• అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి ప్రపంచ ఆర్థిక దృక్పథం–2026: అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) అక్టోబర్ నివేదికలో ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధి 2026లో 3.1 శాతం, 2027లో 3.4 శాతంగా అంచనా వేసింది. అందించిన అంచనాల ప్రకారం భారత్ వృద్ధి రేటు రెండు సంవత్సరాల్లోనూ 7 శాతంగా ఉండనుంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఇంధన ధరలు, కృత్రిమ మేధ రంగంలో పెట్టుబడులు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అంశాలు.
• త్రిష్ణ ఉపగ్రహ మిషన్: భారత్, ఫ్రాన్స్ సంయుక్తంగా అధిక స్పష్టతతో సహజ వనరుల అంచనా కోసం ఉష్ణ పరారుణ చిత్రీకరణ ఉపగ్రహం (TRISHNA) మిషన్‌పై పనిచేస్తున్నాయి. భూమి ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత, ఆవిరి రూపంలో నీటి నష్టం, పంటలు మరియు నేలలో నీటి ఒత్తిడిని కొలవడం దీని లక్ష్యం. వ్యవసాయం, నీటి వనరుల నిర్వహణ, కరువు పర్యవేక్షణలో ఈ ఉపగ్రహం ఉపయోగపడుతుంది.
• జాతీయ సరస్ మేళా–2026: ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయవాడలో అక్టోబర్ 13 నుంచి 31 వరకు జాతీయ సరస్ మేళా నిర్వహిస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా మహిళల స్వయం సహాయక సంఘాలు తయారు చేసిన స్థానిక ఉత్పత్తులు, ఆహార పదార్థాలు, హస్తకళా వస్తువులను ఇక్కడ ప్రదర్శిస్తున్నారు. గ్రామీణ జీవనోపాధి, మహిళా సాధికారతకు సంబంధించిన దీన్‌దయాళ్ అంత్యోదయ యోజన–జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధుల మిషన్ (DAY-NRLM) తో ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధం ఉంది.
• ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్–2026: ఇండియా మొబైల్ కాంగ్రెస్ 10వ సంచిక అక్టోబర్ 7 నుంచి 10 వరకు న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. “సరిహద్దులు లేని విస్తరణ” అనే ఇతివృత్తంతో నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమంలో 5జీ, 6జీ, కృత్రిమ మేధ నెట్‌వర్క్‌లు, సెమీకండక్టర్లు, సైబర్ భద్రత, క్వాంటం కమ్యూనికేషన్లపై దృష్టి సారించారు.
• భారత్ 6జీ సదస్సు: తదుపరి తరం టెలికమ్యూనికేషన్ సాంకేతికతల అభివృద్ధి కోసం పరిశ్రమలు, పరిశోధనా సంస్థలను ఒక వేదికపైకి తీసుకురావడమే భారత్ 6జీ సదస్సు లక్ష్యం. భారత్ 6జీ అలయన్స్ అంతర్జాతీయ సహకారం, పరిశోధన, సాంకేతిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహిస్తోంది. భవిష్యత్తు సమాచార వ్యవస్థలు, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల పరంగా ఈ అంశం ముఖ్యమైనది.
• రక్షణ సిబ్బందికి భారత్ రైస్: మారుమూల ప్రాంతాల్లో పనిచేసే సైనిక సిబ్బందికి నాణ్యమైన బియ్యాన్ని అందించేందుకు భారత సైన్యం ప్రత్యేక సరఫరా వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది. బియ్యం సేకరణలో నాఫెడ్ (NAFED) భాగస్వామ్యం వహిస్తుండగా, భారత ఆహార సంస్థ (FCI)తో ఒప్పందం సరఫరా, రవాణా నిర్వహణకు తోడ్పడుతుంది.
• హాకీ ఇండియా లీగ్ సమీక్ష: హాకీ ఇండియా లీగ్ పాలన, ఆర్థిక నిర్వహణ, నిర్వహణ నమూనాను సమీక్షించేందుకు కేంద్ర క్రీడల మంత్రిత్వ శాఖ ఏడుగురు సభ్యులతో కూడిన కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. వృత్తిపరమైన క్రీడా లీగ్‌లను స్థిరంగా నిర్వహించడం, క్రీడాకారులకు దీర్ఘకాలిక అవకాశాలు కల్పించడం వంటి అంశాలు ఈ సమీక్షలో ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయి.
• విమానయాన రంగంలో బాలికల భాగస్వామ్యం: ఒడిశాలో బోయింగ్ సుకన్య కార్యక్రమం కింద సైన్స్, టెక్నాలజీ, ఇంజినీరింగ్, గణితం (STEM) ప్రయోగశాల, విమాన నమూనాల తయారీ కేంద్రాన్ని ప్రారంభించారు. రోబోటిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, కృత్రిమ మేధ, విమాన రూపకల్పన, విమాన గమన శాస్త్రంపై విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించడం దీని లక్ష్యం. ముఖ్యంగా బాలికలకు సాంకేతిక విద్యలో అవకాశాలను విస్తరించడంపై దృష్టి సారించారు.
• లివింగ్ ప్లానెట్ నివేదిక–2026: ప్రపంచ వన్యప్రాణుల పరిస్థితిపై విడుదలైన ఈ నివేదిక ప్రకారం, 1970 నుంచి 2022 మధ్య పర్యవేక్షించిన వన్యప్రాణుల జనాభా పరిమాణాల్లో సగటున 73 శాతం క్షీణత నమోదైంది. మంచినీటి జీవుల జనాభాలో అత్యధిక సగటు క్షీణత కనిపించింది. నివాస ప్రాంతాల నాశనం, అధిక వేట, కాలుష్యం, వాతావరణ మార్పులు జీవవైవిధ్యానికి ప్రధాన ముప్పులుగా ఉన్నాయి.
• భారత్–బ్రిటన్ సముద్ర విన్యాసం – కొంకణ్–2026: భారత నౌకాదళం, బ్రిటన్ రాయల్ నేవీ సంయుక్తంగా కొంకణ్–2026 ద్వైపాక్షిక సముద్ర విన్యాసాన్ని బ్రిటన్‌లో ప్రారంభించాయి. ఇరు దేశాల నౌకాదళాల సమన్వయం, సంయుక్త కార్యాచరణ సామర్థ్యం, సముద్ర మార్గాల భద్రతను మెరుగుపరచడం ఈ విన్యాసం లక్ష్యం.
• అడ్వాన్స్‌డ్ లైట్ హెలికాప్టర్ మార్క్–III: హిందుస్తాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ అభివృద్ధి చేసిన స్వదేశీ అడ్వాన్స్‌డ్ లైట్ హెలికాప్టర్ మార్క్–III (ALH MK-III) ను భారత తీర రక్షక దళం మహారాష్ట్రలోని రత్నగిరిలో తన సేవల్లోకి చేర్చుకుంది. సముద్ర పర్యవేక్షణ, శోధన–రక్షణ చర్యలు, రవాణా, తీర ప్రాంత భద్రతలో ఈ హెలికాప్టర్ ఉపయోగపడుతుంది.
• మౌంట్ ముకుట్ పర్వతారోహణ: భారత తీర రక్షక దళానికి చెందిన బృందం ఉత్తరాఖండ్‌లోని మౌంట్ ముకుట్ పర్వతాన్ని అధిరోహించినట్లు నివేదించారు. ఈ పర్వతం చమోలి జిల్లాలో భారత్–టిబెట్ సరిహద్దుకు సమీపంలో గఢ్వాల్ హిమాలయాల్లో ఉంది. దీని ఎత్తు సుమారు 7,045 మీటర్లుగా పేర్కొన్నారు.
• కేరళలో పర్యావరణ వ్యవస్థల అంచనా: కేరళ ప్రభుత్వం ప్రమాదంలో ఉన్న పర్యావరణ వ్యవస్థలను గుర్తించి, వాటి స్థితిని అంచనా వేసేందుకు ప్రత్యేక కార్యక్రమాన్ని ప్రారంభించింది. అడవులు, చిత్తడి నేలలు, గడ్డి భూములు వంటి ఆవాసాల ఆరోగ్యాన్ని పరిశీలించడం ద్వారా జాతుల ఆధారిత సంరక్షణకు అదనంగా మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థల పరిరక్షణకు తోడ్పడుతుంది.
• భారత్‌కు ఒమన్ నుంచి ఎల్‌ఎన్‌జీ సరఫరా: 2026 సెప్టెంబర్‌లో అమెరికాను అధిగమించి ఒమన్ భారత్‌కు అతిపెద్ద ద్రవీకృత సహజ వాయువు సరఫరాదారుగా నిలిచినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి. ఇంధన దిగుమతుల వైవిధ్యీకరణ, ఇంధన భద్రత, అంతర్జాతీయ సహజ వాయువు ధరల ప్రభావం వంటి అంశాలకు ఇది సంబంధించింది.
• డీఆర్‌డీఓ క్వాంటం కమ్యూనికేషన్ పరీక్ష: రక్షణ పరిశోధన, అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) ప్రత్యక్ష నెట్‌వర్క్‌లో క్వాంటం కీ డిస్ట్రిబ్యూషన్ (QKD) వ్యవస్థను పరీక్షించింది. గూఢలిపి సమాచార మార్పిడిలో ఉపయోగించే రహస్య కీలను పంపేటప్పుడు మధ్యలో ఎవరైనా జోక్యం చేసుకుంటే గుర్తించేందుకు క్వాంటం భౌతిక శాస్త్ర సూత్రాలు సహాయపడతాయి. రక్షణ, వ్యూహాత్మక సమాచార వ్యవస్థల భద్రతలో ఈ సాంకేతికతకు ప్రాధాన్యం ఉంది.
• ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కృత్రిమ మేధ మౌలిక సదుపాయాలు: విశాఖపట్నంలో 15 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల విలువైన కృత్రిమ మేధ డేటా కేంద్ర ప్రాజెక్టును గూగుల్ ప్రణాళిక చేసింది. ఇది రాష్ట్ర డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి తోడ్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే విద్యుత్ అవసరాలు, నీటి వినియోగం, ఇంటర్నెట్ అనుసంధానం, ఉపాధి, పర్యావరణ స్థిరత్వం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
• కృత్రిమ మేధ, సెమీకండక్టర్ రంగాల్లో సహకారం: ఐబీఎం, ఎలక్ట్రానిక్స్–సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ స్టార్టప్ హబ్ (MeitY Startup Hub) కలిసి లోతైన సాంకేతికతలపై పనిచేసే స్టార్టప్‌లకు మద్దతు ఇచ్చేందుకు సహకారాన్ని ప్రకటించాయి. సాంకేతిక నిపుణుల మార్గదర్శకత్వం, పరిశ్రమలతో అనుసంధానం, కొత్త ఆవిష్కరణలను వాణిజ్య ఉత్పత్తులుగా మార్చుకునే అవకాశాలు కల్పించడం దీని లక్ష్యం.
• ఎల్‌ఎన్‌జీ, ఇంధన పరివర్తన: ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG) పరిశ్రమలు, విద్యుత్ రంగ అవసరాలను తీర్చడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే ఇది కూడా శిలాజ ఇంధనమే. అందువల్ల భారత్ విశ్వసనీయ ఇంధన సరఫరా, పునరుత్పాదక విద్యుత్, ఇంధన నిల్వ వ్యవస్థలు, సామర్థ్యవంతమైన వినియోగం, దీర్ఘకాలిక కర్బన ఉద్గారాల తగ్గింపు మధ్య సమతుల్యత సాధించాలి.