ఢిల్లీ సొంత ఆదాయ వాటాలో 93.2 శాతంతో అగ్రస్థానంలో నిలిచింది
ఎఫ్వై25 బడ్జెట్ అంచనాల్లో హర్యానా, తెలంగాణ, కర్ణాటక, తమిళనాడు తర్వాతి స్థానాల్లో నిలిచాయి
న్యూఢిల్లీ, ఆగస్టు 29 —
భారత రాష్ట్రాల ఆర్థిక గణాంకాల తాజా విశ్లేషణలో, ఎఫ్వై25 బడ్జెట్ అంచనాల ప్రకారం మొత్తం రెవెన్యూ వసూళ్లలో సొంత ఆదాయ వాటా అత్యధికంగా ఢిల్లీకి 93.2 శాతంగా నమోదైంది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా 2025 రాష్ట్రాల గణాంక హ్యాండ్బుక్ ఆధారంగా ఈ ర్యాంకింగ్ రూపొందించబడింది.
అందుబాటులో ఉన్న రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల డేటాలో ఢిల్లీ తర్వాత హర్యానా 80.4 శాతం, తెలంగాణ 78.4 శాతం, కర్ణాటక 77.3 శాతం, తమిళనాడు 75.5 శాతంతో తొలి 5లో నిలిచాయి. ఢిల్లీ వాటా హర్యానా కంటే 12.8 శాతం పాయింట్లు, తమిళనాడుతో పోలిస్తే 17.7 శాతం పాయింట్లు ఎక్కువగా ఉంది. ఈ సూచీ రాష్ట్రాల మొత్తం రెవెన్యూ రిసీట్లలో సొంత పన్ను ఆదాయం, సొంత పన్నేతర ఆదాయం కలిపి ఎంత భాగం ఉందో చూపిస్తుంది.
ర్యాంకింగ్ చివరలో మణిపుర్ 10.0 శాతంతో నిలిచింది. నాగాలాండ్ 12.5 శాతం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్ 12.8 శాతం, త్రిపుర 16.6 శాతం, మిజోరం 19.6 శాతంతో దిగువ 5లో ఉన్నాయి. ఢిల్లీ, మణిపుర్ మధ్య వ్యత్యాసం 83.2 శాతం పాయింట్లుగా ఉండటం రాష్ట్రాల ఆదాయ స్వయం సమృద్ధిలో ఉన్న విస్తారమైన తేడాను సూచిస్తోంది.
HIGHLIGHTS
- ఢిల్లీ సొంత ఆదాయ వాటా 93.2 శాతం
- హర్యానా 80.4 శాతంతో 2వ స్థానంలో
- తెలంగాణ 78.4 శాతంతో 3వ స్థానంలో
- మణిపుర్ వాటా 10.0 శాతం మాత్రమే
- ఢిల్లీ-మణిపుర్ వ్యత్యాసం 83.2 శాతం పాయింట్లు
సొంత ఆదాయం అంటే రాష్ట్రం స్వయంగా సమీకరించే పన్నులు, ఫీజులు, రాయల్టీలు, డివిడెండ్లు, యూజర్ ఛార్జీలు వంటి వనరుల నుంచి వచ్చే ఆదాయం. ఈ వాటా ఎక్కువగా ఉండటం, కేంద్ర పన్నుల వాటా లేదా కేంద్ర గ్రాంట్లపై ఆధారపడటం తక్కువగా ఉండవచ్చని సూచిస్తుంది. అయితే ఒక్క ఈ సూచీ ఆధారంగా రాష్ట్ర ఆర్థిక ఆరోగ్యంపై తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం సరైంది కాదని ఆర్థిక విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
ఈ సూచీ లెక్కింపు విధానం ప్రకారం, సొంత పన్ను ఆదాయం మరియు సొంత పన్నేతర ఆదాయం మొత్తాన్ని రెవెన్యూ రిసీట్లతో భాగించి 100తో గుణిస్తారు. రాష్ట్రాల ఆర్థిక పరిమాణాలు, బడ్జెట్ నిర్మాణాలు భిన్నంగా ఉండటంతో శాతాల రూపంలో పోలికలు సులభమవుతాయి. అయితే ఆర్థిక లోటు, అప్పులు, వడ్డీ చెల్లింపులు, పెన్షన్ భారాలు, మూలధన వ్యయం వంటి ఇతర ప్రమాణాలతో కలిపి ఈ డేటాను విశ్లేషించాల్సి ఉంటుంది.
రాష్ట్రాల ఎఫ్వై25 సవరించిన లేదా వాస్తవ గణాంకాలు వెలువడిన తర్వాత ఈ ర్యాంకింగ్లో మార్పులు రావచ్చు. తదుపరి దశలో రాష్ట్ర బడ్జెట్లు, ఆర్బీఐ గణాంకాలు, కేంద్ర బదిలీల వివరాల ఆధారంగా ఆదాయ స్వయం సమృద్ధిపై మరింత స్పష్టత రానుంది.
