మహిళల ఆరోగ్యంలో ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు ఇప్పుడు ఎక్కువగా చర్చకు వస్తున్నాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఈ వ్యాధులతో బాధపడుతున్న వారిలో దాదాపు 80 శాతం మంది మహిళలేనని కొన్ని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే నిరంతర అలసట, కీళ్ల నొప్పులు, జుట్టు రాలడం వంటి లక్షణాలను చాలామంది సాధారణ సమస్యలుగా భావించి నిర్లక్ష్యం చేస్తుంటారు. కొన్నిసార్లు ఇవి ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులకు సంబంధించిన సంకేతాలు కావచ్చు. అందుకే శరీరంలో వచ్చే మార్పులను గమనించడం, అవసరమైనప్పుడు వైద్యులను సంప్రదించడం ముఖ్యం.
ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు అంటే ఏమిటి?
సాధారణంగా మన శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ వైరస్లు, బ్యాక్టీరియా వంటి హానికరమైన సూక్ష్మజీవుల నుంచి రక్షిస్తుంది. అయితే కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ వ్యవస్థ పొరపాటున శరీరంలోని ఆరోగ్యకరమైన కణాలు, కణజాలాలపైనే దాడి చేస్తుంది. ఈ పరిస్థితి వల్ల ఏర్పడే వ్యాధులను ఆటో ఇమ్యూన్ లేదా స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధులు అంటారు.
లూపస్, రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్, మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్, సోరియాసిస్, హషిమోటోస్ థైరాయిడైటిస్, షోగ్రెన్ సిండ్రోమ్ వంటి అనేక వ్యాధులు ఈ విభాగంలోకి వస్తాయి. వీటి లక్షణాలు, ప్రభావం ఒక్కో వ్యక్తిలో ఒక్కో విధంగా ఉండవచ్చు.
మహిళల్లోనే ఎందుకు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి?
మహిళల్లో ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులు ఎక్కువగా కనిపించడానికి జన్యుపరమైన అంశాలు, హార్మోన్ల ప్రభావం, పర్యావరణ పరిస్థితులు సహా పలు కారణాలు ఉండవచ్చని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. మహిళల రోగనిరోధక వ్యవస్థలోని కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు కూడా దీనికి సంబంధించి ఉండవచ్చని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి.
అయితే మహిళల్లోనే ఈ వ్యాధులు ఎందుకు అధికంగా కనిపిస్తున్నాయనే విషయంపై ఇంకా పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయి. అన్ని ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులకు ఒకే కారణం ఉంటుందని చెప్పలేం.
ఈ లక్షణాలను గమనించండి
ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధుల ప్రారంభ లక్షణాలు సాధారణ ఆరోగ్య సమస్యలను పోలి ఉండవచ్చు. ముఖ్యంగా ఈ మార్పులు దీర్ఘకాలం కొనసాగితే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
నిరంతర అలసట: తగినంత విశ్రాంతి తీసుకున్నా అలసట తగ్గకపోవడం.
కీళ్ల నొప్పులు, వాపు: కీళ్లలో తరచూ నొప్పి, వాపు లేదా బిగుతుగా అనిపించడం.
జుట్టు రాలడం: సాధారణం కంటే అధికంగా జుట్టు రాలడం లేదా కొన్ని ప్రాంతాల్లో జుట్టు పూర్తిగా ఊడిపోవడం.
చర్మంపై దద్దుర్లు: కారణం తెలియని దద్దుర్లు లేదా పదేపదే చర్మ సమస్యలు రావడం.
జ్వరం: స్పష్టమైన కారణం లేకుండా జ్వరం రావడం లేదా తిరిగి తిరిగి రావడం.
నోటిపూతలు: తరచుగా నోటిలో పుండ్లు ఏర్పడటం.
జీర్ణ సమస్యలు: దీర్ఘకాలంగా జీర్ణవ్యవస్థకు సంబంధించిన ఇబ్బందులు ఉండటం.
ఏకాగ్రత తగ్గడం: ఆలోచనల్లో స్పష్టత తగ్గడం లేదా మానసిక అలసటగా అనిపించడం.
ఈ లక్షణాలు ఉన్నంత మాత్రాన ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధి ఉన్నట్లు నిర్ధారించలేం. ఇతర అనేక ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల కూడా ఇవి రావచ్చు. అయితే లక్షణాలు కొనసాగినా, తరచూ తిరిగి వచ్చినా, రోజువారీ పనులకు ఆటంకం కలిగించినా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.
వ్యాధిని ఎలా గుర్తిస్తారు?
ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులన్నింటినీ గుర్తించేందుకు ఒకే రక్తపరీక్ష అందుబాటులో లేదు. వైద్యులు లక్షణాలు, వ్యక్తిగత ఆరోగ్య చరిత్ర, కుటుంబంలో ఇలాంటి వ్యాధుల చరిత్ర, శారీరక పరీక్షల ఆధారంగా తదుపరి పరీక్షలను నిర్ణయిస్తారు.
అవసరాన్ని బట్టి రక్తపరీక్షలు, నిర్దిష్ట యాంటీబాడీ పరీక్షలు, స్కానింగ్ లేదా ఇతర పరీక్షలు చేయవచ్చు. లక్షణాలు ఎప్పుడు మొదలయ్యాయి, ఎంతకాలం ఉంటున్నాయి, ఏ పరిస్థితుల్లో పెరుగుతున్నాయి అనే వివరాలను నమోదు చేసుకోవడం వైద్యులకు ఉపయోగపడుతుంది.
వ్యాధిని ముందుగానే గుర్తిస్తే తగిన చికిత్సను ప్రారంభించి, దాని ప్రభావాన్ని నియంత్రించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధుల్లో చికిత్స ఆలస్యమైతే శరీరంలోని అవయవాలపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉంది.
మహిళలు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?
ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి మొత్తం ఆరోగ్యానికి తోడ్పడుతుంది. సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, తగినంత నిద్రపోవడం, ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా శారీరక చలనం కలిగి ఉండడం, ఒత్తిడిని నియంత్రించుకోవడం మంచిది. అయితే ఈ అలవాట్లు ఆటో ఇమ్యూన్ వ్యాధులను పూర్తిగా నివారిస్తాయని లేదా వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయమని భావించకూడదు.
వ్యాధి నిర్ధారణ అయినవారు వైద్యులు సూచించిన మందులు, చికిత్స, తదుపరి పరీక్షలను క్రమం తప్పకుండా పాటించాలి. సోషల్ మీడియాలో కనిపించే నిరూపితం కాని చికిత్సలను నమ్మి వైద్యుల సలహా లేకుండా మందులు ఆపకూడదు.
ఆరోగ్య సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేయొద్దు
మహిళలు కుటుంబం, ఉద్యోగ బాధ్యతల మధ్య తమ ఆరోగ్యాన్ని పక్కన పెట్టడం సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. అయితే పదేపదే అలసట, నొప్పులు లేదా ఇతర లక్షణాలు ఎదురవుతున్నప్పుడు వాటిని కేవలం ఒత్తిడి లేదా హార్మోన్ల మార్పుల వల్లేనని భావించకూడదు.
శరీరంలో వచ్చే మార్పులను గమనించడం, అవసరమైనప్పుడు వైద్యులను సంప్రదించడం, సరైన నిర్ధారణ తర్వాత చికిత్స తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం. ఆరోగ్యంపై అప్రమత్తంగా ఉండటమే సమస్యలను సకాలంలో గుర్తించేందుకు మొదటి అడుగు.
