99TV News

    ఆర్టికల్ 9: విదేశీ Citizenshipతో భారత పౌరసత్వం రద్దు

    ఆర్టికల్ 9: విదేశీ పౌరసత్వం స్వచ్ఛందంగా పొందితే భారత పౌరసత్వం ఉండదు

    ఆర్టికల్ 9: విదేశీ పౌరసత్వాన్ని స్వచ్ఛందంగా పొందితే భారత పౌరసత్వం ఉండదు

    భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 9 పౌరసత్వానికి సంబంధించిన ఒక కీలకమైన నిబంధనను స్పష్టం చేస్తుంది. ఒక వ్యక్తి స్వచ్ఛందంగా ఏదైనా విదేశీ దేశ పౌరసత్వాన్ని పొందితే.. అతను భారత రాజ్యాంగంలోని కొన్ని నిబంధనల ఆధారంగా భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడడని ఈ అధికరణం చెబుతుంది.

    ఆర్టికల్ 9 ఏం చెబుతోంది?

    ఆర్టికల్ 9 ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి స్వచ్ఛందంగా ఏదైనా విదేశీ దేశ పౌరసత్వాన్ని పొందినట్లయితే, అతను ఆర్టికల్ 5 ప్రకారం భారత పౌరుడిగా ఉండలేడు. అలాగే ఆర్టికల్ 6 లేదా ఆర్టికల్ 8 కింద భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడే అర్హత కూడా ఉండదు.

    అంటే ఒక వ్యక్తి మరో దేశ పౌరసత్వాన్ని తన స్వచ్ఛంద నిర్ణయంతో స్వీకరించినప్పుడు, భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 5, 6, 8 ఆధారంగా భారత పౌరసత్వాన్ని కొనసాగించలేడు.

    ఎందుకు ఈ నిబంధన తీసుకువచ్చారు?

    రాజ్యాంగం రూపొందుతున్న సమయంలో భారత పౌరసత్వానికి స్పష్టమైన పరిధిని నిర్ణయించడం ఒక ముఖ్యమైన అంశం. ముఖ్యంగా దేశ విభజన తర్వాత ప్రజలు భారత్, పాకిస్థాన్‌తో పాటు ఇతర దేశాలకు కూడా వలస వెళ్లిన పరిస్థితుల్లో.. ఒక వ్యక్తి ఒకేసారి భారత పౌరసత్వాన్ని, మరో దేశ పౌరసత్వాన్ని పొందే పరిస్థితిని నియంత్రించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

    ఈ నేపథ్యంలో విదేశీ పౌరసత్వాన్ని స్వచ్ఛందంగా స్వీకరించిన వ్యక్తికి భారత పౌరసత్వ హక్కు ఉండదనే ప్రాథమిక సూత్రాన్ని ఆర్టికల్ 9 స్పష్టం చేసింది.

    ఆర్టికల్ 5, 6, 8తో సంబంధం

    ఆర్టికల్ 9ను ఒంటరిగా కాకుండా ముందున్న పౌరసత్వ అధికరణాలతో కలిపి అర్థం చేసుకోవాలి.

    ఆర్టికల్ 5 → రాజ్యాంగం ప్రారంభమైనప్పుడు భారతదేశంలో domicile ఉన్న వ్యక్తుల పౌరసత్వం.

    ఆర్టికల్ 6 → పాకిస్థాన్ నుంచి భారత్‌కు వలస వచ్చిన కొన్ని వ్యక్తుల పౌరసత్వ హక్కులు.

    ఆర్టికల్ 8 → విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయ మూలాల వ్యక్తుల పౌరసత్వ హక్కులు.

    ఆర్టికల్ 9 → పై నిబంధనల కింద అర్హత ఉన్నప్పటికీ, స్వచ్ఛందంగా విదేశీ పౌరసత్వం పొందిన వ్యక్తి భారత పౌరుడిగా పరిగణించబడడు.

    “స్వచ్ఛందంగా” అనే పదం ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

    ఆర్టికల్ 9లో “voluntarily acquired” అనే పదానికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. అంటే ఒక వ్యక్తి తన ఇష్టపూర్వకంగా మరో దేశ పౌరసత్వాన్ని స్వీకరించడం ఈ నిబంధనకు ప్రధాన ఆధారం.

    కాబట్టి పోటీ పరీక్షల్లో ఆర్టికల్ 9ను గుర్తుపెట్టుకునేటప్పుడు Foreign Citizenship + Voluntarily Acquired అనే రెండు పదాలను గుర్తుంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

    ప్రస్తుత పౌరసత్వ చట్టంతో సంబంధం

    ఆర్టికల్ 9 రాజ్యాంగం ప్రారంభ సమయంలో పౌరసత్వానికి సంబంధించిన నిబంధనల్లో భాగం. ప్రస్తుతం భారత పౌరసత్వానికి సంబంధించిన వివిధ అంశాలను ప్రధానంగా Citizenship Act, 1955 నియంత్రిస్తుంది.

    భారతదేశం సాధారణంగా ద్వంద్వ పౌరసత్వాన్ని (Dual Citizenship) అనుమతించదు. అయితే విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయ మూలాల వ్యక్తుల కోసం OCI – Overseas Citizen of India వంటి ప్రత్యేక వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. OCI హోదా పూర్తి స్థాయి భారత పౌరసత్వంతో సమానం కాదు.

    పోటీ పరీక్షలకు ముఖ్యమైన అంశాలు

    Article 9 → స్వచ్ఛందంగా విదేశీ పౌరసత్వం పొందిన వ్యక్తి భారత పౌరుడు కాదు.

    Foreign Citizenship → విదేశీ దేశ పౌరసత్వం

    Voluntarily acquired → స్వచ్ఛందంగా పొందడం

    Article 9 సంబంధం → Articles 5, 6 & 8

    గుర్తుంచుకోండి:

    Article 9 = Foreign Citizenship → No Indian Citizenship under Articles 5, 6 & 8

    ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే..

    ఒక వ్యక్తి స్వచ్ఛందంగా విదేశీ దేశ పౌరసత్వాన్ని పొందితే, ఆర్టికల్స్ 5, 6 లేదా 8 ఆధారంగా అతన్ని భారత పౌరుడిగా పరిగణించరాదని స్పష్టం చేసేదే భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 9.