1. షాంఘై సహకార సంస్థ ప్రభుత్వాధినేతల సమావేశంలో భారత్
రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ 2026 అక్టోబర్ 19–20 తేదీల్లో తజికిస్థాన్ రాజధాని దుషాంబేలో జరగనున్న షాంఘై సహకార సంస్థ (SCO) ప్రభుత్వాధినేతల మండలి 25వ సమావేశంలో భారత్‌కు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, అనుసంధాన వ్యవస్థలు, ప్రాంతీయ సహకారం ఈ సమావేశంలోని ప్రధాన అంశాలు.
2. ఐఐటీ కాన్పూర్‌లో రక్షణ డ్రోన్ కేంద్రం
రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ సహకారంతో రక్షణ రంగ డ్రోన్ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ఐఐటీ కాన్పూర్ ప్రకటించింది. ‘గ్రేటర్ దాన్ అస్’ (Greater Than Us) పేరుతో చేపట్టిన నిధుల సమీకరణ కార్యక్రమం ద్వారా 2029 మార్చి నాటికి 1 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లను సేకరించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. పరిశోధన, మౌలిక సదుపాయాలు, ఆవిష్కరణలకు ఈ నిధులను వినియోగించనున్నారు.
3. ప్రతిపాదిత బీఎస్-VII వాహన ఉద్గార ప్రమాణాలు
కేంద్ర రహదారి రవాణా, రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ కొత్త ప్రయాణికుల కార్లు, ఎస్‌యూవీలకు భారత్ స్టేజ్-VII (BS-VII) ఉద్గార ప్రమాణాలను దశలవారీగా అమలు చేయాలని ప్రతిపాదించింది. 2029 ఏప్రిల్‌లో ప్రారంభించి 2035 వరకు విస్తరించే విధంగా ఈ ప్రణాళిక ఉన్నట్లు సమాచారం. వాస్తవ రహదారి పరిస్థితుల్లో వాహనాల నుంచి వెలువడే కాలుష్యాన్ని తగ్గించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం.
4. సహకార సంఘాల ఆడిట్ నిబంధనలు
కేంద్ర సహకార మంత్రిత్వ శాఖ బహుళ రాష్ట్ర సహకార సంఘాల ఆడిటర్ నివేదిక ఉత్తర్వులు–2026 (Multi-State Co-operative Societies Auditor’s Report Order, 2026)ను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ విధానం ద్వారా ఆడిట్ ప్రక్రియను ప్రామాణీకరించి, ప్రమాదాల ఆధారంగా ఆర్థిక తనిఖీలు నిర్వహించేందుకు వీలవుతుంది. సహకార సంఘాల ఆర్థిక నివేదికల్లో పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం పెంచడం దీని లక్ష్యం.
5. ఎమిరేట్స్ ఎన్‌బీడీ–ఆర్‌బీఎల్ బ్యాంక్ విలీనానికి ఆర్‌బీఐ ఆమోదం
ఎమిరేట్స్ ఎన్‌బీడీకి చెందిన భారత శాఖలను ఆర్‌బీఎల్ బ్యాంక్‌లో విలీనం చేసే ప్రతిపాదనకు భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. ఈ విలీనాన్ని 2026 డిసెంబర్ 1 నుంచి అమలు చేయాలని నిర్ణయించినట్లు పేర్కొనబడింది. ఈ పరిణామం బ్యాంకింగ్ రంగంలో విలీనాలు, విదేశీ పెట్టుబడులు, బ్యాంకింగ్ నియంత్రణకు సంబంధించినది.
6. జాతీయ వ్యూహాత్మక వాణిజ్య కమాండ్ కేంద్రం
వాణిజ్య పరిపాలనను బలోపేతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం జాతీయ వ్యూహాత్మక వాణిజ్య కమాండ్ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ప్రకటించింది. వాణిజ్య సమాచార సమన్వయం, ఎగుమతులకు సహకారం, వ్యూహాత్మక వాణిజ్య అవసరాల నిర్వహణ వంటి అంశాలకు ఈ కేంద్రం ఉపయోగపడనుంది. దీని తుది నిర్మాణం, కార్యకలాపాల వివరాలను అధికారిక ప్రకటనల ద్వారా ధృవీకరించాలి.
7. స్థిరమైన డేటా సెంటర్ల పెట్టుబడులు
డేటా సెంటర్ల ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ప్రాజెక్టులను రాష్ట్రాలు అంచనా వేయడానికి నీతి ఆయోగ్ ఒక మార్గదర్శక చట్రాన్ని ప్రవేశపెట్టినట్లు సమాచారం. ముఖ్యంగా విద్యుత్ లభ్యత, నీటి వనరులపై దృష్టి పెట్టాలని సూచించింది. కృత్రిమ మేధస్సు, క్లౌడ్ కంప్యూటింగ్ విస్తరణతో డేటా సెంటర్లకు విద్యుత్, నీటి అవసరాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో వనరుల సమర్థ వినియోగం కీలకంగా మారింది.
8. గో-ఢిల్లీ ఫౌండేషన్
ఢిల్లీలో పట్టణ అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించేందుకు కొత్త ఫౌండేషన్ ఏర్పాటుకు ఢిల్లీ మంత్రివర్గం ఆమోదం తెలిపింది. దీనికి ప్రారంభ కేటాయింపుగా రూ.50 కోట్లు ప్రకటించినట్లు సమాచారం. పట్టణ మౌలిక సదుపాయాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాల నిర్వహణలో ఈ సంస్థ పాత్రపై మరిన్ని అధికారిక వివరాలు పరిశీలించాల్సి ఉంది.
9. లాంటానా ఆక్రమణ జాతి విస్తరణ
లాంటానా కమారా (Lantana camara) అలంకరణ మొక్కగా ప్రవేశపెట్టబడినప్పటికీ, ప్రస్తుతం భారతదేశంలోని అనేక పర్యావరణ వ్యవస్థల్లో విస్తరించిన ఆక్రమణ జాతిగా మారింది. ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, ఇది సుమారు 1,54,000 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి, భారతదేశంలోని పులుల నివాస ప్రాంతాల్లో 40 శాతానికి పైగా ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ మొక్క స్థానిక వృక్షజాతుల పెరుగుదలను అడ్డుకోవడంతో పాటు అడవుల సహజ పునరుత్పత్తికి ఆటంకం కలిగిస్తుంది.
10. స్పేస్‌డెక్స్ ఉపగ్రహాలు భూ వాతావరణంలోకి ప్రవేశం
భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ISRO)కు చెందిన స్పేస్ డాకింగ్ ఎక్స్‌పెరిమెంట్ (SpaDeX) ఉపగ్రహాలు SDX01, SDX02 అక్టోబర్ 12న సుమారు ఏడు గంటల వ్యవధిలో భూ వాతావరణంలోకి తిరిగి ప్రవేశించినట్లు సమాచారం. ఈ మిషన్ ద్వారా అంతరిక్షంలో రెండు ఉపగ్రహాలను అనుసంధానించే డాకింగ్ సాంకేతికతను భారత్ ప్రదర్శించింది. భవిష్యత్తులో అంతరిక్ష కేంద్రాలు, కక్ష్యలో ఉపగ్రహాల మరమ్మతులు, సంక్లిష్ట అంతరిక్ష ప్రయోగాలకు ఈ సాంకేతికత ఉపయోగపడుతుంది.
11. జపాన్‌కు చెందిన మార్స్ ఉపగ్రహాల అన్వేషణ మిషన్
జపాన్ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ జాక్సా (JAXA)కు చెందిన మార్టియన్ మూన్స్ ఎక్స్‌ప్లోరేషన్ (MMX) మిషన్‌ను అక్టోబర్ 20న ప్రయోగించేందుకు ప్రణాళిక రూపొందించినట్లు సమాచారం. ఈ మిషన్ అంగారక గ్రహ ఉపగ్రహాలను, ముఖ్యంగా ఫోబోస్‌ను అధ్యయనం చేయడంతో పాటు నమూనాలను భూమికి తీసుకురావడంపై దృష్టి పెడుతుంది. అంగారక ఉపగ్రహాల ఆవిర్భావం, మార్స్ వ్యవస్థ ప్రారంభ పరిణామాలను అర్థం చేసుకోవడంలో ఇది సహాయపడవచ్చు.
12. క్యాన్సర్ ఔషధాలపై వాణిజ్య మార్జిన్ నియంత్రణ
జాతీయ ఔషధ ధరల ప్రాధికార సంస్థ (NPPA) షెడ్యూల్‌లో లేని 137 క్యాన్సర్ ఔషధాలపై వాణిజ్య మార్జిన్‌ను హేతుబద్ధీకరించే చర్యలను ప్రకటించినట్లు సమాచారం. తయారీదారుల నుంచి పంపిణీదారులు, రిటైలర్ల వరకు సరఫరా గొలుసులో ఉండే వాణిజ్య మార్జిన్‌ను నియంత్రించడం ద్వారా ఔషధాల ధరలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం దీని లక్ష్యం. ఇది అన్ని ఔషధాల ధరలను ఒకే విధానంలో నిర్ణయించడంతో సమానం కాదు.
13. ఐఎన్‌ఎస్ సుదర్శిని విదేశీ పర్యటన
భారత నౌకాదళానికి చెందిన తెరచాప శిక్షణ నౌక ఐఎన్‌ఎస్ సుదర్శిని తన ‘లోకాయన్-2026’ ప్రయాణంలో భాగంగా ఒమన్‌లోని సలాలా నౌకాశ్రయాన్ని సందర్శించింది. ఇటువంటి విదేశీ నౌకాశ్రయ సందర్శనలు నౌకాదళ శిక్షణ, సముద్ర సంబంధాల బలోపేతం, హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో భారత దౌత్య సంబంధాల విస్తరణకు ఉపయోగపడతాయి.
14. ఇరాన్‌కు కొత్త రక్షణ మంత్రి
2026 అక్టోబర్ 18న మెహ్రదాద్ అఖ్లాఘీని రక్షణ, సాయుధ దళాల లాజిస్టిక్స్ మంత్రిగా నియమించేందుకు ఇరాన్ పార్లమెంట్ ఆమోదం తెలిపినట్లు సమాచారం. పశ్చిమ ఆసియాలో భద్రతా పరిణామాలు, ప్రాంతీయ రాజకీయ సంబంధాల నేపథ్యంలో ఈ నియామకం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
15. ప్రపంచ ఆహార దినోత్సవం
ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 16న ప్రపంచ ఆహార దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. సురక్షితమైన, పోషక విలువలున్న ఆహారం అందరికీ అందుబాటులో ఉండటం, స్థిరమైన ఆహార వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం ఈ దినోత్సవం ప్రధాన ఉద్దేశం. 2026 సంవత్సరపు ఇతివృత్తం **“ఈరోజే ఆవిష్కరించండి – రేపటిని పోషించండి” (Innovate Today. Nourish Tomorrow.)**గా ఇవ్వబడింది.
16. అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవం
ప్రతి సంవత్సరం అక్టోబర్ 17న అంతర్జాతీయ పేదరిక నిర్మూలన దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తారు. పేదరికం, సామాజిక వెలివేతను తగ్గించడం, మానవ గౌరవాన్ని కాపాడటం, అందరికీ ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడం ఈ దినోత్సవ ప్రధాన లక్ష్యాలు. 2026–2028 కాలానికి ఇతివృత్తంగా “శాంతి, మానవ హక్కుల కోసం ఐక్యంగా” (United for Peace and Human Rights) పేర్కొనబడింది.
17. బ్యాడ్మింటన్‌లో ఆన్ సె-యంగ్ రికార్డు
దక్షిణ కొరియాకు చెందిన బ్యాడ్మింటన్ క్రీడాకారిణి ఆన్ సె-యంగ్ 2026 అక్టోబర్ 18న డెన్మార్క్ ఓపెన్‌లో తన 47వ అంతర్జాతీయ సింగిల్స్ టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నట్లు సమాచారం. అంతర్జాతీయ బ్యాడ్మింటన్‌లో ఆమె సాధించిన విజయాలు క్రీడా రంగంలో ముఖ్యమైన పరిణామంగా నిలిచాయి.
18. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఐఎంఎఫ్‌లో పాకిస్థాన్ పాత్ర
2027 సంవత్సరానికి ప్రపంచ బ్యాంకు గ్రూప్, అంతర్జాతీయ ద్రవ్య నిధి (IMF) పాలక మండళ్లకు పాకిస్థాన్ తదుపరి అధ్యక్ష దేశంగా ఎంపికైనట్లు సమాచారం. ఈ సంస్థలు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సహకారం, అభివృద్ధి రుణాలు, ప్రపంచ ఆర్థిక స్థిరత్వానికి సంబంధించిన అంశాల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
19. నేపాల్‌లో భారత తదుపరి రాయబారి
భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ దౌత్యవేత్త సుధాకర్ దలేలా‌ను నేపాల్‌లో తదుపరి భారత రాయబారిగా నియమించినట్లు సమాచారం. ఈ నియామకం సంబంధిత దౌత్యపరమైన ప్రక్రియలకు లోబడి ఉంటుంది. నేపాల్‌తో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు, సరిహద్దు సహకారం, వాణిజ్యం, ప్రాంతీయ భద్రత భారత పొరుగు దేశాల విధానంలో కీలకమైన అంశాలు.
20. చైనా సాంకేతిక ఎగుమతి పరిమితులు
సౌర సాంకేతికత, కృత్రిమ మేధస్సు (AI), బయోటెక్నాలజీ వంటి రంగాలకు చెందిన సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల ఎగుమతులపై నిషేధాలు లేదా పరిమితులు విధించే జాబితాలో మార్పుల కోసం చైనా ముసాయిదాను విడుదల చేసినట్లు సమాచారం. ఈ తరహా ఎగుమతి నియంత్రణలు అంతర్జాతీయ సరఫరా గొలుసులు, సాంకేతిక పోటీ, వ్యూహాత్మక పరిజ్ఞానానికి సంబంధించిన వాణిజ్య విధానాలపై ప్రభావం చూపవచ్చు.