వాయు కాలుష్యం ఊపిరితిత్తులకే కాదు, గుండెకు కూడా ముప్పు అని ఆరోగ్య నిపుణుల హెచ్చరిక
ప్రపంచ జనాభాలో 99% మంది మార్గదర్శక పరిమితులు దాటిన గాలిని పీలుస్తున్నారని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది
వాయు కాలుష్యాన్ని కేవలం శ్వాసకోశ సమస్యగా చూడటం ప్రమాదకరమని, అది గుండె, రక్తనాళాలు, మెదడు ఆరోగ్యంపైనా తీవ్రమైన ప్రభావం చూపుతుందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తాజా ఆరోగ్య మార్గదర్శకాల్లో మంగళవారం వెల్లడించింది.
వాయు కాలుష్యం ప్రపంచంలో అతిపెద్ద పర్యావరణ ఆరోగ్య ప్రమాదాల్లో ఒకటిగా కొనసాగుతోందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది. బయట గాలిలో ఉండే కాలుష్యంతోపాటు ఇళ్లలో వంట, వేడి, వెలుగు కోసం ఉపయోగించే కాలుష్యకర ఇంధనాలు కూడా ఆరోగ్యానికి పెద్ద ముప్పుగా మారుతున్నాయని సంస్థ తెలిపింది. సాధారణంగా కాలుష్యాన్ని దగ్గు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులతో మాత్రమే అనుసంధానించినా, సన్నని ధూళికణాలు రక్తప్రసరణలోకి ప్రవేశించి గుండె జబ్బులు, స్ట్రోక్ వంటి సమస్యలకు దారితీయగలవని ఆరోగ్య సంస్థలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా ప్రకారం, బాహ్య వాయు కాలుష్యం మరియు గృహ వాయు కాలుష్యం కలిపి ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 7 మిలియన్ల అకాల మరణాలకు సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి.
“వాయు కాలుష్యం ఆరోగ్యానికి ఉన్న అతిపెద్ద పర్యావరణ ప్రమాదాల్లో ఒకటి,” అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తన ఆరోగ్య అంశాల సమాచారంలో పేర్కొంది. “వాయు కాలుష్య స్థాయిలను తగ్గించడం ద్వారా స్ట్రోక్, గుండె జబ్బులు, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధులు మరియు శ్వాస సంబంధిత ఇన్ఫెక్షన్ల భారాన్ని తగ్గించవచ్చు,” అని సంస్థ తెలిపింది. ఈ వ్యాఖ్యలతో కాలుష్యం ప్రభావం ఒకే అవయవ వ్యవస్థకు పరిమితం కాదని, శరీరంలోని కీలక వ్యవస్థలపై సమగ్ర ఒత్తిడిని సృష్టిస్తుందని స్పష్టమవుతోంది. ముఖ్యంగా గుండె సంబంధిత వ్యాధులు ఇప్పటికే ప్రజారోగ్య వ్యవస్థపై భారం పెంచుతున్న పరిస్థితిలో, కాలుష్య నియంత్రణను వైద్యపరమైన అవసరంగా కూడా చూడాల్సిన అవసరం ఉందని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ప్రకారం, ప్రపంచ జనాభాలో 99% మంది సంస్థ నిర్దేశించిన గాలి నాణ్యత మార్గదర్శక పరిమితులను మించిన కాలుష్య గాలిని పీలుస్తున్నారు. ఈ గాలిలో పార్టిక్యులేట్ మ్యాటర్, నైట్రోజన్ డయాక్సైడ్, సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, ఓజోన్, కార్బన్ మోనాక్సైడ్ వంటి కాలుష్య కారకాలు ఉంటాయి. ఇవి రవాణా, పరిశ్రమలు, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, వ్యవసాయ కార్యకలాపాలు, వ్యర్థాల దహనం, గృహ ఇంధన వినియోగం వంటి అనేక మూలాల నుంచి విడుదలవుతాయి. ఈ సమస్య పెద్ద నగరాలకే పరిమితం కాదని, తక్కువ మరియు మధ్య ఆదాయ దేశాల్లో నివసించే ప్రజలు బయట కాలుష్యంతో పాటు ఇళ్లలోని పొగకు కూడా ఎక్కువగా గురవుతున్నారని సంస్థ పేర్కొంది.
“ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 99% మంది ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మార్గదర్శక పరిమితులను దాటిన గాలిని పీలుస్తున్నారు,” అని సంస్థ గాలి నాణ్యతపై తన ఆరోగ్య సమాచారంలో తెలిపింది. “తక్కువ మరియు మధ్య ఆదాయ దేశాలు అత్యధిక ఆరోగ్య భారాన్ని మోస్తున్నాయి,” అని కూడా పేర్కొంది. ఈ వ్యాఖ్యలు ఆరోగ్య అసమానతల దిశగా కూడా దృష్టిని మళ్లిస్తున్నాయి. తక్కువ ఆదాయ గృహాల్లో వంట కోసం ఘన ఇంధనాలు, పొగ ఎక్కువగా ఉత్పత్తి చేసే పద్ధతులు వినియోగించడం వల్ల మహిళలు, పిల్లలు, వృద్ధులు ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో రోడ్డు రవాణా, పరిశ్రమలు, నిర్మాణ కార్యకలాపాల నుంచి వచ్చే కాలుష్యం పట్టణ జనాభాపై అదనపు భారాన్ని మోపుతోంది.
వైద్యపరంగా ఎక్కువ ఆందోళన కలిగిస్తున్న కాలుష్య కారకం పీఎం2.5. ఇది వ్యాసంలో 2.5 మైక్రోమీటర్లు లేదా అంతకంటే చిన్న సన్నని కణాలను సూచిస్తుంది. ఈ కణాలు ముక్కు, గొంతు వద్దే ఆగకుండా ఊపిరితిత్తుల లోతైన భాగాల వరకు చేరగలవు. అక్కడి నుంచి అవి రక్తప్రవాహంలోకి ప్రవేశించే అవకాశం ఉండటంతో గుండె, రక్తనాళాలు, మెదడు వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపవచ్చు. పీఎం2.5కు దీర్ఘకాలిక లేదా అధిక స్థాయి పరిచయం గుండె సంబంధిత వ్యాధులు, స్ట్రోక్, దీర్ఘకాలిక శ్వాసకోశ వ్యాధులు, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ ప్రమాదాలతో అనుసంధానమై ఉందని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ తెలిపింది.
HIGHLIGHTS
- ప్రపంచ జనాభాలో 99% మంది కాలుష్య గాలిని పీలుస్తున్నారు
- ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 7 మిలియన్ల అకాల మరణాలు సంబంధితం
- పీఎం2.5 కణాలు రక్తప్రవాహంలోకి చేరగలవు
- స్ట్రోక్, ఇస్కీమిక్ హార్ట్ డిసీజ్ ప్రమాదాలు పెరుగుతాయి
- తక్కువ, మధ్య ఆదాయ దేశాలపై ఎక్కువ ఆరోగ్య భారం
“పీఎం2.5 వంటి సన్నని కణాలు ఊపిరితిత్తుల లోతు వరకు వెళ్లి రక్తప్రవాహంలోకి ప్రవేశించగలవు,” అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ గాలి కాలుష్య ఆరోగ్య మార్గదర్శకాల్లో పేర్కొంది. “ఇవి గుండె మరియు శ్వాసకోశ వ్యాధులతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి,” అని సంస్థ తెలిపింది. ఈ ప్రకటన ప్రజారోగ్య చర్చలో కీలకమైన మార్పును సూచిస్తోంది. గాలి కాలుష్యాన్ని కేవలం మాస్క్ ధరించడం లేదా దగ్గు తగ్గించడం వరకు పరిమితం చేయకుండా, గుండె జబ్బుల నివారణ, రక్తపోటు నియంత్రణ, స్ట్రోక్ ప్రమాదాల తగ్గింపు వంటి విస్తృత ఆరోగ్య కార్యక్రమాల్లో భాగంగా చూడాల్సిన అవసరం పెరుగుతోంది. పట్టణ ప్రణాళిక, రవాణా విధానం, పరిశ్రమల ఉద్గార నియంత్రణలు, ఇంటి ఇంధన భద్రత అన్నీ ఆరోగ్య విధానాలతో అనుసంధానించాల్సిన రంగాలుగా మారుతున్నాయి.
కాలుష్య ప్రభావం తక్షణం మరియు దీర్ఘకాలికంగా రెండు విధాలుగా కనిపించవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. కాలుష్య స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో ఆస్తమా, శ్వాసకోశ ఇబ్బందులు, కంటి మంట, అలసట వంటి సమస్యలు పెరగవచ్చు. ఇప్పటికే గుండె జబ్బులు, రక్తపోటు, మధుమేహం, దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు ఉన్నవారిలో ప్రమాదం మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది. దీర్ఘకాలికంగా కాలుష్య గాలికి గురికావడం గుండె ధమనుల్లో వాపు, రక్తనాళాల పనితీరు మార్పులు, రక్తం గడ్డకట్టే ధోరణి పెరగడం వంటి ప్రక్రియలకు దోహదపడవచ్చని వైద్య పరిశోధనల్లో వివరించారు. అందుకే అధిక కాలుష్య దశల్లో వృద్ధులు, గర్భిణీలు, పిల్లలు, దీర్ఘకాలిక వ్యాధులతో బాధపడేవారు బయట గడిపే సమయాన్ని తగ్గించాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సమాచారం ప్రకారం, వాయు కాలుష్యంతో సంబంధం ఉన్న ప్రధాన ఆరోగ్య ఫలితాల్లో స్ట్రోక్, ఇస్కీమిక్ హార్ట్ డిసీజ్, క్రానిక్ అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిసీజ్, ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్, న్యుమోనియా ఉన్నాయి. ఈ జాబితా కాలుష్యం ప్రభావం శరీరంలో ఏకకాలంలో పలు వ్యవస్థలపై పడుతుందని సూచిస్తుంది. ఊపిరితిత్తుల్లోకి చేరిన కాలుష్య కణాలు స్థానిక వాపును పెంచడమే కాకుండా, శరీరవ్యాప్తంగా రసాయనిక ప్రతిస్పందనలను ప్రేరేపించవచ్చు. దీని వల్ల గుండెకు రక్తప్రసరణను అందించే ధమనులపై ఒత్తిడి పెరగడం, ఇప్పటికే ఉన్న రక్తనాళాల వ్యాధులు తీవ్రతరమవడం వంటి ప్రమాదాలు ఉన్నాయి. అందుకే గుండె ఆరోగ్యంపై చర్చల్లో పొగ త్రాగడం, ఆహారం, వ్యాయామం, ఒత్తిడి వంటి అంశాలతో పాటు గాలి నాణ్యత కూడా ప్రాధాన్యం పొందుతోంది.
కాలుష్య మూలాలను తగ్గించడం వ్యక్తిగత జాగ్రత్తలకన్నా పెద్ద స్థాయి విధాన నిర్ణయాలపై ఆధారపడి ఉంటుందని ఆరోగ్య సంస్థలు చెబుతున్నాయి. రవాణా రంగంలో స్వచ్ఛ ఇంధనాలు, ప్రజా రవాణా విస్తరణ, పరిశ్రమల ఉద్గారాల పర్యవేక్షణ, వ్యర్థాల దహనాన్ని నియంత్రించడం, ఇళ్లలో స్వచ్ఛ వంట ఇంధనాలకు మార్పు వంటి చర్యలు ప్రజారోగ్య లాభాలను ఇవ్వగలవని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ పేర్కొంది. కాలుష్య స్థాయిల పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచడం, పౌరులకు సమయానుకూల గాలి నాణ్యత సమాచారం అందించడం కూడా ముఖ్యమని నిపుణులు అంటున్నారు. ఆరోగ్య వ్యవస్థల్లో గుండె, ఊపిరితిత్తుల వ్యాధుల చికిత్సతో పాటు కాలుష్యానికి గురయ్యే ప్రమాదాలను గుర్తించే విధానాలు అవసరమవుతున్నాయి.
ప్రస్తుత ఆరోగ్య మార్గదర్శకాలు స్పష్టం చేస్తున్న సందేశం ఏమిటంటే, స్వచ్ఛ గాలి పర్యావరణ అంశం మాత్రమే కాదు, గుండె మరియు ఊపిరితిత్తుల రక్షణకు అవసరమైన ప్రజారోగ్య మౌలిక వసతి. కాలుష్య నియంత్రణ చర్యల అమలు, నగరాల గాలి నాణ్యత కొలమానాల బలపరిచడం, గృహ ఇంధనాల మార్పు, ప్రమాదంలో ఉన్న వర్గాల ఆరోగ్య పర్యవేక్షణ వంటి అంశాలు వచ్చే నెలల్లో ఆరోగ్య మరియు పర్యావరణ విభాగాల దృష్టిలో ఉండనున్నాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ మార్గదర్శకాలను అనుసరించి దేశాలు తమ గాలి నాణ్యత ప్రమాణాలు, పట్టణ ప్రణాళిక, ప్రజారోగ్య హెచ్చరిక వ్యవస్థలను సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
