1. యెస్ బ్యాంక్ AT-1 బాండ్లపై సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం
యెస్ బ్యాంక్ జారీ చేసిన అదనపు టైర్-1 (Additional Tier-1 – AT-1) బాండ్లకు సంబంధించి రూ.8,415 కోట్ల విలువైన బాండ్లను రద్దు చేయడాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ బాంబే హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు కొనసాగించింది. బ్యాంకుల సంక్షోభ పరిష్కార అధికారాలు, బాండ్‌దారుల హక్కులు, ఆర్థిక నియంత్రణ వ్యవస్థలపై ఈ కేసు ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.
2. ఆదిత్య-L1, ప్రోబా-3 సంయుక్త పరిశోధన
భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థకు చెందిన ఆదిత్య-L1, యూరోపియన్ అంతరిక్ష సంస్థకు చెందిన ప్రోబా-3 మిషన్ల సమాచారాన్ని ఉపయోగించి శాస్త్రవేత్తలు ఒకే కరోనల్ మాస్ ఎజెక్షన్‌లను సంయుక్తంగా విశ్లేషించారు. సూర్యుడి బాహ్య వాతావరణం నుంచి భారీగా ప్లాస్మా, అయస్కాంత క్షేత్రాలు అంతరిక్షంలోకి విడుదల కావడాన్ని కరోనల్ మాస్ ఎజెక్షన్ అంటారు. వీటి అధ్యయనం అంతరిక్ష వాతావరణాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, ఉపగ్రహాలు మరియు సమాచార వ్యవస్థలపై ప్రభావాలను అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
3. గగన్‌యాన్ మిషన్
భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO) విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రంలో క్రూ మాడ్యూల్–సర్వీస్ మాడ్యూల్ వేర్పాటు పరీక్షలను పూర్తి చేసింది. భారత మానవ సహిత అంతరిక్ష ప్రయాణ కార్యక్రమమైన గగన్‌యాన్‌లో భాగంగా చేపట్టే మానవరహిత ప్రయోగాలకు ఈ పరీక్షలు కీలకం. క్రూ మాడ్యూల్‌లో వ్యోమగాములు ప్రయాణిస్తారు. సర్వీస్ మాడ్యూల్‌లో అంతరిక్ష నౌకకు అవసరమైన శక్తి, చోదక వ్యవస్థలు వంటి సదుపాయాలు ఉంటాయి.
4. ఐఎన్‌ఎస్ సమర్థక్
భారత నౌకాదళం స్వదేశంలో నిర్మించిన బహుళ ప్రయోజన నౌక **ఐఎన్‌ఎస్ సమర్థక్**ను తన సేవల్లోకి ప్రవేశపెట్టింది. ప్రైవేటు నౌకా నిర్మాణ సంస్థ నిర్మించిన ఈ నౌక భారత రక్షణ రంగంలో ప్రైవేటు పరిశ్రమల భాగస్వామ్యం పెరుగుతున్న విషయాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. దేశీయ నౌకా నిర్మాణ సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించడంలో ఇటువంటి ప్రాజెక్టులు కీలకంగా ఉంటాయి.
5. ప్రపంచ వాణిజ్య అంచనాలు
ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) 2026లో ప్రపంచ వస్తు వాణిజ్య వృద్ధి అంచనాను 3.9 శాతానికి పెంచినట్లు సమాచారం. ఇది తుది వృద్ధి గణాంకం కాకుండా అంచనా మాత్రమే. అంతర్జాతీయ డిమాండ్, ఎగుమతులు–దిగుమతులు, వాణిజ్య విధానాలు, భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు ప్రపంచ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
6. జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం
జాతీయ సామాజిక సహాయ కార్యక్రమం (National Social Assistance Programme – NSAP) కొనసాగింపునకు కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. 2026–27 నుంచి 2030–31 వరకు ఐదేళ్లకు రూ.53,428 కోట్లను కేటాయించింది. వృద్ధులు, వితంతువులు, దివ్యాంగులు, అర్హులైన కుటుంబాలకు సామాజిక పెన్షన్లు, ఇతర ఆర్థిక సహాయం అందించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
7. రైల్వే ఉద్యోగులకు ఉత్పాదకత ఆధారిత బోనస్
సుమారు 11.4 లక్షల మంది నాన్‌గెజిటెడ్ రైల్వే ఉద్యోగులకు 78 రోజుల వేతనానికి సమానమైన ఉత్పాదకత ఆధారిత బోనస్ (Productivity Linked Bonus – PLB) చెల్లించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది. ఇందుకు సుమారు రూ.2,009.61 కోట్ల వ్యయం అంచనా వేశారు. రైల్వే కార్యకలాపాల్లో ఉద్యోగుల కృషిని గుర్తించడం, పండుగల సమయంలో ఆర్థిక సహాయం అందించడం ఈ బోనస్ ఉద్దేశాల్లో భాగం.
8. భారతదేశంలో రామ్‌సర్ ప్రదేశాలు
చండీగఢ్‌లోని సుఖ్నా చిత్తడి నేల, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని సౌజ్ జీల్‌ను చేర్చడంతో భారతదేశంలోని రామ్‌సర్ ప్రదేశాల సంఖ్య 103కు చేరినట్లు సమాచారం. అంతర్జాతీయ ప్రాధాన్యత కలిగిన చిత్తడి నేలలను రామ్‌సర్ ఒప్పందం కింద గుర్తిస్తారు. నీటి పక్షులు, జీవవైవిధ్యం, నీటి వనరుల పరిరక్షణలో ఈ ప్రదేశాలు ముఖ్యమైనవి.
9. ఐటీఐల ఆధునికీకరణకు పీఎం-సేతు
పీఎం-సేతు (PM-SETU) పథకం కింద మహారాష్ట్ర, ఒడిశా, జమ్మూ కశ్మీర్‌లలోని ఐదు పారిశ్రామిక శిక్షణ సంస్థల (ITIs) క్లస్టర్ల కోసం రూ.1,194.92 కోట్లను కేటాయించేందుకు జాతీయ స్టీరింగ్ కమిటీ ఆమోదం తెలిపింది. వృత్తి విద్యను ఆధునికీకరించడం, పరిశ్రమలకు అవసరమైన నైపుణ్యాలతో యువతను తీర్చిదిద్దడం ఈ పథకం లక్ష్యం.
10. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ
భారత ఎన్నికల సంఘం 14 రాష్ట్రాలు, మూడు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సవరణ కార్యక్రమాన్ని ప్రకటించింది. ఓటర్ల జాబితాల్లో అర్హులైన పౌరుల పేర్లు ఉండేలా చూడటం, అనర్హమైన నమోదులను తొలగించడం ఈ ప్రక్రియ లక్ష్యాలు. అదే సమయంలో ప్రతి అర్హుడైన పౌరుడికి ఓటరుగా నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పించడం ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో కీలకం.
11. భారత ఆర్థిక వృద్ధిపై ప్రపంచ బ్యాంకు అంచనా
ప్రపంచ బ్యాంకు 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి భారత ఆర్థిక వృద్ధి అంచనాను 6.6 శాతం నుంచి 7.1 శాతానికి పెంచినట్లు సమాచారం. దేశీయ వినియోగం, ఎగుమతుల పనితీరు, పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక పరిస్థితులు వృద్ధి రేటును ప్రభావితం చేస్తాయి. ఈ సంఖ్య అంచనా మాత్రమే; తుది వృద్ధి రేటు కాదు.
12. భారత్–అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం
భారత్–అమెరికా ప్రతిపాదిత వాణిజ్య ఒప్పందంలోని తొలి దశ తుది రూపకల్పన దశకు చేరినట్లు సమాచారం. అయితే చట్టపరమైన ముసాయిదా, తుది నిబంధనలు ఇంకా పూర్తికావాల్సి ఉన్నట్లు పేర్కొనబడింది. చర్చల్లో అంగీకారం కుదరడం, ఒప్పందంపై సంతకాలు జరగడం, అది అమల్లోకి రావడం వేర్వేరు దశలు.
13. ప్రతిపాదిత బీఎస్-VII వాహన ఉద్గార ప్రమాణాలు
ప్రతిపాదిత బీఎస్-VII (Bharat Stage VII) వాహన ఉద్గార ప్రమాణాలు వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్యాన్ని మరింత తగ్గించడంపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి. రహదారులపై వాస్తవ పరిస్థితుల్లో వెలువడే ఉద్గారాలతో పాటు బ్రేకులు, టైర్ల నుంచి ఉత్పత్తయ్యే సూక్ష్మ కణాల వంటి కాలుష్య వనరులనూ పరిగణనలోకి తీసుకునే ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. ప్రయాణికుల కార్లకు 2029 ఏప్రిల్ నుంచి దశలవారీ అమలు ప్రారంభించే ప్రతిపాదన ఉన్నట్లు సమాచారం.
14. కొత్త జెర్రిపురుగుల జాతులు
దక్షిణ భారతదేశంలో Rhysida ప్రజాతికి చెందిన మూడు కొత్త జెర్రిపురుగుల జాతులను పరిశోధకులు గుర్తించారు. అవి R. quadrispinosa, R. coorgensis, R. neyyarensis. జీవవైవిధ్యం అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో కొత్త జీవజాతులను గుర్తించడం, వాటి వర్గీకరణ చేయడం పర్యావరణ పరిశోధనలో కీలకమైన అంశం.
15. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో లంకమల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కడప, అన్నమయ్య జిల్లాల పరిధిలో ఉన్న లంకమల వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలో కెమెరా ట్రాప్‌ల ద్వారా వివిధ వన్యప్రాణుల ఉనికిని నమోదు చేశారు. కెమెరా ట్రాప్‌లు జంతువుల కదలికలు, ఉనికి, నివాస ప్రాంతాలను పర్యవేక్షించేందుకు ఉపయోగపడతాయి. వన్యప్రాణుల సంరక్షణ, జీవవైవిధ్య పర్యవేక్షణలో ఇవి కీలక సాధనాలు.
16. ప్రపంచ ఆకలి సూచీ–2026
2026 ప్రపంచ ఆకలి సూచీలో (Global Hunger Index – GHI) భారత్ 122 దేశాల్లో 100వ స్థానంలో నిలిచినట్లు, స్కోరు 24.1గా నమోదైనట్లు సమాచారం. ఈ స్కోరు ఆధారంగా భారత్‌ను ‘తీవ్రమైన’ ఆకలి విభాగంలో చేర్చినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ సూచీ పోషకాహార లోపం, పిల్లల్లో వయస్సుకు తగ్గ బరువు లేకపోవడం, వయస్సుకు తగ్గ ఎత్తు లేకపోవడం, ఐదేళ్లలోపు పిల్లల మరణాల రేటు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది.
17. వ్యవసాయ రంగంలో మహిళా రైతుకు ఐక్యరాజ్యసమితి గుర్తింపు
మిజోరంకు చెందిన స్ట్రాబెర్రీ రైతు పై జెడ్‌టీ లాల్‌రిథాంగిని (Pi ZT Lalrithangi) ఐక్యరాజ్యసమితి ఆహార, వ్యవసాయ సంస్థ (FAO) గుర్తించిన 100 మంది మహిళా నాయకుల్లో ఒకరిగా ఎంపిక చేసినట్లు సమాచారం. వ్యవసాయం, ఆహార వ్యవస్థలు, గ్రామీణ అభివృద్ధిలో మహిళల కృషిని గుర్తించడం ఈ కార్యక్రమం లక్ష్యం.
18. సంగీత నాటక అకాడమీ యువ పురస్కారాలు
2024, 2025 సంవత్సరాలకు ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ యువ పురస్కారం కోసం సంగీత నాటక అకాడమీ 106 మంది యువ కళాకారులను ఎంపిక చేసినట్లు సమాచారం. ప్రదర్శన కళలు, సంప్రదాయ కళారూపాల్లో ప్రతిభ కనబరిచిన యువ కళాకారులను గుర్తించి ప్రోత్సహించడం ఈ పురస్కారాల ఉద్దేశం.
19. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఐఎంఎఫ్ పాలక మండళ్లలో పాకిస్థాన్
2027 సంవత్సరానికి ప్రపంచ బ్యాంకు గ్రూప్, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) పాలక మండళ్లకు పాకిస్థాన్ తదుపరి అధ్యక్ష దేశంగా నియమితమైనట్లు సమాచారం. ఈ సంస్థల పాలక మండళ్లు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహకారం, అభివృద్ధి రుణాలు, ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి సంబంధించిన అంశాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
20. నేపాల్‌లో భారత తదుపరి రాయబారి
భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ భారత విదేశీ వ్యవహారాల సేవ (IFS) అధికారి సుధాకర్ దలేలా‌ను నేపాల్‌లో తదుపరి భారత రాయబారిగా నియమించినట్లు ప్రకటించింది. ఈ నియామకం సంబంధిత దౌత్యపరమైన ప్రక్రియలకు లోబడి ఉంటుంది. నేపాల్‌తో సత్సంబంధాలు, సరిహద్దు సహకారం, వాణిజ్యం, ప్రాంతీయ భద్రత భారత పొరుగు దేశాల విధానంలో ముఖ్యమైన అంశాలు.
21. చైనా ప్రతిపాదిత సాంకేతిక ఎగుమతి నియంత్రణలు
సౌర సాంకేతికత, కృత్రిమ మేధస్సు (AI), బయోటెక్నాలజీ సహా కొన్ని రంగాలకు సంబంధించిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల ఎగుమతులపై నిషేధాలు లేదా పరిమితులు విధించే జాబితాలో మార్పులకు చైనా ముసాయిదా ప్రతిపాదనను విడుదల చేసినట్లు సమాచారం. ఇలాంటి నియంత్రణలు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసులు, సాంకేతిక పోటీ, ప్రపంచ వాణిజ్య విధానాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.