99TV News

    PM Dhan-Dhaanya Krishi Yojana Completes One Year

    PM Dhan-Dhaanya Krishi Yojana Completes One Year

    ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజనకు ఏడాది పూర్తి

    100 జిల్లాలపై ప్రత్యేక దృష్టి.. వ్యవసాయ ఉత్పాదకత, సాగునీరు, రుణాలు, పంట అనంతర మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధే లక్ష్యం

    న్యూఢిల్లీ: రైతుల ఆదాయాన్ని మెరుగుపరచడం, వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచడం, వ్యవసాయ రంగంలో జిల్లాలవారీగా ఉన్న లోటుపాట్లను పరిష్కరించడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజన (PMDDKY) అమలు ప్రారంభమై ఏడాది పూర్తయింది. 2025 అక్టోబర్‌ 11న ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు. ఈ సందర్భంగా వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ 2026 అక్టోబర్‌ 12న న్యూఢిల్లీలోని పూసా ప్రాంతంలో ఉన్న నేషనల్‌ అగ్రికల్చరల్‌ సైన్స్‌ కాంప్లెక్స్‌ (NASC)లో వార్షికోత్సవ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించింది.

    ఈ కార్యక్రమంలో కేంద్ర వ్యవసాయ, రైతు సంక్షేమ శాఖ మంత్రి శివరాజ్‌ సింగ్‌ చౌహాన్‌ పాల్గొన్నారు. పథకం అమలులో భాగంగా ఎంపిక చేసిన 100 జిల్లాల కోసం ప్రత్యేక కార్యాచరణ ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసినట్లు వివరాలు వెల్లడయ్యాయి.

    పథకం ఆమోదం, అమలు కాలం

    ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజనకు కేంద్ర మంత్రివర్గం 2025 జూలై 16న ఆమోదం తెలిపింది. ఆ తర్వాత అదే ఏడాది అక్టోబర్‌ 11న ఈ పథకాన్ని ప్రారంభించారు.

    ఈ కార్యక్రమం ఆరు సంవత్సరాలపాటు కొనసాగనుంది. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరం నుంచి 2030–31 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు పథకం అమలు చేయాలని నిర్ణయించారు.

    వ్యవసాయ రంగంలో వెనుకబడిన ప్రాంతాల అవసరాలను గుర్తించి, అక్కడి పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను అమలు చేయడం ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశం.

    100 జిల్లాలపై ప్రత్యేక దృష్టి

    దేశవ్యాప్తంగా ఎంపిక చేసిన 100 జిల్లాలను లక్ష్యంగా చేసుకుని PMDDKY అమలు చేస్తున్నారు. ఈ జిల్లాలను ‘ఆకాంక్షాత్మక వ్యవసాయ జిల్లాలు’ (Aspirational Agricultural Districts)గా పేర్కొంటున్నారు.

    ఈ జిల్లాల్లో ప్రధానంగా ఆరు అంశాలపై దృష్టి సారిస్తున్నారు:

    వ్యవసాయ ఉత్పాదకత: పంటల దిగుబడిని పెంచడం, వ్యవసాయ పద్ధతులను మెరుగుపరచడం.

    సాగునీటి సదుపాయాలు: నీటి లభ్యతను పెంచడం, నీటిపారుదల మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం.

    వ్యవసాయ రుణాలు: రైతులకు సంస్థాగత రుణాల లభ్యతను మెరుగుపరచడం.

    పంట అనంతర మౌలిక సదుపాయాలు: నిల్వ, రవాణా, పంట నిర్వహణ సదుపాయాలను బలోపేతం చేయడం.

    వ్యవసాయ వైవిధ్యం, స్థిరమైన పద్ధతులు: స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా వ్యవసాయ అభివృద్ధి చర్యలను ప్రోత్సహించడం.

    జిల్లాల సమగ్ర వ్యవసాయ అభివృద్ధి: స్థానిక సమస్యలను గుర్తించి, వాటికి తగిన పరిష్కారాలను అమలు చేయడం.

    ప్రతి జిల్లాలో వ్యవసాయ పరిస్థితులు, సాగునీటి అవసరాలు, రైతులకు అందుబాటులో ఉన్న సదుపాయాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. అందువల్ల ఒకే విధమైన ప్రణాళికను అన్ని జిల్లాల్లో అమలు చేయకుండా, స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా చర్యలు చేపట్టడం ఈ పథకంలోని ముఖ్యమైన అంశం.

    36 కేంద్ర పథకాల సమన్వయం

    PMDDKYని ఒక ప్రత్యేక పథకంగా మాత్రమే అమలు చేయకుండా, ఇప్పటికే కొనసాగుతున్న ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలతో అనుసంధానిస్తున్నారు. ఇందులో 11 కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలకు చెందిన 36 కేంద్ర పథకాలను సమన్వయం చేస్తున్నారు.

    వీటితో పాటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పథకాలు, ప్రైవేట్‌ రంగ భాగస్వామ్యానికి కూడా అవకాశం కల్పిస్తున్నారు. ఈ విధానం ద్వారా ఇప్పటికే ఉన్న వనరులను సమర్థంగా వినియోగించి, జిల్లాలవారీగా గుర్తించిన వ్యవసాయ సమస్యలను పరిష్కరించాలనేది లక్ష్యం.

    ఉదాహరణకు, ఒక జిల్లాలో సాగునీటి కొరత ప్రధాన సమస్యగా ఉంటే నీటిపారుదల సదుపాయాల అభివృద్ధికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వవచ్చు. మరో జిల్లాలో పంటల నిల్వ సదుపాయాలు తక్కువగా ఉంటే గిడ్డంగులు, పంట అనంతర మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి పెట్టవచ్చు.

    అన్ని జిల్లాల్లో కార్యాచరణ ప్రణాళికలు

    పథకం కింద ఎంపిక చేసిన 100 జిల్లాలూ తమ జిల్లా కార్యాచరణ ప్రణాళికలను (District Action Plans) సిద్ధం చేశాయి. ఈ ప్రణాళికల్లో ఆయా ప్రాంతాల్లోని వ్యవసాయ అవసరాలు, సమస్యలు, చేపట్టాల్సిన అభివృద్ధి చర్యలను పొందుపరిచారు.

    జిల్లాల స్థాయిలో ప్రణాళికలు సిద్ధం కావడం వల్ల స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా కార్యక్రమాలను అమలు చేయడానికి అవకాశం ఏర్పడుతుంది. అయితే ప్రణాళికల రూపకల్పనతో పాటు వాటి అమలు, నిధుల వినియోగం, రైతులకు కలిగే ప్రయోజనాలను నిరంతరం పర్యవేక్షించడం కూడా కీలకం.

    పనితీరు స్కోరులో మెరుగుదల

    పథకం కింద నమోదైన పనితీరు వివరాల ప్రకారం, ఆరు లక్ష్యాలకు సంబంధించిన సగటు పనితీరు స్కోరు 2026 ఏప్రిల్‌లో 18.85గా ఉండగా, అదే ఏడాది ఆగస్టు నాటికి 46.89కు పెరిగింది.

    మొదటి ఏడాదిలో సమగ్ర పనితీరులో బిహార్‌లోని గయా, రాజస్థాన్‌లోని నాగౌర్‌, మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఉమరియా జిల్లాలు ఉత్తమ పనితీరు కనబరిచిన జిల్లాలుగా గుర్తింపు పొందాయి.

    సాగునీటి మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదలలో జమ్మూకశ్మీర్‌లోని కిష్త్వార్‌ జిల్లా మొదటి స్థానాన్ని సాధించినట్లు పథకానికి సంబంధించిన వివరాలు పేర్కొన్నాయి.

    ఈ స్కోర్లను అంచనా వేసేటప్పుడు వాటి గణన విధానం, ప్రతి లక్ష్యానికి ఇచ్చిన ప్రాధాన్యం, వాస్తవంగా రైతులకు అందిన ప్రయోజనాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

    వ్యవసాయ అభివృద్ధిలో పథకం ప్రాధాన్యం

    భారతదేశంలో వ్యవసాయ రంగం వర్షపాతం, నీటి వనరులు, నేల స్వభావం, పంటల సరళి, మార్కెట్‌ సదుపాయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. జిల్లాలవారీగా ఈ పరిస్థితులు మారుతుండటంతో స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణమైన ప్రణాళికలు అవసరం.

    PMDDKY ద్వారా సాగునీరు, రుణాలు, ఉత్పాదకత, నిల్వ సదుపాయాలు వంటి అంశాలను సమన్వయంతో అభివృద్ధి చేయడం ద్వారా వ్యవసాయ రంగంలో ఉన్న అసమానతలను తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నారు.

    అయితే పథకం దీర్ఘకాలిక విజయాన్ని అంచనా వేయాలంటే దిగుబడుల్లో మార్పు, రైతుల ఆదాయం, సాగునీటి లభ్యత, పంట నష్టాల తగ్గింపు, వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల నిల్వ సామర్థ్యం వంటి ఫలితాలను పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

    మొత్తంగా, ప్రధానమంత్రి ధన్-ధాన్య కృషి యోజన తొలి ఏడాది పూర్తిచేసుకున్న నేపథ్యంలో, ఎంపిక చేసిన 100 జిల్లాల్లో రూపొందించిన కార్యాచరణ ప్రణాళికలు ఎంత సమర్థంగా అమలవుతాయి, అవి రైతుల జీవనోపాధిపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయి అనేది రాబోయే సంవత్సరాల్లో కీలకంగా మారనుంది.