ఆర్టికల్ 7: పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన వారికి భారత పౌరసత్వంపై రాజ్యాంగ నిబంధన
భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 7 దేశ విభజన సమయంలో భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన వ్యక్తుల పౌరసత్వానికి సంబంధించిన నిబంధనలను వివరిస్తుంది. 1947లో భారత్-పాకిస్థాన్ విభజన నేపథ్యంలో ఇరు దేశాల మధ్య భారీగా ప్రజల వలసలు జరిగాయి. ఈ ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో భారత పౌరసత్వాన్ని ఎవరు పొందగలరు, ఎవరు పొందలేరు అనే విషయాన్ని స్పష్టం చేసేందుకు రాజ్యాంగంలోని Part II – Citizenshipలో ఈ నిబంధనను చేర్చారు.
ఆర్టికల్ 7 ఏం చెబుతోంది?
ఆర్టికల్ 7 ప్రకారం.. 1947 మార్చి 1 తర్వాత భారత భూభాగం నుంచి అప్పట్లో పాకిస్థాన్లో భాగంగా మారిన ప్రాంతానికి వలస వెళ్లిన వ్యక్తి, సాధారణంగా భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడడు.
అంటే ఆర్టికల్స్ 5, 6లోని నిబంధనలు ఉన్నప్పటికీ, 1947 మార్చి 1 తర్వాత భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన వ్యక్తికి భారత పౌరసత్వం ఉండదనే ప్రాథమిక నిబంధనను ఆర్టికల్ 7 నిర్దేశించింది.
ఇక్కడ “1 మార్చి 1947” అనే తేదీకి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.
అయితే ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు ఉంది
ఆర్టికల్ 7లోనే ఒక ముఖ్యమైన మినహాయింపు కూడా ఉంది.
ఒక వ్యక్తి భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన తర్వాత.. పునరావాసం లేదా శాశ్వతంగా భారత్కు తిరిగి రావడానికి అనుమతించే చట్టబద్ధమైన పర్మిట్ ఆధారంగా తిరిగి భారతదేశానికి వస్తే, ఆ వ్యక్తికి ఆర్టికల్ 7 వర్తించదు.
అంటే పాకిస్థాన్కు వెళ్లిన తర్వాత కూడా చట్టబద్ధమైన అనుమతితో భారత్కు తిరిగి వచ్చి స్థిరపడిన వ్యక్తికి ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో భారత పౌరసత్వానికి అవకాశం కల్పించారు.
తిరిగి వచ్చిన వారికి ఏ నిబంధన వర్తిస్తుంది?
ఇలాంటి వ్యక్తిని ఆర్టికల్ 6లోని క్లాజ్ (b) ప్రయోజనాల కోసం, 19 జూలై 1948 తర్వాత భారత్కు వలస వచ్చిన వ్యక్తిగా పరిగణించాలని ఆర్టికల్ 7 చెబుతుంది.
దీని అర్థం.. అలాంటి వ్యక్తి ఆర్టికల్ 6 కింద వర్తించే పౌరసత్వ నిబంధనలను, ముఖ్యంగా నమోదు ప్రక్రియకు సంబంధించిన షరతులను నెరవేర్చాల్సి ఉంటుంది.
ఆర్టికల్ 6, ఆర్టికల్ 7 మధ్య తేడా
ఈ రెండు అధికరణాలు దేశ విభజన సమయంలో జరిగిన వ్యతిరేక దిశల వలసలను అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైనవి.
ఆర్టికల్ 6 → పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్కు వలస వచ్చిన కొన్ని వ్యక్తుల పౌరసత్వం.
ఆర్టికల్ 7 → భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన కొన్ని వ్యక్తుల పౌరసత్వం.
అయితే పాకిస్థాన్కు వెళ్లిన వ్యక్తి చట్టబద్ధమైన పర్మిట్తో తిరిగి భారత్కు వచ్చి పునరావాసం లేదా శాశ్వతంగా తిరిగి స్థిరపడితే, ఆర్టికల్ 7లోని మినహాయింపు వర్తిస్తుంది.
1 మార్చి 1947 – ఎందుకు ముఖ్యమైన తేదీ?
ఆర్టికల్ 7లో 1 మార్చి 1947ను కీలకమైన తేదీగా పేర్కొన్నారు. ఈ తేదీ తర్వాత భారతదేశం నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన వ్యక్తుల పౌరసత్వాన్ని ప్రత్యేకంగా పరిగణించారు.
పోటీ పరీక్షల్లో 1 March 1947 – Article 7 అనే అనుసంధానాన్ని గుర్తుంచుకోవడం ఉపయోగకరం.
చారిత్రక నేపథ్యం
1947లో దేశ విభజనతో భారత్, పాకిస్థాన్ల మధ్య ప్రజల భారీ స్థాయిలో వలసలు జరిగాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో వలస వెళ్లిన ప్రతి వ్యక్తి పౌరసత్వ స్థితి ఒకే విధంగా ఉండలేదు. ఎప్పుడు, ఏ దిశలో వలస వెళ్లారు? తిరిగి వచ్చారా? చట్టబద్ధమైన అనుమతి ఉందా? వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకునేలా రాజ్యాంగం ప్రారంభ పౌరసత్వ నిబంధనలను రూపొందించింది.
ఆ నేపథ్యంలో ఆర్టికల్ 5 నుంచి 8 వరకు దేశ విభజనకు సంబంధించిన వివిధ పరిస్థితుల్లో పౌరసత్వాన్ని నిర్ణయించే నిబంధనలను అందించాయి.
పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు
Article 7 → పాకిస్థాన్కు వలస వెళ్లిన కొన్ని వ్యక్తుల పౌరసత్వం
1 March 1947 → కీలకమైన తేదీ
1947 మార్చి 1 తర్వాత భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వలస → సాధారణంగా భారత పౌరుడిగా పరిగణించరు.
మినహాయింపు → పునరావాసం లేదా శాశ్వతంగా భారత్కు తిరిగి రావడానికి చట్టబద్ధమైన పర్మిట్తో తిరిగి వచ్చిన వ్యక్తి.
తిరిగి వచ్చిన వ్యక్తి → Article 6(b) ప్రయోజనాల కోసం 19 July 1948 తర్వాత భారత్కు వలస వచ్చిన వ్యక్తిగా పరిగణన.
ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే..
దేశ విభజన సమయంలో భారత్ నుంచి పాకిస్థాన్కు వెళ్లిన వారి పౌరసత్వాన్ని, అలాగే చట్టబద్ధమైన అనుమతితో తిరిగి భారత్కు వచ్చిన వారి పరిస్థితిని స్పష్టం చేసిన రాజ్యాంగ నిబంధనే ఆర్టికల్ 7.
