99TV News

    డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ 18 నవంబర్ 2026: 20 అంశాలు

    డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ 18 నవంబర్ 2026: పరీక్షలకు కీలకమైన 20 అంశాలు

    1. జనగణన–2027: స్వీయ గణన ప్రక్రియ ప్రారంభం

    జనగణన–2027 రెండో దశలో భాగంగా గోవా, పంజాబ్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్‌లో మంచు ప్రభావం లేని ప్రాంతాల్లో స్వీయ గణన (Self-enumeration) ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. ప్రజలు తమ వివరాలను స్వయంగా ఆన్‌లైన్‌లో నమోదు చేసుకునే అవకాశం కల్పిస్తున్నారు. ఈ విధానం డిజిటల్ సమ్మిళితత్వం, వ్యక్తిగత సమాచార గోప్యత, జనాభా గణనలో సమగ్రత వంటి అంశాలను ముందుకు తెస్తోంది.

    2. జనగణనలో మతాల వర్గీకరణపై వివాదం

    జనగణన పోర్టల్‌లోని ‘ఇతరులు’ (Other) విభాగంలో వివిధ మతపరమైన గుర్తింపులకు సంబంధించిన పెద్ద జాబితా కొంతకాలం కనిపించడంతో వివాదం తలెత్తింది. అనంతరం ఆ జాబితాను తొలగించారు. జనగణన విధానం, లౌకికవాదం, సామాజిక గణాంకాల వర్గీకరణ వంటి అంశాల పరంగా ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.

    3. COP31 వాతావరణ చర్చలు

    టర్కియేలోని అంటాల్యాలో జరుగుతున్న COP31 సమావేశంలో రూపొందించిన ముసాయిదా తీర్మానాలు 1.5 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత పరిమితిపై ఆందోళనలను తెరపైకి తెచ్చాయి. ఉష్ణోగ్రత పెరుగుదల ఈ పరిమితిని దాటకుండా చూడాల్సిన అవసరాన్ని చర్చించారు. వాతావరణ సమానత్వం, చారిత్రక బాధ్యత, పెద్ద పిల్లుల జాతుల సంరక్షణ వంటి అంశాలపై భారత్ తన అభిప్రాయాలను వెల్లడించింది. అయితే ముసాయిదా ప్రతిపాదనలు తుది ఒప్పందాలుగా పరిగణించరాదు.

    4. టోకు ధరల సూచీ ద్రవ్యోల్బణం (WPI)

    2026 అక్టోబర్‌లో భారత టోకు ధరల సూచీ ఆధారిత ద్రవ్యోల్బణం 12.29 శాతానికి పెరిగినట్లు సమాచారం. వరుసగా రెండో నెలలో రెండంకెల ద్రవ్యోల్బణం నమోదైంది. ఇంధనం, తయారీ రంగ ఉత్పత్తుల ధరలు దీనిపై ప్రభావం చూపినట్లు తెలుస్తోంది. టోకు ధరల సూచీ (WPI), వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI), ద్రవ్యోల్బణ ప్రభావ ప్రసారం వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేయాలి.

    5. RBI – యెస్ బ్యాంక్ AT-1 బాండ్ల వివాదం

    యెస్ బ్యాంక్‌కు చెందిన రూ.8,415 కోట్ల విలువైన అదనపు టైర్-1 (AT-1) బాండ్ల రద్దును కొట్టివేస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుపై పునఃపరిశీలన కోరినట్లు RBIకు సంబంధించిన సమాచారం వెలువడింది. బ్యాంకుల మూలధన సమృద్ధి, నియంత్రణ సంస్థల అధికారాలు, పెట్టుబడిదారుల ప్రయోజనాల పరిరక్షణ వంటి అంశాలు ఈ పరిణామంలో కీలకమైనవి.

    6. ఓటర్ల జాబితా సవరణ – ఫారం 7

    ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్ల తొలగింపు కోసం ఫారం 7 అభ్యంతరాలను దుర్వినియోగం చేస్తున్నారనే ఆరోపణలపై న్యాయపరమైన సవాలు ఎదురైంది. ఓటర్ల నమోదు, పేర్ల తొలగింపు ప్రక్రియ, ఎన్నికల సంఘం అధికారాలు, అర్హులైన ఓటర్లు జాబితా నుంచి అన్యాయంగా తొలగించబడకుండా తీసుకోవాల్సిన రక్షణ చర్యలు ఈ అంశంలో ముఖ్యమైనవి.

    7. ఆధార్ ముఖ గుర్తింపు విధానంపై సుప్రీంకోర్టు

    ఆధార్ ముఖ గుర్తింపు (Face Authentication) ప్రక్రియను పూర్తి చేయడంలో అంధులు, తక్కువ చూపు ఉన్న వ్యక్తులు ఎదుర్కొంటున్న ఇబ్బందులపై సుప్రీంకోర్టు సంబంధిత అధికారుల నుంచి వివరణ కోరింది. దివ్యాంగుల హక్కులు, అందుబాటులో ఉండే డిజిటల్ పాలన, సమ్మిళిత అభివృద్ధి వంటి అంశాల పరంగా ఈ పరిణామం ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.

    8. మనీలాలో క్వాడ్ సమావేశం

    భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాల నాయకులు ప్రాంతీయ శిఖరాగ్ర సమావేశాల నేపథ్యంలో మనీలాలో సమావేశం కానున్నారు. సముద్ర భద్రత, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సహకారం, ఆసియాన్ కేంద్రక పాత్ర (ASEAN Centrality) వంటి అంశాలు ఈ సమావేశంలో కీలకంగా ఉండనున్నాయి.

    9. భారత్–ఆసియాన్ సంబంధాలు

    ఆగ్నేయాసియా దేశాలతో భారత్ కొనసాగిస్తున్న దౌత్య సంబంధాలు, ప్రాంతీయ భాగస్వామ్యాలు ‘యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ’ ప్రాధాన్యతను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. వాణిజ్యం, రవాణా అనుసంధానం, సముద్ర సహకారం, ప్రాంతీయ శాంతి, స్థిరత్వం వంటి అంశాలు భారత్–ఆసియాన్ సంబంధాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

    10. యాంటీమైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్‌పై WHO నివేదిక

    ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, యాంటీమైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్ (AMR) నియంత్రణ కోసం 173 దేశాలు జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళికలను రూపొందించాయి. అయితే కేవలం 22 శాతం దేశాలు మాత్రమే తగిన నిధులు, పూర్తిస్థాయి అమలు రెండింటినీ సాధిస్తున్నట్లు నివేదించాయి. విధానాల రూపకల్పనకు, క్షేత్రస్థాయి అమలుకు మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని ఇది వెల్లడిస్తోంది.

    11. భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ

    2026 ఆగస్టు నాటికి భారత అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థ విలువ సుమారు 9 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లుగా అంచనా వేశారు. దేశంలో నమోదైన అంతరిక్ష స్టార్టప్‌ల సంఖ్య దాదాపు 440కు పెరిగింది. 2020లో చేపట్టిన అంతరిక్ష రంగ సంస్కరణల తర్వాత ప్రైవేటు సంస్థల భాగస్వామ్యం పెరుగుతున్నదనే విషయాన్ని ఇది సూచిస్తోంది.

    12. లఖ్‌పతి దీదీ కార్యక్రమం

    గ్రామీణ స్వయం సహాయక సంఘాలకు చెందిన సుమారు 3.76 కోట్ల మంది మహిళలు 2026 జూన్ నాటికి లఖ్‌పతి దీదీలుగా మారినట్లు సమాచారం. 2029 మార్చి నాటికి ఆరు కోట్ల మంది మహిళలను లఖ్‌పతి దీదీలుగా తీర్చిదిద్దాలనే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్దేశించింది. మహిళా సాధికారత, గ్రామీణ జీవనోపాధి, స్వయం ఉపాధి అభివృద్ధికి ఈ కార్యక్రమం దోహదపడుతోంది.

    13. AIIMS‌లో పిండానికి శస్త్రచికిత్స

    ఢిల్లీలోని ఆల్ ఇండియా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెడికల్ సైన్సెస్ (AIIMS) వైద్యులు గర్భధారణలో 25వ వారంలో ఉన్న పిండానికి తీవ్రమైన స్పైనా బైఫిడా సమస్యకు సంబంధించి ఓపెన్ ఫీటల్ రిపేర్ శస్త్రచికిత్స నిర్వహించినట్లు సమాచారం. స్పైనా బైఫిడా అనేది నాడీ నాళానికి సంబంధించిన పుట్టుకతో వచ్చే లోపం. తల్లి–పిండ వైద్యం (Maternal-Fetal Medicine), ప్రత్యేక వైద్య సేవల్లో ఇది కీలకమైన పురోగతి.

    14. స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన ఆయుధ వ్యవస్థలపై ఐక్యరాజ్యసమితి

    ప్రాణాంతక స్వయంప్రతిపత్తి ఆయుధ వ్యవస్థల (Lethal Autonomous Weapons Systems – LAWS) నియంత్రణకు చట్టబద్ధమైన అంతర్జాతీయ ఒప్పందాన్ని రూపొందించే దిశగా దేశాలు ముందుకు రావాలని ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రధాన కార్యదర్శి పిలుపునిచ్చారు. ఆయుధాల వినియోగంలో మానవ నియంత్రణ, జవాబుదారీతనం, అంతర్జాతీయ మానవతా చట్టాల అమలు ఈ చర్చలో ప్రధాన అంశాలు.

    15. యమునా కాలుష్యం – జవాబుదారీతనం

    యమునా నది నీటి నాణ్యతపై పటిష్టమైన పర్యవేక్షణ చేపట్టాలని, కాలుష్యానికి బాధ్యులైన వారిపై జవాబుదారీతనం నిర్ధారించాలని సుప్రీంకోర్టు కోరింది. శుద్ధి మౌలిక సదుపాయాలపై ఖర్చు చేయడమే కాకుండా, నది నీటి నాణ్యతలో వాస్తవమైన మెరుగుదల సాధించడంపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరాన్ని ఈ పరిణామం సూచిస్తోంది.

    16. నౌకా నిర్మాణ రంగంలో భారత్ లక్ష్యం

    2030 నాటికి ప్రపంచంలోని మొదటి పది నౌకా నిర్మాణ దేశాల్లో ఒకటిగా ఎదగాలని భారత్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. సముద్ర మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి, దేశీయ తయారీ రంగం, ఉపాధి కల్పన, వ్యూహాత్మక స్వావలంబన వంటి అంశాలతో ఈ లక్ష్యం ముడిపడి ఉంది.

    17. ఇథనాల్ మిశ్రమం – ఇంధన నాణ్యత

    కర్ణాటకలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో 20 శాతానికి మించి ఇథనాల్ కలిగిన పెట్రోల్ విక్రయిస్తున్నారనే వార్తలతో ఇంధన మిశ్రమ ప్రమాణాలు, వాహనాల అనుకూలత, వినియోగదారులకు సమాచారం అందించే విధానంపై చర్చ మొదలైంది. భారత్ అమలు చేస్తున్న E20 కార్యక్రమం, జీవ ఇంధన విధానాలను అధ్యయనం చేయాలి.

    18. అక్టోబర్ 2026లో నిరుద్యోగిత

    2026 అక్టోబర్‌లో దేశ నిరుద్యోగిత రేటు స్వల్పంగా తగ్గి 4.9 శాతానికి చేరినట్లు సమాచారం. పరీక్షల దృష్ట్యా నిరుద్యోగిత రేటు (Unemployment Rate), శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు (Labour Force Participation Rate), కార్మిక-జనాభా నిష్పత్తి (Worker Population Ratio) మధ్య తేడాలను తెలుసుకోవాలి.

    19. ఎర్త్‌షాట్ ప్రైజ్–2026

    ఆరో ఎర్త్‌షాట్ ప్రైజ్ అవార్డుల ప్రదానోత్సవానికి నవంబర్ 17న ముంబై ఆతిథ్యం ఇస్తోంది. పర్యావరణ సమస్యలకు వినూత్న పరిష్కారాలను గుర్తించి ప్రోత్సహించడం ఈ పురస్కారం లక్ష్యం. వాతావరణ మార్పుల నియంత్రణ, ప్రకృతి పునరుద్ధరణ, వ్యర్థాల తగ్గింపు వంటి రంగాల్లో పనిచేసే పరిష్కారాలకు ఈ అవార్డులు గుర్తింపు ఇస్తాయి.

    20. సేవల అంతరాయాలు – డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు

    ఇటీవల డిజిటల్ సేవల్లో ఏర్పడిన అంతరాయాలు సైబర్ భద్రత, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల పటిష్టతపై చర్చకు దారితీశాయి. కంప్యూటర్ ఎమర్జెన్సీ రెస్పాన్స్ టీమ్ (CERT-In)కు సైబర్ ఘటనల నివేదన, క్లౌడ్ సేవల విశ్వసనీయత, డేటా రక్షణ, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల సేవలందించే సంస్థల జవాబుదారీతనం ఈ అంశంలో ముఖ్యమైనవి.