పంచాయతీరాజ్‌లో 3 స్థాయిల నిర్మాణం గ్రామీణ పాలనకు ఆధారం
73వ రాజ్యాంగ సవరణతో రాజ్యాంగ గుర్తింపు పొందిన పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థ గ్రామ స్థాయి ప్రజాపాలనకు రూపురేఖలు ఇస్తోంది.
భారత గ్రామీణ స్థానిక స్వపరిపాలనలో పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థ 3 స్థాయిల ద్వారా గ్రామాల అభివృద్ధి, ప్రజల భాగస్వామ్యం, స్థానిక జవాబుదారీతనాన్ని బలోపేతం చేస్తోంది. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 1992 ద్వారా పంచాయతీలకు రాజ్యాంగ గుర్తింపు లభించగా, ఈ నిబంధనలు 24 ఏప్రిల్ 1993 నుంచి అమల్లోకి వచ్చాయి.
గ్రామ స్థాయిలో గ్రామ పంచాయతీ ప్రధాన సంస్థగా పనిచేస్తుంది. పౌర సేవలు, శానిటేషన్, తాగునీరు, గ్రామ రోడ్లు, అర్హత కలిగిన అభివృద్ధి కార్యక్రమాల అమలు వంటి అంశాలను ఇది పర్యవేక్షిస్తుంది. గ్రామంలోని నమోదిత ఓటర్లతో కూడిన గ్రామ సభ ప్రజల ప్రత్యక్ష భాగస్వామ్యానికి, స్థానిక నిర్ణయాలపై ప్రశ్నించే వేదికగా ఉంటుంది.
HIGHLIGHTS
- పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థలో 3 స్థాయిలు ఉన్నాయి
- 73వ సవరణ నిబంధనలు 24 ఏప్రిల్ 1993 నుంచి అమలు
- గ్రామ సభలో నమోదిత ఓటర్లు సభ్యులు
- జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా పరిషత్ సమన్వయ బాధ్యతలు చూస్తుంది
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో మధ్యంతర స్థాయిలో మండల పరిషత్ పనిచేస్తుంది. మండల పరిధిలోని గ్రామాల మధ్య అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను సమన్వయం చేయడం, ప్రభుత్వ పథకాల అమలుకు సహకరించడం దీని ప్రధాన బాధ్యత. రాజ్యాంగ నిబంధనల ప్రకారం 20 లక్షలకు మించని జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాల్లో మధ్యంతర స్థాయి లేకపోవచ్చు.
జిల్లా స్థాయిలో జిల్లా పరిషత్ గ్రామీణ అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు సమన్వయ సంస్థగా పనిచేస్తుంది. గ్రామ పంచాయతీలు, మండల పరిషత్‌లతో కలిసి స్థానిక అవసరాలను గుర్తించడం, అభివృద్ధి ప్రాధాన్యాలను అమలు చేయడం దీని పాత్ర. పరీక్షల దృష్ట్యా 73వ రాజ్యాంగ సవరణ, గ్రామ సభ, పంచాయతీలకు సంబంధించిన రాజ్యాంగ నిబంధనలు ముఖ్య అంశాలుగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
Also Read- స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను నియంత్రించే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్ ఏవి?