జూన్లో ప్రారంభమైన ప్రత్యేక సదుపాయంతో బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో 4.92 లక్షల కోట్ల రూపాయల మిగులు ఏర్పడింది
రూపాయి బలహీనతను నియంత్రించేందుకు, ఫారెక్స్ మార్కెట్లో డాలర్ లిక్విడిటీని పెంచేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా జూన్ 2026లో ప్రారంభించిన ప్రత్యేక ఫారెక్స్ స్వాప్ సదుపాయం ద్వారా సెప్టెంబర్ 2026 నాటికి 143.5 బిలియన్ డాలర్లకు పైగా సమీకరించింది.
విదేశీ కరెన్సీ నాన్ రెసిడెంట్ బ్యాంక్ డిపాజిట్లు, ఎక్స్టర్నల్ కమర్షియల్ బారోయింగ్స్ వంటి విదేశీ కరెన్సీ ప్రవాహాలను కమర్షియల్ బ్యాంకులు రూపాయిలుగా స్వాప్ చేసుకునేందుకు ఈ సదుపాయం ఉపయోగపడిందని ఆర్బీఐ తెలిపింది. మారకపు రేటు రిస్క్ నుంచి బ్యాంకులకు రక్షణ కల్పిస్తూ, మార్కెట్లో డాలర్ సరఫరాను మెరుగుపరచడం ఈ చర్య ప్రధాన ఉద్దేశమని కేంద్ర బ్యాంక్ పేర్కొంది. మొత్తం ప్రవాహాల్లో 132 బిలియన్ డాలర్లు ఎఫ్సీఎన్ఆర్బీ డిపాజిట్ల ద్వారా వచ్చాయి. మిగతా మొత్తం ఓవర్సీస్ ఫారెన్ కరెన్సీ బారోయింగ్స్, ఈసీబీల ద్వారా సమకూరింది.
ఈ భారీ ప్రవాహాల ఫలితంగా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో రూపాయి లిక్విడిటీ గణనీయంగా పెరిగి 4.92 లక్షల కోట్ల రూపాయల మిగులు ఏర్పడింది. ఈ మిగులును నిర్వహించేందుకు ఆర్బీఐ లిక్విడిటీ అడ్జస్ట్మెంట్ ఫెసిలిటీ కింద ఓవర్నైట్ వేరియబుల్ రేట్ రివర్స్ రెపో వేలం నిర్వహించింది. ఈ వేలం ద్వారా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నుంచి 71,971 కోట్ల రూపాయలను శోషించింది. స్వల్పకాలిక మనీ మార్కెట్ రేట్లు పాలసీ రెపో రేటుకు అనుగుణంగా ఉండేలా చూడటమే వీటీఆర్ఆర్ చర్యల లక్ష్యమని ఆర్బీఐ తెలిపింది.
HIGHLIGHTS
- 143.5 బిలియన్ డాలర్లు ఫారెక్స్ స్వాప్ ద్వారా సమీకరణ
- 132 బిలియన్ డాలర్లు ఎఫ్సీఎన్ఆర్బీ డిపాజిట్ల నుంచి వచ్చాయి
- 4.92 లక్షల కోట్ల రూపాయల వ్యవస్థాత్మక నగదు మిగులు
- వీటీఆర్ఆర్ ద్వారా 71,971 కోట్ల రూపాయల శోషణ
స్థిర రివర్స్ రెపోతో పోలిస్తే వీటీఆర్ఆర్ వేలంలో వడ్డీ రేటు బ్యాంకుల పోటీ బిడ్డింగ్ ద్వారా నిర్ణయించబడుతుంది. అందువల్ల లిక్విడిటీ నిర్వహణలో ఇది మరింత మార్కెట్ ఆధారిత సాధనంగా పనిచేస్తుంది. అధిక నిధులు వ్యవస్థలో ఎక్కువకాలం నిలిచి రేట్లపై ఒత్తిడి తేవకుండా ఆర్బీఐ ఈ మార్గాన్ని వినియోగించింది. ఇదే సమయంలో ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీల విక్రయాల ద్వారా ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్లు చేపట్టి రూపాయి లిక్విడిటీని శాశ్వతంగా తగ్గించే చర్యలనూ కొనసాగిస్తోంది.
ప్రత్యేక ఫారెక్స్ స్వాప్ సదుపాయం రూపాయి పతనాన్ని అరికట్టడంలో, విదేశీ కరెన్సీ ప్రవాహాలను ప్రోత్సహించడంలో కీలక పాత్ర పోషించిందని మార్కెట్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. అయితే పెద్ద మొత్తంలో రూపాయి విడుదలైనందున నగదు మిగులు నిర్వహణ ఆర్బీఐకి సమాంతర సవాలుగా మారింది. వచ్చే ద్రవ్య విధాన సమీక్షకు ముందు డాలర్ ప్రవాహాలు, రూపాయి కదలికలు, మనీ మార్కెట్ రేట్లను ఆర్బీఐ దగ్గరగా పర్యవేక్షించే అవకాశం ఉంది.
