భారత నౌకాదళంలో లాంగ్ రేంజ్ మారిటైమ్ రికానైసెన్స్కు 50 ఏళ్లు
సూపర్ కాన్స్టెలేషన్ నుంచి పీ-8ఐ వరకు నౌకాదళ సముద్ర నిఘా సామర్థ్యం కీలక దశలను దాటింది
భారత నౌకాదళం లాంగ్ రేంజ్ మారిటైమ్ రికానైసెన్స్ కార్యకలాపాలకు 50 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా నవంబర్ 18, 2026న ఈ సామర్థ్య అభివృద్ధిని గుర్తుచేసుకుంది. అదే రోజున కమిషన్ అయిన ఇండియన్ నేవల్ ఎయిర్ స్క్వాడ్రన్ 312, అల్బట్రాస్, నౌకాదళ దీర్ఘశ్రేణి సముద్ర నిఘా చరిత్రలో కేంద్ర పాత్ర పోషించింది.
1976 నవంబర్ 18న గోవాలోని ఐఎన్ఎస్ హంసాలో ఐఎన్ఏఎస్ 312 కమిషన్ అయింది. అప్పట్లో భారత వైమానిక దళం నుంచి బదిలీ చేసిన 5 లాక్హీడ్ సూపర్ కాన్స్టెలేషన్ విమానాలతో ఈ స్క్వాడ్రన్ ప్రారంభమైంది. 1971 భారత్-పాకిస్తాన్ యుద్ధం తర్వాత విస్తారమైన సముద్ర ప్రాంతాలను దూరం నుంచి పర్యవేక్షించగల విమానాల అవసరాన్ని నౌకాదళం గుర్తించింది. ఆ అవసరమే లాంగ్ రేంజ్ మారిటైమ్ రికానైసెన్స్ సామర్థ్యానికి పునాది వేసింది.
తరువాత 1977లో ఇల్యూషిన్ ఐఎల్-38 విమానాలు చేరడంతో సముద్ర నిఘా, యాంటీ-సబ్మెరైన్ వార్ఫేర్ సామర్థ్యాలు మెరుగుపడ్డాయి. 1988లో టుపొలెవ్ టీయూ-142ఎం ప్రవేశంతో భారత మహాసముద్రంలో దీర్ఘశ్రేణి పెట్రోలింగ్ మరింత విస్తరించింది. 2013లో బోయింగ్ పీ-8ఐ విమానాల తొలి లాట్ను నౌకాదళం స్వీకరించింది. 2017లో పీ-8ఐ విమానాలు ఐఎన్ఏఎస్ 312లో చేరి టీయూ-142ఎం స్థానాన్ని భర్తీ చేశాయి.
HIGHLIGHTS
- 1976 నవంబర్ 18న ఐఎన్ఏఎస్ 312 కమిషన్ అయింది
- సూపర్ కాన్స్టెలేషన్తో లాంగ్ రేంజ్ నిఘా ప్రారంభమైంది
- 2017లో పీ-8ఐ టీయూ-142ఎం స్థానాన్ని భర్తీ చేసింది
- ఐఎన్ఏఎస్ 312 తమిళనాడులోని ఐఎన్ఎస్ రాజాలిలో ఉంది
పీ-8ఐ విమానాలు ప్రస్తుతం నౌకాదళ దీర్ఘశ్రేణి సముద్ర పెట్రోల్, రికానైసెన్స్ కార్యకలాపాల్లో కీలక ఆస్తిగా ఉన్నాయి. ఇవి ఇంటెలిజెన్స్, సర్వైలెన్స్, రికానైసెన్స్తో పాటు యాంటీ-సబ్మెరైన్ వార్ఫేర్, యాంటీ-సర్ఫేస్ వార్ఫేర్, సముద్ర రవాణా పర్యవేక్షణ, సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ కార్యక్రమాల్లో ఉపయోగిస్తారు. ఐఎన్ఏఎస్ 312 తమిళనాడులోని అరక్కోణం ఐఎన్ఎస్ రాజాలి నుంచి పనిచేస్తుండగా, ఐఎన్ఏఎస్ 316 కాండార్స్ గోవాలోని ఐఎన్ఎస్ హంసా నుంచి పనిచేస్తోంది.
ఐఎన్ఎస్ రాజాలి నుంచి 8 పీ-8ఐ విమానాలు నిర్వహించబడ్డాయి. 2021 డిసెంబర్లో రెండో లాట్కు చెందిన మరో 4 విమానాలు ఐఎన్ఎస్ హంసా నుంచి కార్యకలాపాలు ప్రారంభించాయి. ఐఎన్ఏఎస్ 316 అధికారికంగా 2022 మార్చి 29న కమిషన్ అయింది. గత 50 ఏళ్లలో ఈ దీర్ఘశ్రేణి విమానాలు 1988 ఆపరేషన్ క్యాక్టస్, 1999 ఆపరేషన్ విజయ్, 2001-02 ఆపరేషన్ పరాక్రమ్, 2025 ఆపరేషన్ సిందూర్ వంటి కీలక సందర్భాల్లో ఉపయోగించబడ్డాయి. యాంటీ-పైరసీ, సెర్చ్ అండ్ రెస్క్యూ చర్యల్లోనూ ఇవి భారత ప్రయోజనాల రక్షణకు తోడ్పడ్డాయి.
భారత మహాసముద్ర ప్రాంతం అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణా మార్గాలు, చమురు సరఫరా మార్గాలు, కీలక జలసంధుల కారణంగా వ్యూహాత్మకంగా ప్రాధాన్యం కలిగింది. నౌకాదళం దీర్ఘశ్రేణి నిఘా సామర్థ్యాన్ని పీ-8ఐ ఆధారంగా మరింత బలోపేతం చేస్తూ, రాబోయే కాలంలో సముద్ర భద్రత, సబ్మెరైన్ ట్రాకింగ్, ప్రాంతీయ పర్యవేక్షణలో ఈ స్క్వాడ్రన్ల పాత్రను విస్తరించనుంది.
