1. భారత వస్తు ఎగుమతుల్లో రికార్డు స్థాయి
2026 అక్టోబర్లో భారత వస్తు ఎగుమతులు సుమారు 49.47 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లకు చేరుకున్నాయి. గత ఏడాదితో పోలిస్తే గణనీయమైన వృద్ధి నమోదైంది. సేవల ఎగుమతులు కూడా పెరిగాయి. ఎగుమతుల విస్తరణ, వాణిజ్య సమతుల్యత, విదేశీ మారక ద్రవ్య ఆదాయానికి ఇది ప్రాధాన్యతను సూచిస్తుంది.
2. భారత్–అమెరికా వాణిజ్య చర్చలు
కొనసాగుతున్న వాణిజ్య చర్చల్లో భారత్కు తులనాత్మకంగా అనుకూలమైన సుంకాల విధానాన్ని పరిశీలిస్తామని అమెరికా హామీ ఇచ్చినట్లు సమాచారం. మార్కెట్ ప్రవేశం, భారత ఉత్పత్తుల పోటీతత్వం, వ్యూహాత్మక ఆర్థిక సంబంధాలపై దీని ప్రభావాన్ని విశ్లేషించాలి.
3. లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీ బ్లాక్ మాస్ ఎగుమతులపై నిషేధం
లిథియం-అయాన్ బ్యాటరీల నుంచి లభించే బ్లాక్ మాస్ ఎగుమతులను భారత్ నిషేధించింది. దేశీయంగా విలువైన ద్వితీయ ముడి పదార్థాలను అందుబాటులో ఉంచడం ఈ నిర్ణయం లక్ష్యం. బ్లాక్ మాస్లో లిథియం, కోబాల్ట్, నికెల్, మాంగనీస్ వంటి లోహాలను తిరిగి పొందవచ్చు. వృత్తాకార ఆర్థిక వ్యవస్థ, కీలక ఖనిజాల భద్రత పరంగా ఇది ముఖ్యమైన అంశం.
4. గ్లోబల్ కార్బన్ బడ్జెట్ 2026
తాజా అంచనాల ప్రకారం 2026లో ప్రపంచ శిలాజ ఇంధనాల వినియోగం నుంచి వెలువడే కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. అయితే భారత్లో ఉద్గారాలు పెరుగుతాయని అంచనా. అభివృద్ధి అవసరాలు, పెరుగుతున్న ఇంధన డిమాండ్, కర్బన ఉద్గారాల తగ్గింపు మధ్య సమతుల్యత సాధించడం భారత్కు ప్రధాన సవాలుగా నిలుస్తోంది.
5. బలమైన ఎల్నినో పరిస్థితులపై అంచనా
ప్రస్తుత ఎల్నినో పరిస్థితులు 2027 మార్చి వరకు బలంగా లేదా అత్యంత బలంగా కొనసాగవచ్చని అమెరికా జాతీయ సముద్ర, వాతావరణ పరిపాలనా సంస్థ (NOAA) హెచ్చరించింది. ఇది 1950 తర్వాత నమోదయ్యే అత్యంత బలమైన ఎల్నినోల్లో ఒకటిగా మారే అవకాశం ఉందని అంచనా. రుతుపవనాలపై ప్రభావం, ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల, వ్యవసాయ నష్టాలు వంటి పరిణామాలు సంభవించవచ్చు.
6. మత్స్య-6000 లోతైన సముద్ర ప్రయోగం
భారతదేశం అభివృద్ధి చేస్తున్న మానవ సహిత లోతైన సముద్ర జలాంతర్గామి మత్స్య-6000, 2027 ప్రారంభంలో బంగాళాఖాతంలో 500 మీటర్ల లోతుకు ప్రయోగాత్మకంగా వెళ్లే అవకాశం ఉంది. ఇది డీప్ ఓషన్ మిషన్లో భాగం. లోతైన సముద్ర అన్వేషణలో స్వదేశీ సాంకేతిక సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేయడం ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యం.
7. పేటీఎం వాలెట్ వ్యాపారానికి ఆర్బీఐ అనుమతి
పేటీఎం వాలెట్ వ్యాపారాన్ని తిరిగి ప్రారంభించేందుకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) షరతులతో కూడిన ప్రాథమిక అనుమతి ఇచ్చింది. ప్రీపెయిడ్ పేమెంట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ (PPI), డిజిటల్ చెల్లింపులు, ఆర్థిక నియంత్రణ, వినియోగదారుల రక్షణ వంటి అంశాల పరంగా ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.
8. ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్పై UAPA నిషేధం పొడిగింపు
జకీర్ నాయక్తో సంబంధం ఉన్న ఇస్లామిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్పై కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో ఐదేళ్లపాటు నిషేధాన్ని పొడిగించినట్లు సమాచారం. చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (UAPA) కింద ఈ చర్య తీసుకుంది. చట్టవిరుద్ధ సంస్థల ప్రకటన, జాతీయ భద్రత, న్యాయ సమీక్ష వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి.
9. సుప్రీంకోర్టు సంస్కరణలపై చర్చ
ప్రత్యేక రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం (Constitutional Court), ప్రాంతీయ అప్పీల్ కోర్టుల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనతో న్యాయవ్యవస్థ సంస్కరణలపై చర్చ మళ్లీ మొదలైంది. సుప్రీంకోర్టులో పెండింగ్ కేసుల భారాన్ని తగ్గించడం, న్యాయాన్ని ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడం ఈ ప్రతిపాదన ప్రధాన లక్ష్యాలుగా ఉన్నాయి. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 124, ఆర్టికల్ 136, రాజ్యాంగ వ్యాఖ్యానానికి సంబంధించిన అంశాలను అధ్యయనం చేయాలి.
10. భారత్–బంగ్లాదేశ్ కాన్సులర్ చర్చలు వాయిదా
భారత్, బంగ్లాదేశ్ మధ్య జరగాల్సిన కాన్సులర్ స్థాయి చర్చలు వాయిదా పడ్డాయి. ఇరు దేశాలకు అనుకూలమైన తేదీలో తిరిగి నిర్వహించేందుకు నిర్ణయించినట్లు సమాచారం. ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు, సరిహద్దు నిర్వహణ, దౌత్య సంబంధాల పరంగా ఈ పరిణామం ముఖ్యమైనది.
Also Read- ఆర్టికల్ 28: ప్రభుత్వ విద్యాసంస్థల్లో మతబోధన హాజరుపై హక్కులు
11. మనీలాలో క్వాడ్ నేతల శిఖరాగ్ర సమావేశం
ప్రాంతీయ దౌత్య కార్యక్రమాల నేపథ్యంలో మనీలాలో క్వాడ్ దేశాల నేతలు సమావేశమయ్యే అవకాశం ఉంది. భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా ఈ కూటమిలో సభ్యదేశాలు. సముద్ర భద్రత, కీలక ఖనిజాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో స్థిరత్వం వంటి అంశాలపై క్వాడ్ దేశాలు సహకరిస్తున్నాయి.
12. ఎక్సర్సైజ్ మిత్ర శక్తి–2026
భారత్–శ్రీలంక సంయుక్త సైనిక విన్యాసం మిత్ర శక్తి 12వ ఎడిషన్లో పాల్గొనేందుకు 170 మంది సభ్యులతో కూడిన భారత బృందం శ్రీలంకకు బయలుదేరింది. పట్టణ పరిసర ప్రాంతాల్లో ఉగ్రవాద వ్యతిరేక, తిరుగుబాటు నిరోధక కార్యకలాపాలపై ఈ విన్యాసంలో శిక్షణ ఇస్తారు.
13. భారత్ భూగర్భ LPG నిల్వ సామర్థ్యం
మంగళూరులో నిర్మించిన దేశంలోనే అతిపెద్ద భూగర్భ LPG నిల్వ గుహను జాతికి అంకితం చేశారు. దీని నిల్వ సామర్థ్యం 80,000 మెట్రిక్ టన్నులు. న్యూ మంగళూరు పోర్టుతో పైప్లైన్ ద్వారా ఇది అనుసంధానమై ఉంది. ఇంధన భద్రత, వ్యూహాత్మక ఇంధన నిల్వల పరంగా ఈ ప్రాజెక్టు కీలకమైనది.
14. భారత్ పునరుత్పాదక ఇంధన సామర్థ్యం
2026 అక్టోబర్ నాటికి భారత్ మొత్తం స్థాపిత విద్యుత్ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సుమారు 560 గిగావాట్లకు చేరుకుంది. ఇందులో శిలాజేతర ఇంధన వనరుల వాటా దాదాపు 55 శాతంగా ఉంది. సౌర, పవన, జలవిద్యుత్, అణు ఇంధన వనరులు, భారత ఇంధన పరివర్తన లక్ష్యాలపై అవగాహన పెంచుకోవాలి.
15. క్షయవ్యాధి నిర్మూలనకు నిధుల కొరతపై WHO ఆందోళన
క్షయవ్యాధి నివారణ, నిర్ధారణ, చికిత్స కార్యక్రమాలకు అవసరమైన నిధుల్లో కొరత ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) గుర్తుచేసింది. భారత జాతీయ క్షయవ్యాధి నిర్మూలన కార్యక్రమం (National TB Elimination Programme), ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్షయవ్యాధి మహమ్మారిని అంతం చేయాలనే లక్ష్యాల పరంగా ఇది ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.
16. 137 క్యాన్సర్ మందుల ధరలపై NPPA ఆదేశాలు
137 క్యాన్సర్ మందులకు సవరించిన ధరలను కచ్చితంగా అమలు చేయాలని జాతీయ ఔషధ ధరల నియంత్రణ సంస్థ (NPPA) ఆదేశించింది. ఔషధాల అందుబాటు, ఖరీదైన చికిత్సల భారం తగ్గింపు, అవసరమైన మందుల ధరల నియంత్రణ, ప్రజారోగ్య విధానాల పరంగా ఈ నిర్ణయం ముఖ్యమైనది.
17. ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవం
ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 14న ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. 2026–27 సంవత్సరానికి “Early Action on Diabetes” అనే ఇతివృత్తాన్ని ప్రకటించారు. మధుమేహాన్ని ముందుగానే గుర్తించడం, నివారణ చర్యలు చేపట్టడం, సకాలంలో చికిత్స అందించడం ఈ ఇతివృత్త ప్రధాన ఉద్దేశం. భారత్లో మధుమేహం, ప్రీ-డయాబెటిస్ సమస్యలు గణనీయంగా ఉన్నాయి.
18. లోనార్ బిలం – భౌగోళిక వారసత్వం
మహారాష్ట్రలోని లోనార్ బిలం అంతర్జాతీయ భౌగోళిక వారసత్వ చర్చల్లో ప్రాధాన్యత పొందింది. ఉల్కాపాతం కారణంగా బసాల్ట్ శిలల్లో ఏర్పడిన ఈ బిలం భౌగోళిక శాస్త్రం, పర్యావరణ వ్యవస్థ, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ పరంగా ప్రత్యేకమైనది.
19. విదేశీ విరాళాల నియంత్రణ సవరణ బిల్లు–2026
విదేశీ విరాళాల నియంత్రణకు సంబంధించిన ప్రతిపాదిత సవరణలను పార్లమెంటరీ కమిటీ పరిశీలిస్తోంది. విదేశీ నిధుల స్వీకరణలో పారదర్శకత, పౌర సమాజ సంస్థల కార్యకలాపాలు, స్వచ్ఛంద సంస్థల నియంత్రణ, సంఘాలు ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కు వంటి అంశాలు ఈ చర్చలో కీలకంగా ఉన్నాయి.
20. నకిలీ కోర్టు ఉత్తర్వులతో వెబ్సైట్ల బ్లాకింగ్
నకిలీ కోర్టు ఉత్తర్వులను ఉపయోగించి 129 బెట్టింగ్ వెబ్సైట్లను బ్లాక్ చేసినట్లు వెలుగులోకి వచ్చిన ఘటన డిజిటల్ పాలనపై ఆందోళనలు రేకెత్తించింది. ఇంటర్నెట్లో వెబ్సైట్లను నిలిపివేసే ప్రక్రియలో ఉత్తర్వుల ప్రామాణికతను నిర్ధారించడం, అధికారుల జవాబుదారీతనం, పారదర్శకత, తగిన రక్షణ చర్యలు అవసరమని ఈ ఘటన సూచిస్తోంది.
