గ్రామ పంచాయతీల అధికారాలపై అవగాహనకు రాజ్యాంగ చట్రం కీలకం
73వ రాజ్యాంగ సవరణతో గ్రామ స్థాయి స్వపరిపాలనకు చట్టబద్ధ పునాది; రాష్ట్ర చట్టాల మేరకు బాధ్యతలు మారుతాయి
గ్రామీణ స్థానిక స్వపరిపాలనలో ప్రాథమిక సంస్థలైన గ్రామ పంచాయతీల అధికారాలు, విధులు రాష్ట్ర చట్టాలు, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు, అప్పగించిన బాధ్యతల ఆధారంగా అమలవుతాయి; రాజ్యాంగంలోని 9వ భాగం వాటికి పునాది కల్పిస్తుంది.
గ్రామ పంచాయతీలు పారిశుద్ధ్యం, తాగునీరు, గ్రామ రహదారులు, వీధి దీపాలు, డ్రైనేజీ, ప్రజా స్థలాల నిర్వహణ వంటి పౌర సేవల్లో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ప్రజారోగ్యం, స్థానిక పర్యావరణ పరిరక్షణ, కమ్యూనిటీ ఆస్తుల సంరక్షణలోనూ అవి భాగస్వామ్యం వహిస్తాయి. గ్రామ అవసరాలను స్థానిక స్థాయిలో గుర్తించి, సంబంధిత శాఖలతో సమన్వయం చేయడం వాటి ప్రధాన బాధ్యతగా ఉంటుంది.
రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 243జి ప్రకారం, పంచాయతీలు స్వపరిపాలన సంస్థలుగా పనిచేయడానికి అవసరమైన అధికారాలు, బాధ్యతలు ఇవ్వడానికి రాష్ట్ర శాసనసభలకు అధికారం ఉంది. 11వ షెడ్యూల్‌లో వ్యవసాయం, చిన్న నీటిపారుదల, గ్రామీణ గృహ నిర్మాణం, తాగునీరు, రహదారులు, ఆరోగ్యం, విద్య, పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమాలు సహా 29 అంశాలు పేర్కొనబడ్డాయి.
Also Read- స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలు, మహిళలకు రిజర్వేషన్ నిబంధనలు
HIGHLIGHTS
- 73వ రాజ్యాంగ సవరణతో పంచాయతీ రాజ్‌కు పునాది
- 11వ షెడ్యూల్‌లో 29 అంశాలు
- గ్రామ సభ ప్రజా జవాబుదారీతనానికి వేదిక
అభివృద్ధి, సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలులో గ్రామ పంచాయతీలు లబ్ధిదారుల గుర్తింపు, స్థానిక మౌలిక సదుపాయాల పనుల ప్రాధాన్యత నిర్ణయం, శాఖల సమన్వయం వంటి పనులు నిర్వహిస్తాయి. అయితే వాటి ఖచ్చితమైన అధికారాలు ప్రతి రాష్ట్రంలో వేర్వేరుగా ఉంటాయి.
గ్రామ సభలో నమోదిత ఓటర్లు స్థానిక ప్రాధాన్యతలు, ఖర్చులు, పనుల పురోగతిపై చర్చించవచ్చు. నిర్ణయాలను గ్రామ స్థాయికి దగ్గర చేయడం ద్వారా సేవల పంపిణీ మెరుగుపడుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. తదుపరి దశలో రాష్ట్రాలు అప్పగించిన విధుల అమలు, నిధుల లభ్యత, స్థానిక పర్యవేక్షణపై దృష్టి నిలవనుంది.