99TV News

    DDU-GKY 2.0: గ్రామీణ యువతకు స్కిల్ ట్రైనింగ్, ప్లేస్‌మెంట్

    DDU-GKY 2.0లో 34,000 మందికి అక్టోబర్ నుంచి ట్రైనింగ్

    గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ అందించి, వారిని ఉపాధి అవకాశాలతో అనుసంధానించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం అమలు చేస్తున్న దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ గ్రామీణ కౌశల్య యోజన (Deen Dayal Upadhyaya Grameen Kaushalya Yojana – DDU-GKY)లో కీలక మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. గ్రామీణ యువతకు కేవలం శిక్షణ ఇవ్వడమే కాకుండా.. శిక్షణ అనంతరం ఉద్యోగం, ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు, కెరీర్ పురోగతికి కూడా సహకరించేలా DDU-GKY 2.0ను రూపొందించారు.

    కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఈ కార్యక్రమం అమలవుతోంది. DDU-GKYని తొలిసారిగా 2014 సెప్టెంబర్ 25న ప్రారంభించారు. గ్రామీణ పేద కుటుంబాలకు చెందిన 15–35 ఏళ్ల యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ అందించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటి.

    DDU-GKY 2.0 అంటే ఏమిటి?

    DDU-GKY 2.0లో శిక్షణ నుంచి ఉపాధి వరకు మొత్తం ప్రక్రియపై దృష్టి పెట్టారు. కొత్త మార్గదర్శకాలను 2025 మేలో నోటిఫై చేశారు.

    ఈ కొత్త విధానంలో:

    - నైపుణ్య శిక్షణ

    - ఉద్యోగ నియామకం

    - ఉద్యోగంలో కొనసాగేందుకు సహాయం

    - ఉద్యోగానంతర పర్యవేక్షణ

    - కెరీర్ పురోగతికి సహకారం

    వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.

    DDU-GKY సంప్రదాయంగా కేవలం శిక్షణ ఆధారిత కార్యక్రమం కాకుండా Placement-linked Skill Development Programmeగా పనిచేస్తోంది. అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం శిక్షణ అనంతరం ప్లేస్‌మెంట్, ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు, ఉద్యోగానంతర కౌన్సెలింగ్, ట్రాకింగ్ వంటి అంశాలు కూడా కార్యక్రమంలో భాగంగా ఉన్నాయి.

    ఆరు నెలల ప్లేస్‌మెంట్.. 12 నెలల ట్రాకింగ్

    DDU-GKY 2.0లో ముఖ్యమైన మార్పుల్లో ఒకటి ఉద్యోగంలో కొనసాగింపుపై దృష్టి.

    శిక్షణ పూర్తయిన తర్వాత ఉద్యోగం పొందిన అభ్యర్థుల పరిస్థితిని కొంతకాలం పర్యవేక్షించే విధానం ఇందులో ఉంది. అధికారిక DDU-GKY వ్యవస్థలో ఉద్యోగానంతర మద్దతు, కౌన్సెలింగ్, ఫెసిలిటేషన్, ట్రాకింగ్‌కు ప్రాధాన్యత ఉంది.

    దీంతో యువత శిక్షణ పొందడం మాత్రమే కాకుండా.. ఆ శిక్షణ ద్వారా స్థిరమైన ఉపాధిని పొందేలా వ్యవస్థను రూపొందించారు.

    ఆర్థిక సహాయం, Retention Support

    DDU-GKYలో ఉద్యోగంలో కొనసాగుతున్న యువతకు కూడా ప్రోత్సాహక మద్దతు ఉంది.

    అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం, నిర్దిష్ట అర్హతలను పూర్తి చేసిన అభ్యర్థుల ఉద్యోగ నిలకడకు Retention Support అందించే విధానం ఉంది. పాత మార్గదర్శకాల్లో 365 రోజుల పాటు ఉద్యోగంలో కొనసాగిన అభ్యర్థులకు ప్రత్యేక మద్దతు గురించి పేర్కొన్నారు.

    అంటే.. శిక్షణ → ఉద్యోగం → ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు అనే మొత్తం ప్రయాణాన్ని ఒకే వ్యవస్థలో అనుసంధానించడమే DDU-GKY లక్ష్యం.

    ఏ రంగాల్లో శిక్షణ?

    DDU-GKY ద్వారా వివిధ ఉపాధి ఆధారిత రంగాల్లో శిక్షణ అందిస్తున్నారు. వీటిలో:

    • వ్యవసాయం

    • ఏరోస్పేస్, ఏవియేషన్

    • హెల్త్‌కేర్

    • బ్యూటీ అండ్ వెల్‌నెస్

    • గ్రీన్ జాబ్స్

    • సేవా రంగాలు

    • ఇతర పరిశ్రమలకు సంబంధించిన నైపుణ్యాలు

    వంటివి ఉన్నాయి.

    శిక్షణను పరిశ్రమ అవసరాలకు అనుగుణంగా రూపొందించడం ద్వారా ఉద్యోగ మార్కెట్‌కు అవసరమైన నైపుణ్యాలను యువతకు అందించడంపై దృష్టి పెట్టారు.

    డిజిటల్ మానిటరింగ్‌కు ప్రాధాన్యం

    DDU-GKY అమలులో డిజిటల్ టెక్నాలజీకి కూడా ప్రాధాన్యం పెరిగింది.

    కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన Unified IT Platformలో DDU-GKYకి సంబంధించిన ట్రైనింగ్ సెంటర్లు, కోర్సులు, అభ్యర్థుల రిజిస్ట్రేషన్, OJT వెరిఫికేషన్, ఎక్స్‌టర్నల్ అసెస్‌మెంట్, ట్రైనింగ్ సెంటర్ ఇన్‌స్పెక్షన్, DBT చెల్లింపులు వంటి వ్యవస్థలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

    ఇది పథకం అమలులో పారదర్శకత, పర్యవేక్షణ, డేటా ఆధారిత నిర్ణయాలకు ఉపయోగపడుతుంది.

    Roshni, Himayat ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?

    DDU-GKYకి సంబంధించిన ప్రత్యేక కార్యక్రమాల్లో Roshni మరియు Himayat ముఖ్యమైనవి.

    Roshni:

    వామపక్ష తీవ్రవాద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లోని యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ, ఉపాధి అవకాశాలను కల్పించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

    Himayat:

    జమ్మూ-కశ్మీర్, లడఖ్ ప్రాంతాల యువతకు నైపుణ్యాభివృద్ధి, ఉపాధి అవకాశాలను అందించేందుకు ప్రత్యేకంగా అమలు చేయబడిన కార్యక్రమం.

    అందువల్ల పరీక్షల్లో DDU-GKY – Roshni – Himayat మధ్య సంబంధాన్ని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

    వలస వెళ్లే గ్రామీణ యువతకు మద్దతు

    ఉద్యోగం కోసం గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాలు లేదా ఇతర రాష్ట్రాలకు వెళ్లే యువత ఎదుర్కొనే సమస్యలను తగ్గించడంపైనా DDU-GKY దృష్టి పెడుతుంది.

    ఉద్యోగం కోసం వలస వెళ్లినప్పుడు:

    • వసతి

    • ఆహారం

    • కొత్త పని వాతావరణానికి అలవాటు పడటం

    • సామాజిక సమస్యలు

    • ఉద్యోగ స్థిరత్వం

    వంటి అంశాలు సవాళ్లుగా మారవచ్చు.

    అందుకే Migration Support Centres ద్వారా వలస వెళ్లే యువతకు వసతి, కౌన్సెలింగ్, ఉద్యోగ సంబంధిత సహాయం వంటి సేవలు అందించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు.

    పరీక్షల కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు

    అంశం - వివరాలు

    పథకం పేరు - దీన్ దయాళ్ ఉపాధ్యాయ గ్రామీణ కౌశల్య యోజన

    సంక్షిప్త పేరు - DDU-GKY

    ప్రారంభం - 2014

    ప్రధాన మంత్రిత్వ శాఖ - కేంద్ర గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ

    ప్రధాన లక్ష్యం - గ్రామీణ యువతకు నైపుణ్య శిక్షణ, ఉపాధి

    విధానం - Placement-linked Skill Development

    DDU-GKY 2.0 - శిక్షణతో పాటు ఉద్యోగం, ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు, ట్రాకింగ్‌పై దృష్టి

    ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు - Roshni, Himayat

    Roshni - వామపక్ష తీవ్రవాద ప్రభావిత ప్రాంతాలు

    Himayat - జమ్మూ-కశ్మీర్, లడఖ్

    ప్రధాన లబ్ధిదారులు - గ్రామీణ ప్రాంతాల యువత

    డిజిటల్ వ్యవస్థ - Unified IT Platform

    సంబంధిత అంశాలు - Skill Development, Rural Employment, Migration, Livelihoods

    UPSC, APPSC, TGPSC అభ్యర్థులకు ఎందుకు ముఖ్యమైనది?

    DDU-GKY 2.0ను కేవలం ఒక ప్రభుత్వ పథకంగా కాకుండా గ్రామీణాభివృద్ధి + నైపుణ్యాభివృద్ధి + ఉపాధి + సామాజిక సాధికారత + వలసలు అనే విస్తృత అంశాలతో అనుసంధానించి చదవాలి.

    Prelimsలో పథకం ప్రారంభ సంవత్సరం, మంత్రిత్వ శాఖ, లక్ష్య వర్గం, Roshni–Himayat వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు రావచ్చు.

    Mainsలో గ్రామీణ నిరుద్యోగం, Skill Development, demographic dividend, migration, employability, livelihood diversification వంటి అంశాలకు DDU-GKYని ఉదాహరణగా ఉపయోగించవచ్చు.

    ఒక లైన్‌లో గుర్తుంచుకోండి

    “DDU-GKY = గ్రామీణ యువతకు నైపుణ్యం + ప్లేస్‌మెంట్ + ఉద్యోగంలో కొనసాగింపు + కెరీర్ మద్దతు.”

    Exam Point: DDU-GKYని Ministry of Rural Development అమలు చేస్తుంది. ఇది గ్రామీణ పేద కుటుంబాలకు చెందిన యువతను నైపుణ్య శిక్షణ ద్వారా ఉపాధితో అనుసంధానించే placement-linked skill development programme.