99TV News

    ఆర్టికల్ 6: పాకిస్థాన్ వలసదారుల Citizenship

    ఆర్టికల్ 6: పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వచ్చిన వారికి పౌరసత్వం ఎలా లభించింది?

    ఆర్టికల్ 6: పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన వారికి పౌరసత్వం ఎలా లభించింది?

    భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 6.. దేశ విభజన సమయంలో పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన వ్యక్తుల పౌరసత్వానికి సంబంధించిన నిబంధనలను వివరిస్తుంది. 1950 జనవరి 26న రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన సమయంలో అలాంటి వ్యక్తులను ఏ పరిస్థితుల్లో భారత పౌరులుగా గుర్తించాలనే విషయాన్ని ఈ అధికరణం నిర్దేశించింది.

    భారత్‌-పాకిస్థాన్ విభజన తర్వాత పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఒక దేశం నుంచి మరో దేశానికి వలస వెళ్లారు. ఈ నేపథ్యంలో వారి పౌరసత్వ స్థితిని నిర్ణయించేందుకు రాజ్యాంగంలో ప్రత్యేక నిబంధనలను చేర్చారు.

    ఆర్టికల్ 6 ఏం చెబుతోంది?

    ఆర్టికల్ 6 ప్రకారం.. ఆర్టికల్ 5లో ఉన్న నిబంధనలకు భిన్నంగా, ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌లో భాగంగా ఉన్న ప్రాంతం నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన వ్యక్తి కొన్ని షరతులను నెరవేర్చినట్లయితే, రాజ్యాంగం ప్రారంభమైన సమయంలో భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడవచ్చు.

    అయితే ఇందుకు ప్రధానంగా రెండు అంశాలను పరిశీలించారు.

    భారత్‌తో పూర్వీకుల సంబంధం

    భారత్‌కు వలస వచ్చిన వ్యక్తి, లేదా అతని తల్లిదండ్రుల్లో ఎవరైనా, లేదా తాత, నానమ్మ/అమ్మమ్మ, తాతయ్యల్లో ఎవరైనా ఒకరు.. Government of India Act, 1935 మొదట అమలులోకి వచ్చిన రూపంలో నిర్వచించిన “India”లో జన్మించి ఉండాలి.

    అంటే వ్యక్తికి లేదా అతని పూర్వీకులకు భారతదేశంతో జన్మ సంబంధం ఉండటం ఒక ముఖ్యమైన అర్హతగా ఉంది.

    వలస వచ్చిన తేదీ ఎందుకు కీలకం?

    ఆర్టికల్ 6లో 19 జూలై 1948 తేదీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. భారత్‌కు వలస వచ్చిన వ్యక్తులను ఈ తేదీ ఆధారంగా రెండు వర్గాలుగా పరిగణించారు.

    19 జూలై 1948కు ముందు భారత్‌కు వచ్చిన వారు

    ఒక వ్యక్తి 19 జూలై 1948కు ముందు పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చి ఉంటే.. అతను వలస వచ్చిన తేదీ నుంచి భారతదేశంలో సాధారణంగా నివసిస్తూ ఉండాలి.

    ఈ షరతును నెరవేర్చినట్లయితే, రాజ్యాంగం ప్రారంభమైన సమయంలో అతన్ని భారత పౌరుడిగా పరిగణించే అవకాశం ఉంది.

    19 జూలై 1948 లేదా ఆ తర్వాత వచ్చిన వారు

    19 జూలై 1948న లేదా ఆ తర్వాత భారత్‌కు వలస వచ్చిన వారికి నిబంధనలు మరింత నిర్దిష్టంగా ఉన్నాయి.

    వారు భారత పౌరసత్వం కోసం దరఖాస్తు చేసుకుని, డొమినియన్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారి ద్వారా పౌరుడిగా నమోదు చేయబడి ఉండాలి.

    అయితే ఈ నమోదు కోసం మరో ముఖ్యమైన షరతు ఉంది.

    దరఖాస్తు చేసుకునే తేదీకి ముందు కనీసం ఆరు నెలల పాటు భారతదేశంలో నివసించి ఉండాలి.

    19 జూలై 1948 ఎందుకు ముఖ్యమైన తేదీ?

    ఆర్టికల్ 6లో 19 జూలై 1948ను ఒక ముఖ్యమైన విభజన తేదీగా ఉపయోగించారు. ఈ తేదీకి ముందు భారత్‌కు వచ్చిన వారికి ఒక విధానం, ఆ తేదీ తర్వాత వచ్చిన వారికి నమోదు ప్రక్రియతో కూడిన మరో విధానం రాజ్యాంగంలో నిర్దేశించారు.

    అందువల్ల పోటీ పరీక్షల్లో 19 July 1948 మరియు Six months residence అనే అంశాలను ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

    ఆర్టికల్ 5తో ఆర్టికల్ 6కు తేడా ఏమిటి?

    ఆర్టికల్ 5 → రాజ్యాంగం ప్రారంభమైనప్పుడు భారతదేశంలో domicile ఉన్న వ్యక్తుల పౌరసత్వం.

    ఆర్టికల్ 6 → పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన నిర్దిష్ట వ్యక్తుల పౌరసత్వ హక్కులు.

    ఆర్టికల్ 6లో వలస వచ్చిన తేదీ, వ్యక్తి లేదా అతని పూర్వీకుల భారతదేశంతో జన్మ సంబంధం, అలాగే కొన్ని సందర్భాల్లో పౌరసత్వ నమోదు వంటి అంశాలు కీలకంగా ఉన్నాయి.

    చారిత్రక ప్రాధాన్యత

    ఆర్టికల్ 6ను భారత రాజ్యాంగంలోని Part II – Citizenshipలో భాగంగా చేర్చారు. ఇది ప్రధానంగా దేశ విభజన అనంతరం ఏర్పడిన ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో పౌరసత్వాన్ని నిర్ణయించడానికి ఉద్దేశించిన ప్రారంభ రాజ్యాంగ నిబంధన.

    తరువాత భారత పౌరసత్వానికి సంబంధించిన చట్టపరమైన వ్యవస్థను పార్లమెంట్ రూపొందించింది. Citizenship Act, 1955 పౌరసత్వానికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలను చట్టబద్ధంగా నియంత్రిస్తుంది.

    పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

    Article 6 → Pakistan నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన కొన్ని వ్యక్తుల పౌరసత్వ హక్కులు

    19 July 1948 → కీలకమైన తేదీ

    19 July 1948కు ముందు వలస → వలస వచ్చిన తేదీ నుంచి భారత్‌లో సాధారణ నివాసం

    19 July 1948న లేదా ఆ తర్వాత వలస → నిర్దేశిత విధానంలో పౌరసత్వ నమోదు అవసరం

    Six months → నమోదు కోసం దరఖాస్తు చేసుకునే ముందు కనీసం ఆరు నెలలు భారత్‌లో నివాసం

    ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే..

    దేశ విభజన తర్వాత పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వచ్చిన వ్యక్తులకు, నిర్దిష్ట షరతుల ఆధారంగా పౌరసత్వాన్ని గుర్తించేందుకు రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రత్యేక నిబంధనే ఆర్టికల్ 6.