A. జాతీయ అంశాలు & రాజ్యాంగం/రాజకీయ వ్యవస్థ
కరెంట్ అఫైర్ SSC CGL కోసం ముఖ్యమైన వివరణ
VB-G RAM-G Act, 2025 - Viksit Bharat–Guarantee for Rozgar and Ajeevika Mission (Gramin) Act, 2025 గ్రామీణ కుటుంబాలకు ఉపాధి భద్రత కల్పించడాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అర్హత కలిగిన గ్రామీణ కుటుంబాలకు గరిష్ఠంగా 125 రోజుల వేతన ఉపాధికి చట్టబద్ధమైన హామీ కల్పిస్తుంది. గ్రామీణ జీవనోపాధి భద్రతతో పాటు గ్రామీణ మౌలిక వసతుల అభివృద్ధికి కూడా ఈ చట్టం ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశం: 125 రోజులు – గ్రామీణ ఉపాధి.
16వ ఆర్థిక సంఘం - Finance Commission అనేది రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థ. ఇది రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం ఏర్పాటు అవుతుంది. 16వ ఆర్థిక సంఘం కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల ఆదాయ పంపిణీ, రాష్ట్రాలకు ఇవ్వాల్సిన గ్రాంట్లు తదితర అంశాలపై సిఫారసులు చేసింది. డీర్. అరవింద్ పానాగరియా అధ్యక్షతన ఈ సంఘం తన నివేదికను 17 నవంబర్ 2025న రాష్ట్రపతికి సమర్పించింది. దీని సిఫారసులు 2026–27 నుంచి 2030–31 కాలానికి వర్తిస్తాయి. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సినవి: Article 280 – Finance Commission.
బ్యాంకింగ్ చట్టాల సవరణ – 2025 - Banking Laws (Amendment) Act, 2025 ద్వారా బ్యాంకింగ్ రంగానికి సంబంధించిన పలు చట్టాల్లో మార్పులు చేశారు. బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ పనితీరు, పాలన, నియంత్రణను మరింత సమర్థవంతంగా మార్చడం ఈ సవరణల ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. SSC కోసం ముఖ్యాంశం: Banking Laws Amendment = Banking regulation & financial-sector reforms.
ఆపరేషన్ సిందూర్ - ఆపరేషన్ సిందూర్ 2025లో భారత జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన ప్రధాన పరిణామాల్లో ఒకటి. పహల్గామ్ ఉగ్రదాడి అనంతరం భారతదేశం చేపట్టిన సైనిక చర్యతో ఇది సంబంధం కలిగి ఉంది. అనంతరం పార్లమెంట్లో ఈ ఆపరేషన్పై ప్రత్యేక చర్చ కూడా జరిగింది. SSC కోసం గుర్తుంచుకోవాల్సినవి: Operation Sindoor – 2025 – Pahalgam terror attack – National Security.
వందే మాతరం – 150 సంవత్సరాలు - బంకిమ్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ రచించిన వందే మాతరం 2025లో 150 సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది. భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఈ గీతానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఇది భారతదేశ జాతీయ గీతం కాదు; జాతీయ గేయం (National Song)గా గుర్తింపు పొందింది. 2025–26లో 150వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా దీనికి ప్రాధాన్యం లభించింది. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సినవి: రచయిత – బంకిమ్ చంద్ర చటోపాధ్యాయ; 150 సంవత్సరాలు – 2025.
77వ గణతంత్ర దినోత్సవం – 2026 - భారతదేశ 77వ గణతంత్ర దినోత్సవం 2026 జనవరి 26న నిర్వహించారు. ఈ వేడుకల్లో వందే మాతరం 150వ వార్షికోత్సవంకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. భారత రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950న అమల్లోకి వచ్చినందున ప్రతి సంవత్సరం జనవరి 26న గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటాం. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సినవి: 26 January – Constitution came into force – Republic Day.
2026 గణతంత్ర దినోత్సవ ముఖ్య అతిథులు - 2026 గణతంత్ర దినోత్సవానికి యూరోపియన్ కౌన్సిల్ అధ్యక్షుడు ఆంటోనియో కోస్టా మరియు యూరోపియన్ కమిషన్ అధ్యక్షురాలు ఉర్సులా వాన్ డెర్ లేయెన్ ముఖ్య అతిథులుగా హాజరయ్యారు. వీరి హాజరు భారత్–యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) సంబంధాలకు ఉన్న ప్రాధాన్యాన్ని ప్రతిబింబించింది. SSC కోసం పేర్లు మరియు పదవులు ముఖ్యమైనవి.
గవర్నర్ల నియామకాలు – మార్చి 2026 - 2026 మార్చిలో పలు ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవులకు నియామకాలు జరిగాయి. శివ ప్రతాప్ శుక్లా – తెలంగాణ గవర్నర్, జిష్ణు దేవ్ వర్మ – మహారాష్ట్ర గవర్నర్, తరణ్జిత్ సింగ్ సంధు – ఢిల్లీ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్గా నియమితులయ్యారు. గవర్నర్లను భారత రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశం: Governor appointment – President of India.
నేషనల్ ఈ-విధాన్ అప్లికేషన్ – NeVA - NeVA అంటే National e-Vidhan Application. రాష్ట్ర శాసనసభల కార్యకలాపాలను డిజిటల్, పేపర్లెస్ విధానంలో నిర్వహించేందుకు దీనిని రూపొందించారు. ప్రశ్నలు, బిల్లులు, శాసనసభ పత్రాలు, ఇతర కార్యకలాపాలను ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో అందుబాటులోకి తీసుకురావడం దీని లక్ష్యం. 2025 చివరి నాటికి 20 రాష్ట్రాలు/కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల శాసనసభలు ఈ ప్లాట్ఫారమ్లో పూర్తిగా లైవ్లో ఉన్నాయి. SSC: NeVA = National e-Vidhan Application.
2025లో పార్లమెంటరీ చట్టాలు - పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, 2025లో పార్లమెంట్ ఉభయ సభలు 39 బిల్లులను ఆమోదించాయి. ఒక బిల్లు పార్లమెంట్లో అవసరమైన ప్రక్రియను పూర్తి చేసి రాష్ట్రపతి ఆమోదం (Presidential Assent) పొందిన తర్వాత చట్టంగా మారుతుంది. SSC కోసం ముఖ్యమైన సంఖ్య: 39 Bills.
పబ్లిక్ ఎగ్జామినేషన్స్ చట్టం - Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Act, 2024 ప్రజా పరీక్షల్లో ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ, మోసం, ఇతర అక్రమ పద్ధతులను అరికట్టేందుకు రూపొందించబడింది. నిర్దిష్ట ప్రభుత్వ సంస్థలు నిర్వహించే ప్రజా పరీక్షల్లో unfair meansను నిరోధించడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. 2026లో పరీక్షల నిర్వహణ, పేపర్ లీకులు, వేగవంతమైన విచారణ వంటి అంశాల నేపథ్యంలో ఈ చట్టానికి మరింత ప్రాధాన్యం లభించింది. SSC: Public Examinations Act – 2024 – Unfair Means Prevention.
జనగణన 2027 – Census 2027 - భారతదేశ తదుపరి జనాభా లెక్కల ప్రక్రియ Census 2027గా చేపట్టనున్నారు. సంక్షేమ పథకాల రూపకల్పన, మౌలిక వసతుల ప్రణాళిక, వనరుల పంపిణీ, జనాభా నిర్మాణం వంటి అంశాలకు జనగణన గణాంకాలు ఎంతో కీలకం. భారత్లో చివరిసారిగా 2011లో దశాబ్ద జనగణన జరిగింది. అందువల్ల Census 2027కు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. SSC: Last Census – 2011; Next Census – 2027.
రోజ్గార్ మేళా – 2026 - Rozgar Mela ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వంలోని వివిధ శాఖలు, సంస్థల్లో ఎంపికైన అభ్యర్థులకు నియామక పత్రాలు అందజేస్తారు. 20వ రోజ్గార్ మేళా 2026 సెప్టెంబర్లో నిర్వహించబడింది. ఇందులో 51,000కు పైగా నియామక పత్రాలు అందజేశారు. SSC కోసం ముఖ్యమైనవి: Rozgar Mela – Government employment – 20th edition – 51,000+ appointment letters.
PRAGATI-50 - PRAGATI-50ను కేంద్ర గృహ నిర్మాణం మరియు పట్టణ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ (MoHUA) ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభించారు. ఇది Swachh Bharat Mission–Urban 2.0లోని పట్టణ పరిశుభ్రత, పారిశుద్ధ్య కార్యక్రమాలతో అనుసంధానమై ఉంది. పట్టణ పరిశుభ్రతలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించేందుకు 50 మోడల్ నగరాలను గుర్తించడం దీని ప్రధాన లక్ష్యం. SSC: PRAGATI-50 – MoHUA – Urban sanitation – 50 model cities.
PLFS 2025 – అక్షరాస్యత - Periodic Labour Force Survey (PLFS)ను National Statistical Office (NSO) నిర్వహిస్తుంది. 2025కు సంబంధించిన గణాంకాల్లో భారతదేశ అక్షరాస్యత రేటు 81.1%గా నమోదైంది. పట్టణ ప్రాంతాల్లో అక్షరాస్యత 89%, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 77.4%గా ఉంది. అంటే పట్టణ ప్రాంతాల అక్షరాస్యత గ్రామీణ ప్రాంతాల కంటే ఎక్కువగా ఉంది. SSC గుర్తుంచుకోవాల్సినవి: Overall – 81.1%; Urban – 89%; Rural – 77.4%; Agency – NSO.
Also Read- Daily Current Affairs
