1. జిల్లా న్యాయాధికారుల పదవీ విరమణ వయస్సుపై సుప్రీంకోర్టు
జిల్లా న్యాయాధికారుల పదవీ విరమణ వయస్సును 60 నుంచి 62 సంవత్సరాలకు పెంచేందుకు 14 రాష్ట్రాలు అంగీకరించినట్లు సుప్రీంకోర్టు తెలిపింది. న్యాయవ్యవస్థ పరిపాలన, న్యాయాధికారుల సేవా నిబంధనలు, జిల్లా న్యాయస్థానాల పనితీరు ఈ అంశంలో కీలకమైనవి.
2. రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి ఆమోదాలు
రక్షణ కొనుగోళ్ల మండలి (Defence Acquisition Council – DAC) సాయుధ దళాలకు సంబంధించిన సుమారు ₹2.12 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రతిపాదనలకు సూత్రప్రాయ ఆమోదం తెలిపింది. ప్రతిపాదిత కొనుగోళ్లలో సుమారు 82 శాతం భారతీయ పరిశ్రమల నుంచి చేపట్టాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. స్వదేశీ రక్షణ తయారీ, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం, ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లక్ష్యాల పరంగా ఈ నిర్ణయం ముఖ్యమైనది.
3. స్వావలంబన్ 2026
భారత నౌకాదళం నిర్వహించిన SWAVLAMBAN 2026 ఆవిష్కరణలు, స్వదేశీకరణ సదస్సు న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధిని సాధించేందుకు అధునాతన సాంకేతికత, పరిశోధన–అభివృద్ధి (R&D), బలమైన సరఫరా వ్యవస్థలపై దృష్టి సారించాలని రక్షణ మంత్రి పిలుపునిచ్చారు.
4. E100 ఇథనాల్ ఇంధనం
ప్రత్యేకంగా ఫ్లెక్స్-ఫ్యూయల్ వినియోగం కోసం రూపొందించిన వాహనాలు E100 వరకు ఇథనాల్ మిశ్రమ ఇంధనాన్ని ఉపయోగించేందుకు వీలుగా ప్రభుత్వం వాహన నిబంధనలను సవరించింది. సాధారణ పెట్రోల్ వాహనాలన్నీ ఈ ఇంధనానికి అనుకూలంగా ఉంటాయని భావించకూడదు. ఇంధన భద్రత, జీవ ఇంధనాల వినియోగం, కర్బన ఉద్గారాల తగ్గింపు ఈ అంశంలో కీలకమైనవి.
5. టాటా కమ్యూనికేషన్స్ – ఏఐ నెట్‌వర్క్ పెట్టుబడి
భారత్‌లో కృత్రిమ మేధస్సు (AI) డేటా సెంటర్ల వ్యవస్థకు అవసరమైన హై-స్పీడ్ నెట్‌వర్క్ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి సుమారు 450 మిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు టాటా కమ్యూనికేషన్స్ ప్రకటించింది. డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు, డేటా సెంటర్లు, ఏఐ వినియోగం, విద్యుత్ డిమాండ్ మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ఈ అంశం తెలియజేస్తుంది.
6. అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లో రెండు కొత్త వృక్ష జాతులు
అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని చాంగ్లాంగ్ జిల్లాలో విజయనగర్ ప్రాంతంలో నిర్వహించిన వృక్షశాస్త్ర సర్వేల్లో Ophiorrhiza shidiensis, Ophiorrhiza pemae అనే రెండు కొత్త వృక్ష జాతులను పరిశోధకులు గుర్తించారు. ఈశాన్య భారతదేశంలోని జీవవైవిధ్యం, కొత్త జాతుల గుర్తింపు, అటవీ పర్యావరణ వ్యవస్థల పరిరక్షణ ప్రాధాన్యాన్ని ఈ ఆవిష్కరణ తెలియజేస్తుంది.
7. రుగ్డా పుట్టగొడుగు – గిరిజన జీవనోపాధి
రుగ్డా అనేది ఝార్ఖండ్‌తో పాటు తూర్పు, మధ్య భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో గిరిజన సమాజాలు కాలానుగుణంగా సేకరించే అడవి తినదగిన శిలీంధ్రం. ఇది సాల్ చెట్ల వేర్లతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. చెట్ల వేర్లు, శిలీంధ్రాల మధ్య ఉండే ఈ సంబంధాన్ని ఎక్టోమైకోరైజల్ సంబంధం (Ectomycorrhizal relationship) అంటారు. రుగ్డా సేకరణ గిరిజన కుటుంబాలకు కాలానుగుణ అటవీ ఆదాయ వనరుగా కూడా ఉపయోగపడుతుంది.
8. సైదోంగర్-1 పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టు
మహారాష్ట్రలోని రాయ్‌గఢ్ జిల్లాలో కర్జత్ సమీపంలో, భీమాశంకర్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం పరిసరాల్లో 3,000 మెగావాట్ల సైదోంగర్-1 పంప్డ్ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదించారు. విద్యుత్ అవసరం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు నీటిని ఎత్తైన జలాశయానికి పంపి, అవసరమైనప్పుడు దిగువకు విడుదల చేసి విద్యుత్ ఉత్పత్తి చేయడం ఈ విధానం. సౌర, పవన విద్యుత్ ఉత్పత్తిలోని హెచ్చుతగ్గులను సమతుల్యం చేయడంలో ఇది సహాయపడుతుంది. అయితే భూమి వినియోగం, పర్యావరణ ప్రభావాలను జాగ్రత్తగా పరిశీలించాలి.
9. ఆస్కార్ క్లైన్ మెడల్ 2026
భారతీయ సైద్ధాంతిక భౌతిక శాస్త్రవేత్త **అశోక్ సేన్**కు 2026 ఆస్కార్ క్లైన్ మెడల్ లభించినట్లు సమాచారం. ఈ పురస్కారం అందుకున్న తొలి భారతీయుడిగా ఆయన నిలిచారు. స్ట్రింగ్ థియరీ, స్ట్రింగ్ ఫీల్డ్ థియరీ, కాల రంధ్రాల ఎంట్రోపీపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలు అంతర్జాతీయంగా గుర్తింపు పొందాయి.
10. శ్రీలంకలో భారత నౌకాదళ శిక్షణ దళం పర్యటన
భారత నౌకాదళానికి చెందిన ఫస్ట్ ట్రైనింగ్ స్క్వాడ్రన్ స్నేహపూర్వక పర్యటనలో భాగంగా శ్రీలంకకు చేరుకుంది. ఈ పర్యటన అక్టోబర్ 28న ముగియనున్నట్లు సమాచారం. నౌకాదళ శిక్షణ, సముద్ర సహకారం, హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో భారత్ ప్రాంతీయ భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయడం ఇటువంటి పర్యటనల ప్రధాన లక్ష్యాలు.
11. జపాన్ మాజీ ప్రధాని యసువో ఫుకుడా
జపాన్ మాజీ ప్రధాని యసువో ఫుకుడా 2026 అక్టోబర్ 22న 90 ఏళ్ల వయస్సులో మరణించినట్లు సమాచారం. ఆయన 2007 నుంచి 2008 వరకు జపాన్ ప్రధానమంత్రిగా పనిచేశారు. జపాన్ రాజకీయ వ్యవస్థ, భారత్–జపాన్ వ్యూహాత్మక సంబంధాలు, ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఇరు దేశాల సహకారం అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల పరంగా ముఖ్యమైనవి.
12. సూర్యుడి క్రోమోస్ఫియర్‌లో అయస్కాంత నిర్మాణాలు
సన్‌రైజ్-III సౌర పరిశీలనా కేంద్రం నుంచి లభించిన పరిశీలనల ఆధారంగా సూర్యుడి **క్రోమోస్ఫియర్**లో సన్నని దారాల్లాంటి అయస్కాంత నిర్మాణాలను ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. క్రోమోస్ఫియర్ అనేది సూర్యుడి ఫోటోస్ఫియర్ పైన, కరోనా కింద ఉండే వాతావరణ పొర. ఈ పరిశోధన సూర్యుడి అయస్కాంత క్షేత్రాలు, సౌర వాతావరణ భౌతిక శాస్త్రాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
13. భారత చేపల ఉత్పత్తి లక్ష్యం
భారత్ వార్షిక చేపల ఉత్పత్తిని ప్రస్తుతమున్నట్లు పేర్కొన్న 19.7 మిలియన్ టన్నుల నుంచి ఐదేళ్లలో 30 మిలియన్ టన్నులకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఆక్వాకల్చర్, అంతర్గత జలాల్లో చేపల పెంపకం, తీర ప్రాంత జీవనోపాధి, మత్స్య రంగం అభివృద్ధి, బ్లూ ఎకానమీ ఈ అంశంలో కీలకమైనవి.
14. కేరళలో నీలకురింజి పుష్పించడం
కేరళలోని మున్నార్ ప్రాంతానికి సమీపంలోని మీశపులిమల వద్ద నీలకురింజి (Strobilanthes kunthiana) పుష్పిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ మొక్క విస్తృతంగా ఒకేసారి పుష్పించే ప్రత్యేకతకు ప్రసిద్ధి. పశ్చిమ కనుమల జీవవైవిధ్యం, స్థానిక వృక్షజాలం, పర్వత పర్యావరణ వ్యవస్థలు, ప్రకృతి పరిరక్షణకు సంబంధించిన అంశాల్లో ఇది ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది.
15. కేరళ ప్రతిపాదిత సహకార విమానయాన సంస్థ
విమానయాన సంస్థను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఒక సహకార సంఘం ఏర్పాటుకు కేరళ ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. ఈ ప్రతిపాదన సహకార యాజమాన్యం, విమానయాన నియంత్రణ నిబంధనలు, ఆర్థిక సాధ్యాసాధ్యాలు, ప్రాంతీయ విమాన అనుసంధానం వంటి అంశాలను ముందుకు తెస్తోంది.
16. భారత గ్రీన్ ప్రొపల్షన్ సాంకేతికత
దేశీయ గ్రీన్ ప్రొపల్షన్ సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసేందుకు టెక్నాలజీ డెవలప్‌మెంట్ బోర్డు, మానస్టు స్పేస్ సంస్థ మధ్య ₹116 కోట్ల పరిశోధన, అభివృద్ధి, ఆవిష్కరణల మద్దతు ఒప్పందం కుదిరింది. అంతరిక్ష రంగంలో స్టార్టప్‌ల పాత్ర, స్వదేశీ సాంకేతికత, పర్యావరణానికి తక్కువ హాని కలిగించే ప్రొపల్షన్ వ్యవస్థలు ఈ అంశంలో ముఖ్యమైనవి.
17. ఆర్‌బీఐ డేటా సెంటర్, సైబర్ భద్రతా శిక్షణ సంస్థ
భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) అక్టోబర్ 25న భువనేశ్వర్‌లో కొత్త డేటా సెంటర్, సైబర్ భద్రతా శిక్షణ సంస్థను ప్రారంభించినట్లు సమాచారం. ఆర్థిక రంగంలో డేటా భద్రత, సైబర్ ముప్పుల నిర్వహణ, డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాల స్థిరత్వాన్ని పెంపొందించడంలో ఇటువంటి సంస్థలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
18. 12వ బ్రిక్స్ పార్లమెంటరీ ఫోరం
12వ బ్రిక్స్ పార్లమెంటరీ ఫోరం అక్టోబర్ 26–27 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరగనుంది. బ్రిక్స్ సభ్య దేశాల పార్లమెంటరీ ప్రతినిధులు అభివృద్ధి, సంస్థాగత సహకారం, ప్రజా కేంద్రిత పాలన వంటి అంశాలపై చర్చించేందుకు ఈ వేదిక ఉపయోగపడుతుంది. పార్లమెంటరీ దౌత్యం ద్వారా సభ్య దేశాల మధ్య పరస్పర అవగాహన పెంపొందించడం దీని లక్ష్యాల్లో ఒకటి.
19. ఎమర్జింగ్ సైన్స్, టెక్నాలజీ అండ్ ఇన్నోవేషన్ కాన్‌క్లేవ్
Emerging Science, Technology and Innovation Conclaveను అక్టోబర్ 27న ప్రధానమంత్రి ప్రారంభించనున్నట్లు షెడ్యూల్ చేశారు. శాస్త్రీయ పరిశోధన, ఆవిష్కరణల వ్యవస్థ, పరిశ్రమలు–విద్యాసంస్థల భాగస్వామ్యం, కొత్త సాంకేతికతలను వాణిజ్యపరంగా వినియోగంలోకి తీసుకురావడం ఈ కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన అంశాలు.
20. పరివర్తన్ కార్యక్రమం కింద ట్రాన్స్‌పోర్ట్ మేళా
కేంద్ర రోడ్డు రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ PARIVARTAN కార్యక్రమంలో భాగంగా అక్టోబర్ 28న ఢిల్లీ–ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతంలో ట్రాన్స్‌పోర్ట్ మేళా నిర్వహించనున్నట్లు ప్రకటించింది. రవాణా సేవలను ప్రజలకు మరింత చేరువ చేయడం, ప్రభుత్వ సేవలపై అవగాహన కల్పించడం ఈ తరహా కార్యక్రమాల ఉద్దేశాలు. అమలు వివరాలను అధికారిక ప్రకటనల ద్వారా ధృవీకరించుకోవాలి.