కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్కు ఊతంగా గోబర్ధన్ పథకం ప్రారంభం
₹23,731 కోట్ల వ్యయంతో 2035-36 వరకు అమలు; సీబీజీ రంగానికి దీర్ఘకాల పాలసీ చట్రం
భారత్లో కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ రంగాన్ని వేగవంతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం గోబర్ధన్ సెంట్రల్ సెక్టార్ స్కీమ్ను అక్టోబర్ 1, 2026న న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభించింది. సర్క్యులర్ బయోఎనర్జీకి జాతీయ వేదికగా రూపొందించిన ఈ పథకానికి కేంద్ర కేబినెట్ ఆగస్టు 6, 2026న ₹23,731 కోట్ల వ్యయాన్ని ఆమోదించింది.
గాల్వనైజింగ్ ఆర్గానిక్ బయో-ఆగ్రో రిసోర్సెస్ ధన్కు సంక్షిప్త రూపమైన గోబర్ధన్ పథకం కింద బయోగ్యాస్, బయో-సీఎన్జీ, ఆర్గానిక్ వ్యర్థాల నుంచి ఇంధన ఉత్పత్తి కార్యక్రమాలను ఒకే జాతీయ వ్యవస్థలోకి తీసుకురానున్నారు. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026-27 నుంచి 2035-36 వరకు ఈ పథకం అమలు కానుంది. సస్టైనబుల్ ఆల్టర్నేటివ్ టువర్డ్స్ అఫోర్డబుల్ ట్రాన్స్పోర్టేషన్ ఇనిషియేటివ్, మార్కెట్ డెవలప్మెంట్ అసిస్టెన్స్, పైప్లైన్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ డెవలప్మెంట్ అంశాలను ఇందులో సమన్వయం చేశారు. పెట్టుబడిదారులు, రుణదాతలు, ప్రాజెక్ట్ డెవలపర్లకు దీర్ఘకాల స్పష్టత కల్పించడమే లక్ష్యమని ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.
పథకంలో హామీగల ఆఫ్టేక్, స్థిర ధరల వ్యవస్థ, మూలధన సహాయం, పైప్లైన్ మౌలిక వసతులు, క్రెడిట్ గ్యారంటీలు, ఎకోసిస్టమ్ సపోర్ట్ ఫండ్లు అనే 6 వ్యూహాత్మక భాగాలు ఉన్నాయి. సీబీజీ ధరను కనీసం 10 సంవత్సరాలపాటు ఒక్క ఎంఎంబీటీయూకు ₹2,110గా, అంటే కిలోకు సుమారు ₹105గా నిర్ణయించారు. గ్రీన్ఫీల్డ్ ప్రాజెక్టులకు రోజుకు ఒక్క టన్ను ఇన్స్టాల్డ్ సీబీజీ సామర్థ్యానికి గరిష్ఠంగా ₹2 కోట్లు మూలధన సహాయం లభించనుంది. సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థలు సీఎన్జీ, పీఎన్జీ విభాగాల్లో బ్లెండింగ్ బాధ్యతల మేరకు సీబీజీని కొనుగోలు చేయనున్నాయి.
HIGHLIGHTS
- పథకం అక్టోబర్ 1, 2026న ప్రారంభం
- మొత్తం వ్యయం ₹23,731 కోట్లు
- సీబీజీ ధర కిలోకు సుమారు ₹105
- 2028-29 నుంచి బ్లెండింగ్ బాధ్యత 5%
- లక్ష్యం సుమారు 5 ఎంఎంఎస్సీఎండీ ఉత్పత్తి
బ్లెండింగ్ బాధ్యత 2026-27లో 3%తో ప్రారంభమై 2027-28లో 4%కు, 2028-29 నుంచి 5%కు పెరుగుతుంది. కంప్రెస్డ్ బయోగ్యాస్ అనేది శుద్ధి చేసి ఒత్తిడిలో నిల్వ చేసిన బయోగ్యాస్; ఇది రవాణా ఇంధనంగా, గ్యాస్ నెట్వర్క్లలో ఇంజెక్షన్కు ఉపయోగపడుతుంది. వ్యవసాయ అవశేషాలు, పశువుల పేడ, పట్టణ ఘన వ్యర్థాలు, ప్రెస్ మడ్, ఇతర ఆర్గానిక్ ఫీడ్స్టాక్ల నుంచి దీనిని ఉత్పత్తి చేస్తారు. శుద్ధి, కంప్రెషన్ తర్వాత ఇది రసాయనపరంగా సహజ వాయువుకు సమీపంగా ఉంటుంది. ఇంధన వినియోగాల్లో దీనినే బయో-సీఎన్జీగా కూడా పేర్కొంటారు.
ఆగస్టు 6, 2026 నాటికి గోబర్ధన్ యూనిఫైడ్ రిజిస్ట్రేషన్ పోర్టల్లో 1,908 సీబీజీ, బయో-సీఎన్జీ ప్లాంట్లు నమోదయ్యాయి. వీటిలో 217 ప్లాంట్లు కమిషన్ అయి రోజుకు 0.4 ఎంఎంఎస్సీఎండీ ఉత్పత్తి చేస్తున్నాయి. మరో 339 ప్లాంట్లు నిర్మాణ దశలో ఉన్నాయి. దేశీయ సీబీజీ ఉత్పత్తిని దాదాపు 10 రెట్లు పెంచి సుమారు 5 ఎంఎంఎస్సీఎండీకి చేర్చడం పథకం ప్రధాన లక్ష్యం. దీని వల్ల విదేశీ మారకద్రవ్య ఆదాలో ₹40,000 కోట్లకుపైగా లాభం, జీడీపీలో ₹75,000 కోట్లకుపైగా అదనం, 1.5 లక్షలకుపైగా ఉద్యోగాల సృష్టి సాధ్యమని ప్రభుత్వ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
పథకం ద్వారా 10 మిలియన్ టన్నుల ఫాసిల్ ఫ్యూయల్ను ప్రత్యామ్నాయంగా భర్తీ చేసి, 40 మిలియన్ టన్నులకుపైగా కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలను తగ్గించవచ్చని అంచనా. ఇకపై అమలు మార్గదర్శకాలు, అర్హత ప్రమాణాలు, ఆర్థిక సహాయ ప్రక్రియలు, సిటీ గ్యాస్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సంస్థల కొనుగోలు ఏర్పాట్లు తుది రూపు దాల్చనున్నాయి. 2026-27లో బ్లెండింగ్ బాధ్యత ప్రారంభం కావడం, నిర్మాణంలో ఉన్న ప్లాంట్ల కమిషనింగ్ ఈ రంగానికి తదుపరి కీలక పరీక్షగా నిలవనుంది.
