1. భారత్కు రెండో అతిపెద్ద చమురు సరఫరాదారుగా సౌదీ అరేబియా
2026 అక్టోబర్లో యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)ను అధిగమించి సౌదీ అరేబియా భారత్కు రెండో అతిపెద్ద ముడి చమురు సరఫరాదారుగా అవతరించింది. రష్యా అగ్రస్థానంలో కొనసాగుతోంది. భారత్ ముడి చమురు దిగుమతులు రోజుకు రికార్డు స్థాయిలో 55.8 లక్షల బ్యారెళ్లకు చేరినట్లు సమాచారం. ఇంధన భద్రత, OPEC+ విధానాలు, చమురు దిగుమతులపై భారత్ ఆధారపడటం వంటి అంశాల పరంగా ఇది ముఖ్యమైనది.
2. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం – మయన్మార్, రోహింగ్యాల అంశం
మయన్మార్లో రోహింగ్యా ప్రజలపై జరిగినట్లు ఆరోపణలున్న మారణహోమానికి సంబంధించి అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ)లో విచారణ కీలక దశకు చేరుకుంది. ఈ కేసు మారణహోమ నేరాల నిరోధక, శిక్షా విధింపు ఒప్పందం (Genocide Convention) ఆధారంగా కొనసాగుతోంది. రాష్ట్రాల బాధ్యత, అంతర్జాతీయ జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలు ఇందులో కీలకమైనవి.
3. భారత్–జపాన్ రక్షణ సహకారం
టోక్యోలో భారత్, జపాన్ మధ్య జరిగిన చర్చల్లో భాగంగా జపాన్ సైనిక దళాలు తొలిసారిగా భారతదేశంలోని ఫైరింగ్ రేంజ్లలో శిక్షణ పొందేందుకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లపై చర్చించారు. ఈ పరిణామం ఇరు దేశాల సైనిక దళాల మధ్య పరస్పర కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని (Interoperability) పెంచడంతో పాటు భారత్–జపాన్ ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుంది.
4. EPFO ఉపసంహరణ నిబంధనల్లో సరళీకరణ
ఉద్యోగుల భవిష్య నిధి సంస్థ (EPFO) కొన్ని ఉపసంహరణ నిబంధనలను సులభతరం చేసింది. పదవీ విరమణ అనంతరం క్రమబద్ధమైన చెల్లింపులు పొందే అవకాశానికి కూడా ఆమోదం తెలిపింది. సామాజిక భద్రత, పదవీ విరమణ ఆదాయం, వ్యవస్థీకృత రంగంలో పనిచేసే ఉద్యోగుల ఆర్థిక ప్రయోజనాల పరంగా ఈ మార్పులు ప్రాధాన్యత కలిగి ఉన్నాయి.
5. మైనింగ్కు గ్రామసభ అనుమతిపై సుప్రీంకోర్టు
చట్టపరంగా రక్షణ పొందిన గిరిజన, అటవీ ప్రాంతాల్లో మైనింగ్ కోసం భూమిని సేకరించే సమయంలో గ్రామసభ అనుమతి ప్రాధాన్యతను సుప్రీంకోర్టు నొక్కిచెప్పింది. ఈ అంశాన్ని పంచాయతీల విస్తరణ (షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాలు) చట్టం–1996 (PESA), అటవీ హక్కుల చట్టం–2006, గిరిజన సమాజాల హక్కుల పరిరక్షణతో అనుసంధానించి అధ్యయనం చేయాలి.
Also Read- భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 31B: తొమ్మిదో షెడ్యూల్ చట్టాలకు రాజ్యాంగ రక్షణ
6. పొల్యూషన్ అండర్ కంట్రోల్ (PUC) సర్టిఫికెట్ నిబంధనల్లో మార్పులు
వాహనాల ఉద్గార ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా పొల్యూషన్ అండర్ కంట్రోల్ (PUC) సర్టిఫికెట్ చెల్లుబాటు వ్యవధిని రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ సవరించింది. కొత్త వాహనాలకు ఎక్కువ కాలం చెల్లుబాటు అయ్యే సర్టిఫికెట్లు జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. వాహన కాలుష్యం, ఉద్గార నియంత్రణ, పర్యావరణ పరిరక్షణ పరంగా ఈ మార్పులు ముఖ్యమైనవి.
7. గ్రీన్ ఇండియా మిషన్ అమలుపై పార్లమెంటరీ కమిటీ విమర్శలు
గ్రీన్ ఇండియా మిషన్ అమలు తీరును పార్లమెంటరీ కమిటీ తీవ్రంగా విమర్శిస్తూ, దాని పనితీరు అత్యంత అసంతృప్తికరంగా ఉందని పేర్కొంది. దేశంలో అటవీ, వృక్ష సంపదను పెంచడం, పర్యావరణ వ్యవస్థ సేవలను మెరుగుపరచడం ఈ మిషన్ ప్రధాన లక్ష్యాలు. అటవీ విస్తీర్ణం, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ, పర్యావరణ విధానాల అమలుపై దృష్టి సారించాలి.
8. భారత్–మలేషియా సంయుక్త సైనిక విన్యాసం హరిమౌ శక్తి–VI
భారత్, మలేషియా మధ్య జరిగే సంయుక్త సైనిక విన్యాసం హరిమౌ శక్తి ఆరో ఎడిషన్ మలేషియాలో ప్రారంభమైంది. సైనిక దళాల మధ్య సమన్వయం, సంయుక్త కార్యాచరణ సామర్థ్యాలను పెంపొందించడం ఈ విన్యాసం లక్ష్యం. ముఖ్యంగా తిరుగుబాటు నిరోధక కార్యకలాపాలపై శిక్షణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తారు.
9. SCO నాగరికతల సంభాషణ
షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) నాగరికతల సంభాషణ కార్యక్రమానికి న్యూఢిల్లీలో భారత్ ఆతిథ్యం ఇస్తోంది. సభ్యదేశాల మధ్య సాంస్కృతిక దౌత్యం, నాగరికతల అనుబంధాలు, ప్రజల మధ్య పరస్పర సంబంధాలను బలోపేతం చేయడం ఈ వేదిక ప్రధాన ఉద్దేశం.
10. COP31 – శిలాజ ఇంధనాల వినియోగం నిలిపివేతపై చర్చ
టర్కియేలోని అంటాల్యాలో జరుగుతున్న COP31 వాతావరణ చర్చల్లో తుది ప్రకటనలో శిలాజ ఇంధనాల వినియోగాన్ని దశలవారీగా నిలిపివేసే స్పష్టమైన ప్రణాళికను చేర్చడంపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమయ్యాయి. ఇంధన భద్రత, వాతావరణ ఆర్థిక సహాయం, సమానత్వం, దేశాల మధ్య భిన్నమైన బాధ్యతలు ఈ చర్చలో కీలక అంశాలు.
11. చంద్రుడి ఉపరితలాన్ని పోలిన మట్టిలో బంగాళాదుంపల సాగు
చంద్రుడి ఉపరితల మట్టిని పోలిన కృత్రిమ మట్టిలో శాస్త్రవేత్తలు బంగాళాదుంపలను పండించినట్లు సమాచారం. అంతరిక్ష వ్యవసాయం, నియంత్రిత వాతావరణంలో పంటల సాగు, దీర్ఘకాలిక మానవ అంతరిక్ష యాత్రలకు అవసరమైన ఆహార ఉత్పత్తి వంటి రంగాల్లో ఈ పరిశోధనకు ప్రాధాన్యత ఉంది. అయితే ఇది నిజమైన చంద్రుడి మట్టిలో సాగు చేసిన ప్రయోగం కాదు; చంద్ర మట్టిని పోలిన కృత్రిమ పదార్థాన్ని ఉపయోగించారు.
12. నిఘా ఆధారిత ధరల విధానం (Surveillance Pricing)
వినియోగదారుల వ్యక్తిగత సమాచారం, ఇంటర్నెట్ బ్రౌజింగ్ ప్రవర్తన, చెల్లించే సామర్థ్యంపై అంచనాల ఆధారంగా ఒకే ఉత్పత్తికి వేర్వేరు ధరలను నిర్ణయించే విధానాన్ని నిఘా ఆధారిత ధరల విధానం అంటారు. ఈ విధానం అల్గారిథమ్ ఆధారిత వివక్ష, వ్యక్తిగత గోప్యత, వినియోగదారుల హక్కుల పరిరక్షణపై ఆందోళనలను పెంచుతోంది.
13. భారత ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతుల్లో వృద్ధి
దేశీయ తయారీ రంగం విస్తరణ, ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక పథకాలు (PLI), ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో భారత భాగస్వామ్యం పెరగడం వల్ల ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతులు వృద్ధి చెందుతున్నాయి. తయారీ రంగ పోటీతత్వం, ఎగుమతుల విస్తరణ, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం వంటి అంశాల పరంగా ఇది ముఖ్యమైనది.
14. భారత వ్యవసాయ ఎగుమతులు
వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులు పెరుగుతున్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వ నేపథ్య వివరణలో వెల్లడించారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో మెరుగైన ప్రవేశం, నాణ్యతా ప్రమాణాల అమలు, ఉత్పత్తులకు విలువ జోడించడం వంటి అంశాలు ఈ వృద్ధికి దోహదపడుతున్నాయి. వ్యవసాయ వాణిజ్యం, ఆహార శుద్ధి పరిశ్రమలు, రైతుల ఆదాయం పెంపుపై దీని ప్రభావాన్ని అధ్యయనం చేయాలి.
15. గ్రామ పంచాయతీల ఆర్థిక సామర్థ్యంపై RBI అధ్యయనం
గ్రామ పంచాయతీల ఆర్థిక సామర్థ్యంపై భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) కొత్త అధ్యయనాన్ని చేపట్టింది. సొంత ఆదాయ వనరులు, ఆస్తి పన్నుల వసూళ్లు, ప్రభుత్వ గ్రాంట్లు, అకౌంటింగ్ వ్యవస్థలు, స్థానిక సంస్థల ఆర్థిక స్వయంప్రతిపత్తి వంటి అంశాలపై ఈ అధ్యయనం దృష్టి సారించింది.
16. విదేశీ ఆస్తుల పన్ను అనుసరణ గడువు
వెల్లడించని విదేశీ ఆస్తులకు సంబంధించిన పన్ను అనుసరణ కార్యక్రమం చర్చనీయాంశంగా మారింది. విదేశాల్లో ఉన్న ఆస్తుల వివరాలను వెల్లడించాల్సిన బాధ్యత, అంతర్జాతీయ పన్ను సహకారం, విదేశీ పన్ను ఎగవేతను అరికట్టేందుకు తీసుకునే చర్యలు ఈ అంశంలో ముఖ్యమైనవి.
17. యాంటీమైక్రోబియల్స్ – నూతన ఔషధాల నిబంధనలు
యాంటీమైక్రోబియల్ ఔషధాలను నూతన ఔషధాల (New Drugs) నియంత్రణ పరిధిలోకి తీసుకురావాలనే ప్రతిపాదన ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. యాంటీబయాటిక్స్ వినియోగంపై నియంత్రణ, ఔషధాల నాణ్యత, యాంటీమైక్రోబియల్ రెసిస్టెన్స్ను అరికట్టడం వంటి అంశాల పరంగా ఇది కీలకమైనది.
18. భారత్–మారిషస్ పన్నుల ఒప్పందం
భారత్, మారిషస్ మధ్య ద్వంద్వ పన్నుల నివారణ ఒప్పందం (Double Taxation Avoidance Agreement – DTAA)కు సంబంధించిన పరిణామాలు ప్రాధాన్యత పొందాయి. ఒప్పందంలోని ప్రయోజనాలను అనుచితంగా వినియోగించుకోవడం (Treaty Shopping), సరిహద్దులు దాటి వచ్చే పెట్టుబడులపై పన్నుల విధింపు, పన్ను ఎగవేత నివారణ వంటి అంశాలను అధ్యయనం చేయాలి.
19. హిమాలయన్ మార్మట్ విసర్జన – వాతావరణ చరిత్రకు ఆధారాలు
హిమాలయ ప్రాంతాల్లో కనిపించే మార్మట్ అనే జంతువు విసర్జనను పరిశీలించడం ద్వారా గతంలో ఉన్న వృక్ష సంపద, పర్యావరణ మార్పులను శాస్త్రవేత్తలు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇటువంటి జీవ సంబంధ పదార్థాలు గత వాతావరణ పరిస్థితులు, పర్యావరణ వ్యవస్థల మార్పులపై ఆధారాలను అందించగలవు.
20. తూర్పు కనుమల్లో కొత్త జలచర కీటక జాతి గుర్తింపు
ఆంధ్రప్రదేశ్లోని శేషాచలం బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్, తెలంగాణలోని అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ మంచినీటి ఆవాసాల్లో Enithares deccanensis అనే కొత్త జలచర కీటక జాతిని గుర్తించారు. ఇది నోటోనెక్టిడే (Notonectidae) కుటుంబానికి చెందినది. తూర్పు కనుమల జీవవైవిధ్యం, మంచినీటి పర్యావరణ వ్యవస్థలు, జీవుల వర్గీకరణ పరంగా ఈ ఆవిష్కరణ ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది.
