పేర్కొన్న కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు; సంబంధం లేదని ఉత్తరాఖండ్ బీజేపీ వివరణ
న్యూఢిల్లీ, 2026 ఆగస్టు 14 —
ఉత్తరాఖండ్లోని హల్ద్వానీ రామలీలా మైదానంలో కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ప్రసంగించిన సభ అనంతరం వేదికను ‘శుద్ధీకరించిన’ ఘటనపై రాజ్యసభలో గురువారం తీవ్ర చర్చ జరిగింది. ఈ చర్యను అంటరానితనానికి సంకేతంగా ఖర్గే పేర్కొనగా, బీజేపీ తనకు సంబంధం లేదని తెలిపింది.
కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు, రాజ్యసభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే హల్ద్వానీ సభ తర్వాత చోటుచేసుకున్న పరిణామాలను సభలో ప్రస్తావిస్తూ తీవ్ర ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. రామలీలా మైదానంలో 8వ తేదీన జరిగిన బహిరంగ సభలో తాను ప్రజల సమస్యలు, పేదరికం, సామాజిక న్యాయం వంటి అంశాలపైనే మాట్లాడానని, అయితే తన ప్రసంగం ముగిసిన తర్వాత సభా వేదిక, పరిసర ప్రాంతాల్లో ‘శుద్ధీకరణ’ కార్యక్రమం నిర్వహించడం తనను అవమానించడమేనని ఆయన అన్నారు. ఈ ఘటనకు సంబంధించిన దృశ్యాలు సామాజిక మాధ్యమాల్లో విస్తృతంగా ప్రచారంలోకి రావడంతో రాజకీయంగా పెద్ద దుమారం రేగింది. కాంగ్రెస్, ఆర్జేడీతో పాటు మరికొన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఈ చర్యను ఖండించగా, ఉత్తరాఖండ్ బీజేపీ నేతలు ఆ ఆరోపణలను తిరస్కరించారు.
రాజ్యసభలో గురువారం మాట్లాడిన మల్లికార్జున్ ఖర్గే, ఈ అంశాన్ని కేవలం రాజకీయంగా కాకుండా సామాజిక గౌరవానికి సంబంధించిన ప్రశ్నగా చూడాలని అన్నారు. “హల్ద్వానీలో బహిరంగ సభలో ప్రసంగించిన తర్వాత అంటరానితనాన్ని గుర్తు చేసే చేదు అనుభవాన్ని చూడాల్సి వచ్చింది,” అని కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే రాజ్యసభలో అన్నారు. “నేను సభలో మతం పేరును ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు. పేదల సమస్యలు, ప్రజల బాధలు, హక్కుల గురించి మాత్రమే మాట్లాడాను,” అని ఆయన చెప్పారు. తన రాజకీయ జీవితంలో తాను ఎప్పుడూ కులం పేరుతో సానుభూతి కోరలేదని, రక్షణ లేదా ప్రత్యేక సహాయం అడగలేదని కూడా ఖర్గే స్పష్టం చేశారు.
ఖర్గే వ్యాఖ్యలతో సభలో విపక్ష సభ్యులు ఈ ఘటనపై స్పందించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరారు. షెడ్యూల్డ్ కులానికి చెందిన ఒక జాతీయ పార్టీ అధ్యక్షుడు పాల్గొన్న సభ అనంతరం ‘శుద్ధీకరణ’ పేరుతో కార్యక్రమం నిర్వహించడం సమాజానికి తప్పు సందేశం ఇస్తుందని కాంగ్రెస్ సభ్యులు అన్నారు. “నేను దళితుడిని అని చెప్పి ఎప్పుడూ సానుభూతి పొందడానికి ప్రయత్నించలేదు; కానీ హల్ద్వానీ ఘటన నన్ను బాధించింది,” అని ఖర్గే సభలో అన్నారు. ఆయన ఈ ఘటనను వ్యక్తిగత అవమానంగా మాత్రమే కాకుండా రాజ్యాంగ విలువలకు వ్యతిరేక సంకేతంగా అభివర్ణించారు. బాధ్యులపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవాలని, అవసరమైతే అంటరానితనానికి సంబంధించిన చట్టాల కింద కేసులు నమోదు చేయాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
హల్ద్వానీ సభ అనంతరం వేదిక వద్ద హవనం, పవిత్ర జలం చల్లడం వంటి కార్యక్రమాలు జరిగినట్లు కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపించారు. ఉత్తరాఖండ్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు గణేష్ గోడియాల్ మాట్లాడుతూ, బీజేపీకి చెందిన స్థానిక నాయకులు, శ్రీరామసేన కార్యకర్తలు కలిసి ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారని అన్నారు. “భారతీయ జనతా పార్టీ, శ్రీరామసేన కలిసి శుద్ధీకరణ కార్యక్రమం చేపట్టాయి,” అని ఉత్తరాఖండ్ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు గణేష్ గోడియాల్ హల్ద్వానీ ఘటనపై స్పందిస్తూ చెప్పారు. ఈ ఘటన కేవలం ఒక పార్టీపై విమర్శ కాదని, సమాజంలో ఇంకా ఉన్న వివక్ష మనస్తత్వాన్ని బయటపెడుతుందని ఆయన అన్నారు.
అయితే ఉత్తరాఖండ్ బీజేపీ ఈ ఆరోపణలను ఖండించింది. తమ పార్టీకి హల్ద్వానీ రామలీలా మైదానంలో జరిగిన శుద్ధీకరణ కార్యక్రమంతో ఎలాంటి సంబంధం లేదని రాష్ట్ర బీజేపీ నేతలు చెప్పారు. ఉత్తరాఖండ్ మంత్రి ఖజన్ దాస్ మాట్లాడుతూ, కాంగ్రెస్ తన రాజకీయ వైఫల్యాల నుంచి దృష్టి మళ్లించడానికి ఈ అంశాన్ని ఉపయోగిస్తోందని అన్నారు. “ఈ కార్యక్రమంతో బీజేపీకి ఎలాంటి సంబంధం లేదు; తప్పును మాపై మోపడానికి కాంగ్రెస్ ఇలాంటి ఆరోపణలు చేస్తోంది,” అని ఉత్తరాఖండ్ మంత్రి ఖజన్ దాస్ అన్నారు. సమాజాన్ని విభజించే రాజకీయ వ్యూహంలో భాగంగానే కాంగ్రెస్ ఈ విషయాన్ని పెద్దది చేస్తోందని ఆయన ఆరోపించారు.
కార్యక్రమ నిర్వాహకుల్లో ఒకరు సభ అనంతరం ‘శుద్ధీకరణ’ జరిగిన విషయాన్ని అంగీకరించినట్లు స్థానిక స్థాయిలో రాజకీయ వర్గాలు తెలిపాయి. ఆ నిర్వాహకుడి ప్రకారం, సభలో కొన్ని అభ్యంతరకర నినాదాలు వచ్చినందున ఆ ప్రాంతాన్ని మళ్లీ శాంతియుత, ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలకు సిద్ధం చేయాలనే ఉద్దేశంతో ఆచారం నిర్వహించామనే వాదన వినిపించింది. అయితే కాంగ్రెస్ నేతలు ఈ వివరణను అంగీకరించలేదు. ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ సభ అనంతరం వేదికను శుద్ధి చేయడం, ముఖ్యంగా షెడ్యూల్డ్ కులానికి చెందిన నాయకుడు పాల్గొన్న సభ తర్వాత అలా చేయడం, తీవ్రంగా అభ్యంతరకరమని వారు అన్నారు.
ఈ వివాదం రాజ్యసభలో జరిగిన ఇతర సామాజిక వ్యాఖ్యలపై చర్చలతో కలిసిపడి మరింత ప్రాధాన్యం పొందింది. ఇటీవల పార్లమెంట్లో ప్రజాప్రతినిధులపై కుల, ప్రాంత, మత ఆధారిత వ్యాఖ్యలు చేయకూడదని పలు సందర్భాల్లో సభాపతి హెచ్చరించిన విషయం కూడా చర్చలో ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో విభేదాలు సహజమైనవైనా, వ్యక్తుల సామాజిక గుర్తింపులపై దెబ్బతీసే చర్యలు అంగీకారయోగ్యం కావని ప్రతిపక్ష సభ్యులు పేర్కొన్నారు. సభా కార్యకలాపాల్లో ఈ అంశంపై అధికార, విపక్ష సభ్యుల మధ్య మాటల మార్పిడి జరిగినప్పటికీ, చర్చ ప్రధానంగా ఘటనపై విచారణ, బాధ్యత నిర్ణయంపైనే కేంద్రీకృతమైంది.
కాంగ్రెస్ వర్గాలు ఈ ఘటనను జాతీయ స్థాయిలో తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. పార్టీకి చెందిన నాయకులు ఉత్తరాఖండ్ ప్రభుత్వం స్పష్టమైన ప్రకటన చేయాలని, కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నవారి వివరాలు వెల్లడించాలని కోరుతున్నారు. ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోలు, స్థానికంగా తీసిన దృశ్యాలు, నిర్వాహకుల ప్రకటనలను పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని కాంగ్రెస్ నేతలు చెప్పారు. “శుద్ధి పేరుతో జరిగిన చర్య ఖర్గే గారిపై మాత్రమే కాదు, సమానత్వం అనే రాజ్యాంగ సూత్రంపైనా దాడి,” అని కాంగ్రెస్ నాయకత్వ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ అంశంపై రాష్ట్ర పోలీస్, జిల్లా పరిపాలన స్పందన కోసం ప్రతిపక్షం ఎదురుచూస్తోంది.
ఆర్జేడీతో పాటు మరికొన్ని ప్రతిపక్ష పార్టీలు కూడా ఖర్గేకు మద్దతు ప్రకటించాయి. జాతీయ రాజకీయాల్లో దీర్ఘకాల అనుభవం ఉన్న, లోక్సభలోనూ రాజ్యసభలోనూ సేవలందించిన ఖర్గే వంటి నాయకుడు ఇలాంటి అనుభవాన్ని సభలో ప్రస్తావించడం ఆందోళన కలిగించే విషయమని ఆ పార్టీలు అభిప్రాయపడ్డాయి. ఘటనను సాధారణ రాజకీయ ఆరోపణగా కాకుండా సామాజిక న్యాయం, ప్రజా గౌరవం అనే కోణంలో చూడాలని అవి పేర్కొన్నాయి. మరోవైపు బీజేపీ నేతలు మాత్రం కాంగ్రెస్ దీనిని ఎన్నికల రాజకీయాలకు అనుసంధానించేందుకు ప్రయత్నిస్తోందని, అసలు ఘటనపై పూర్తి వివరాలు వెలుగులోకి వచ్చే వరకు పార్టీని లక్ష్యంగా చేసుకోవడం సరైంది కాదని అంటున్నారు.
ఈ ఘటన దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో గతంలో చోటుచేసుకున్న ఇలాంటి రాజకీయ ప్రతీకాత్మక చర్యలపై మళ్లీ చర్చ తెచ్చింది. ఆంధ్రప్రదేశ్లో గత ఎన్నికల ప్రచారాల సమయంలో ఒక ప్రాంతంలో వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధినేత వైఎస్ జగన్మోహన్ రెడ్డి పర్యటన తర్వాత రహదారులను పసుపు నీళ్లతో కడిగిన ఘటన అప్పట్లో రాజకీయంగా వివాదమైంది. ఆ సందర్భంలోనూ రాజకీయ నాయకుల పర్యటనలను సామాజిక, మత ప్రతీకలతో కలిపి చూపించడం సరైందా అనే ప్రశ్నలు లేవనెత్తబడ్డాయి. ప్రస్తుతం ఖర్గే ఘటనపై కూడా అదే తరహా చర్చ జరుగుతోంది. అయితే ప్రస్తుత వివాదంలో జాతీయ పార్టీ అధ్యక్షుడు, రాజ్యసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు నేరుగా సభలో తన అనుభవాన్ని వివరించడంతో అంశం మరింత ప్రాముఖ్యం సంతరించుకుంది.
భారత రాజ్యాంగం సమానత్వం, వివక్ష నిషేధం, అంటరానితన నిర్మూలనకు స్పష్టమైన హామీలు ఇచ్చిందని న్యాయ నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు. సామాజికంగా వెనుకబడిన వర్గాలపై అవమానకర చర్యలు జరిగాయని ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు రాష్ట్ర యంత్రాంగం తక్షణం వాస్తవాలు నిర్ధారించాల్సిన బాధ్యత ఉందని వారు అంటున్నారు. అయితే ఏ చర్య చట్టపరంగా అంటరానితనం పరిధిలోకి వస్తుందో, ఎవరి పాత్ర ఎంతుందో నిర్ణయించేది విచారణేనని కూడా వారు సూచిస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఘటనకు సంబంధించిన వీడియోలు, కార్యక్రమ అనుమతులు, నిర్వాహకుల పాత్ర, రాజకీయ పార్టీల సంబంధం వంటి అంశాలు పరిశీలనలోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఉత్తరాఖండ్ ప్రభుత్వం నుంచి అధికారికంగా ఎలాంటి విచారణ ప్రకటించబడిందన్న దానిపై స్పష్టత రావాల్సి ఉంది. కాంగ్రెస్ ఈ అంశాన్ని పార్లమెంట్ వెలుపల కూడా కొనసాగించే అవకాశం ఉంది. ఖర్గే రాజ్యసభలో చేసిన వ్యాఖ్యల తర్వాత పార్టీ రాష్ట్ర యూనిట్ హల్ద్వానీ స్థానిక పరిపాలనను కలిసి ఫిర్యాదు చేయడానికి సిద్ధమవుతోంది. బీజేపీ మాత్రం తమపై వచ్చిన ఆరోపణలను తిరస్కరించడంతో పాటు, కార్యక్రమం నిర్వహించిన వ్యక్తులు తమ పార్టీకి చెందినవారో కాదో స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. తదుపరి దశలో జిల్లా పరిపాలన స్పందన, పోలీస్ చర్య, పార్లమెంట్లో విపక్షం తీసుకునే వైఖరి ఈ వివాదం దిశను నిర్ణయించనున్నాయి.
EYE-LANDERS
- హల్ద్వానీ సభ 8వ తేదీన రామలీలా మైదానంలో జరిగింది
- ఖర్గే రాజ్యసభలో ఘటనను అంటరానితన అనుభవంగా పేర్కొన్నారు
- ఉత్తరాఖండ్ బీజేపీ శుద్ధీకరణతో సంబంధం లేదని తెలిపింది
- కాంగ్రెస్ చట్టపరమైన చర్యలు కోరుతోంది
- వీడియోలు వైరల్ కావడంతో జాతీయ స్థాయిలో చర్చ మొదలైంది