విశాఖపట్నం నగర రాజకీయాలకు ప్రత్యేకమైన చరిత్ర ఉంది. వివిధ సందర్భాల్లో ఓటర్లు భిన్నమైన తీర్పులు ఇవ్వడంతో నగర మేయర్‌ పీఠం చుట్టూ రాజకీయ ఆసక్తి ఎప్పుడూ కొనసాగుతోంది. నగరపాలక సంస్థగా ప్రారంభమైన విశాఖ, తర్వాత గ్రేటర్‌ విశాఖపట్నం మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ (జీవీఎంసీ)గా విస్తరించింది. అయితే, దశాబ్దాల కాలంలో నగర విస్తీర్ణం, వార్డుల సంఖ్య పెరిగినా ఎన్నికలు మాత్రం పరిమిత సంఖ్యలోనే జరిగాయి.
45 ఏళ్లలో ఆరుసార్లే ఎన్నికలు
1981లో విశాఖ నగరపాలక సంస్థకు తొలిసారిగా ఎన్నికలు జరిగాయి. అప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు ఆరుసార్లు ఎన్నికలు నిర్వహించినట్లు అందుబాటులో ఉన్న వివరాలు సూచిస్తున్నాయి. ఈ ఎన్నికల్లో కొన్ని సందర్భాల్లో మేయర్‌ను ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకోగా, మరికొన్ని సందర్భాల్లో ఎన్నికైన కార్పొరేటర్ల ద్వారా ఎంపిక చేశారు.
మేయర్‌ ఎన్నికల పద్ధతిలో వచ్చిన మార్పులు, రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీతో సంబంధం లేకుండా నగర ఓటర్లు తమదైన తీర్పు ఇవ్వడం విశాఖ రాజకీయాలను ఆసక్తికరంగా మార్చాయి. ఎన్నికలు జరగని కాలాల్లో ప్రత్యేకాధికారుల పాలన కొనసాగిన సందర్భాలూ ఉన్నాయి.
50 వార్డుల నుంచి 120కి..
విశాఖ నగరపాలక సంస్థ పరిధి క్రమంగా విస్తరించడంతో వార్డుల సంఖ్య కూడా పెరిగింది. ప్రారంభంలో 50 వార్డులతో ఉన్న సంస్థ, తర్వాత 72 వార్డులకు విస్తరించింది. 2021లో జరిగిన ఎన్నికల్లో 98 వార్డులకు పోలింగ్ నిర్వహించగా, ప్రస్తుత ఎన్నికల ప్రణాళికలో వార్డుల సంఖ్య 120కి చేరింది.
ఈ విస్తరణ నగర జనాభా, భౌగోళిక పరిధి పెరుగుదలను ప్రతిబింబిస్తోంది. వార్డుల సంఖ్య పెరగడంతో నగరంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో రాజకీయ పార్టీలకు కొత్త సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి.
వివిధ ఎన్నికల్లో భిన్నమైన తీర్పులు
1981లో జరిగిన తొలి ఎన్నికల్లో భాజపా విజయం సాధించగా, ఎన్‌ఎస్‌ఎన్‌ రెడ్డి మేయర్‌గా సేవలందించారు. 1987లో ప్రత్యక్ష పద్ధతిలో జరిగిన మేయర్‌ ఎన్నికల్లో టీడీపీకి చెందిన డీవీ సుబ్బారావు విజయం సాధించారు. 1995లో కాంగ్రెస్‌ తరఫున సబ్బం హరి మేయర్‌గా ఎన్నికయ్యారు. 2000లో కాంగ్రెస్‌కు చెందిన రాజాన రమణి మేయర్‌ బాధ్యతలు చేపట్టారు.
ఈ ఫలితాలు రాష్ట్రంలో అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి, విశాఖ నగర ఓటర్ల తీర్పుకు మధ్య ఎప్పుడూ ఒకే విధమైన సంబంధం ఉండదని చూపించాయి.
Highlights:
1981 నుంచి విశాఖలో ఆరుసార్లు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
ప్రత్యక్ష, పరోక్ష పద్ధతుల్లో మేయర్ల ఎంపిక
వార్డుల సంఖ్య 50 నుంచి 120కి పెరుగుదల
వివిధ ఎన్నికల్లో భిన్నమైన పార్టీలకు ప్రజల మద్దతు
2021 ఎన్నికల్లో 98 వార్డుల్లో 58 స్థానాలు వైసీపీకి
2007లో సంఖ్యాబలం ఉన్నా మేయర్‌ పీఠం దక్కని టీడీపీ
2007లో పరోక్ష పద్ధతిలో మేయర్‌ ఎంపిక జరిగింది. ఆ ఎన్నికల్లో 72 వార్డులకు గాను టీడీపీ 32 స్థానాలు, కాంగ్రెస్‌ 27 స్థానాలు గెలుచుకున్నట్లు అందించిన వివరాలు చెబుతున్నాయి. స్వతంత్రులు, వామపక్ష సభ్యుల మద్దతుతో మేయర్‌ పీఠాన్ని కాంగ్రెస్‌ దక్కించుకుంది.
ఈ పరిణామం పరోక్ష ఎన్నికల్లో కేవలం వార్డుల సంఖ్య మాత్రమే కాకుండా, ఇతర సభ్యుల మద్దతు, రాజకీయ సమీకరణాలు కూడా కీలకమని తెలియజేసింది.
2021లో వైసీపీకి ఆధిక్యం
2021లో జరిగిన జీవీఎంసీ ఎన్నికల్లో మొత్తం 98 వార్డులకు పోలింగ్ జరిగింది. వైసీపీ 58 స్థానాలను గెలుచుకుని మేయర్‌ పీఠాన్ని దక్కించుకుంది. అదే సమయంలో టీడీపీ నుంచి 29 మంది కార్పొరేటర్లు విజయం సాధించారు.
2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో విశాఖ నగర పరిధిలోని నియోజకవర్గాల్లో కూటమి విజయం సాధించడంతో నగర రాజకీయ సమీకరణాలు మరోసారి మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో రాబోయే స్థానిక ఎన్నికల్లో తమకు అనుకూల ఫలితాలు వస్తాయని కూటమి నేతలు ఆశిస్తున్నారు. అయితే, ఎన్నికల ఫలితాలను ముందుగానే నిర్ణయించలేం; తుది తీర్పు ఓటర్లదే.
విశాఖ రాజకీయాల్లో తదుపరి మలుపు ఏమిటి?
విశాఖ నగర రాజకీయ చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఓటర్లు ప్రతి ఎన్నికలో ఒకే పార్టీకి మద్దతు ఇవ్వలేదనే విషయం స్పష్టమవుతుంది. మేయర్‌ ఎన్నికల పద్ధతి, వార్డుల సంఖ్య, రాజకీయ పొత్తులు, స్థానిక సమస్యలు ఫలితాలపై ప్రభావం చూపించాయి. అందువల్ల రాబోయే ఎన్నికల్లో ఏ పార్టీకి ప్రజలు మద్దతు ఇస్తారనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
Also Read- ఏపీ పట్టణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సవరించిన షెడ్యూల్ విడుదల.. నామినేషన్ల గడువు పొడిగింపు!