30ల్లోనే బ్రెయిన్ ఫాగ్ పెరుగుదలపై వైద్యుల హెచ్చరిక
నిద్రలేమి, డిజిటల్ ఒత్తిడి, పని ఒత్తిడి యువ వయసులోనే ఏకాగ్రత, జ్ఞాపకశక్తిని ప్రభావితం చేస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు
30ల వయసులో ఉన్న ఉద్యోగులు, నగర వృత్తిపరుల్లో బ్రెయిన్ ఫాగ్, మానసిక అలసట, ఏకాగ్రత తగ్గుదల పెరుగుతున్నాయని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, స్క్రీన్ వినియోగం, జీవనశైలి లోపాలు దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా పేర్కొంటున్నారు.
యువ వయసులోనే ఆలోచన మందగించడం, పనిలో దృష్టి నిలవకపోవడం, చిన్న విషయాలు మరిచిపోవడం, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు సాధారణ అలసటగా తీసుకోవద్దని న్యూరాలజీ, సైకియాట్రీ నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా 30లలో ఉన్న వృత్తిపరులు పని, కుటుంబ బాధ్యతలు, ఆర్థిక ఒత్తిడి, నిరంతర ఆన్లైన్ కమ్యూనికేషన్ మధ్య చిక్కుకుని మానసికంగా త్వరగా అలసిపోతున్నారని వారు పేర్కొంటున్నారు. ఇది వయసుతో సహజంగా వచ్చే మార్పు కాదని, జీవనశైలి, ఆరోగ్య పరిస్థితులు, విశ్రాంతి లోపం కలిసివచ్చినప్పుడు కనిపించే సమస్యగా వైద్యులు వివరిస్తున్నారు.
బ్రెయిన్ ఫాగ్ అనేది ఒకే రోగనిర్ధారణ పేరు కాదని, అనేక కారణాల వల్ల కనిపించే లక్షణాల సమాహారమని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రోజంతా ల్యాప్టాప్, మొబైల్, మెసేజింగ్ యాప్లు, మీటింగ్లు, సోషల్ మీడియా మధ్య పనులు మార్చుకుంటూ ఉండటం మెదడుపై అదనపు ఒత్తిడిని కలిగిస్తుందని వారు అంటున్నారు. తగినంత నిద్ర లేకపోతే జ్ఞాపకాలను స్థిరపరచే ప్రక్రియ, భావోద్వేగ నియంత్రణ, పని జ్ఞాపకశక్తి దెబ్బతింటాయని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీర్ఘకాలికంగా ఇది ఉత్పాదకత తగ్గుదల, చిరాకు, ఆందోళన, పనిలో పొరపాట్లకు దారి తీస్తుందని వారు చెబుతున్నారు.
వైద్యుల ప్రకారం, 30లలో కనిపించే మానసిక మందగింపు ప్రతి సందర్భంలోనూ తీవ్రమైన నాడీ సమస్యకు సంకేతం కాకపోవచ్చు. అయితే అది వారాల తరబడి కొనసాగితే, రోజువారీ పనిని ప్రభావితం చేస్తే, నిద్ర మెరుగుపడినా తగ్గకపోతే వైద్య పరీక్ష అవసరమని వారు సూచిస్తున్నారు. రక్తహీనత, థైరాయిడ్ సమస్యలు, విటమిన్ బి12 లేదా విటమిన్ డి లోపం, మధుమేహానికి ముందస్తు దశ, హార్మోన్ల మార్పులు, ఆందోళన, డిప్రెషన్, వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాతి అలసట కూడా బ్రెయిన్ ఫాగ్కు కారణమవుతాయని వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు.
“బ్రెయిన్ ఫాగ్ను కేవలం బిజీ జీవితం దుష్ప్రభావంగా కొట్టిపారేయడం సరైంది కాదు,” అని హైదరాబాద్కు చెందిన కన్సల్టెంట్ న్యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ అనురాధ రావు మంగళవారం అన్నారు. “నిద్ర, పోషకాహారం, ఒత్తిడి, స్క్రీన్ అలవాట్లు అన్నీ పరిశీలించాలి. అవసరమైతే రక్త పరీక్షలు, మానసిక ఆరోగ్య అంచనా, జీవనశైలి మార్పులు కలిపి చూడాలి,” అని ఆమె చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- 30ల వయసులో బ్రెయిన్ ఫాగ్ ఫిర్యాదులు పెరుగుతున్నాయి
- నిద్రలేమి, ఒత్తిడి ప్రధాన కారణాలుగా వైద్యుల అభిప్రాయం
- స్క్రీన్ టైమ్, మల్టీటాస్కింగ్ ఏకాగ్రతను దెబ్బతీస్తున్నాయి
- థైరాయిడ్, విటమిన్ లోపాలు కూడా కారణాలు కావచ్చు
కార్పొరేట్, టెక్నాలజీ, ఫైనాన్స్, మీడియా వంటి రంగాల్లో పనిచేసే వారిలో నిరంతర అందుబాటు సంస్కృతి సమస్యను పెంచుతోందని మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఇంటి నుంచి పని, హైబ్రిడ్ పని విధానాలు సౌలభ్యం ఇచ్చినప్పటికీ పని సమయం, వ్యక్తిగత సమయం మధ్య గీతను చెరిపేశాయని వారు అంటున్నారు. రాత్రి ఆలస్యంగా ఈమెయిల్స్ చూడటం, మీటింగ్ల మధ్య విరామం లేకపోవడం, ఒకేసారి అనేక పనులు చేయడం మెదడుకు విశ్రాంతి దొరకకుండా చేస్తున్నాయని వారు వివరించారు. ఈ పరిస్థితిలో వ్యక్తి అలసిపోయినా బయటికి సాధారణంగానే కనిపించవచ్చని నిపుణులు చెప్పారు.
“బర్నౌట్ కేవలం భావోద్వేగ సమస్య కాదు; అది ఆలోచన, జ్ఞాపకశక్తి, నిర్ణయ సామర్థ్యాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది,” అని క్లినికల్ సైకాలజిస్ట్ డాక్టర్ మేఘనా శర్మ అన్నారు. “వారాంతం విశ్రాంతి తీసుకున్న తర్వాత కూడా అదే మందగింపు కొనసాగితే దానిని సంకేతంగా తీసుకోవాలి. పని పరిమితులు పెట్టడం, నిద్ర సమయాన్ని స్థిరపరచడం, నోటిఫికేషన్లను నియంత్రించడం చికిత్సలో భాగమే,” అని ఆమె చెప్పారు.
స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగం విషయంలో వైద్యులు ప్రత్యేకంగా జాగ్రత్త సూచిస్తున్నారు. చిన్న విరామాల్లో కూడా మెదడుకు ఖాళీ సమయం ఇవ్వకుండా స్క్రోలింగ్ చేయడం, నోటిఫికేషన్లకు వెంటనే స్పందించడం, పని మధ్య సామాజిక మాధ్యమాలు చూడడం దృష్టి వ్యవస్థను నిరంతరం విభజిస్తుందని వారు చెబుతున్నారు. దీని వల్ల దీర్ఘకాలికంగా ఒకే పనిపై నిలకడగా దృష్టి పెట్టే సామర్థ్యం తగ్గవచ్చని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. అయితే డిజిటల్ పరికరాలే ఏకైక కారణమని చెప్పలేమని, అవి నిద్ర, ఒత్తిడి, శారీరక కదలికల లోపంతో కలిసి ప్రభావం చూపుతాయని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు.
పరిష్కారం కోసం మందులకన్నా ముందు జీవనశైలిని సరిచూడాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. ప్రతి రాత్రి స్థిరమైన నిద్ర సమయం, ఉదయం సహజ కాంతి, రోజువారీ శారీరక వ్యాయామం, ప్రోటీన్, పండ్లు, కూరగాయలు ఉన్న ఆహారం, తగినంత నీరు, పని మధ్య చిన్న విరామాలు అవసరమని వారు చెబుతున్నారు. రాత్రి పడుకునే ముందు స్క్రీన్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, నిద్ర గదిలో ఫోన్ దూరంగా ఉంచడం, పనికి నిర్దిష్ట ముగింపు సమయం పెట్టడం ప్రయోజనకరమని వారు పేర్కొన్నారు.
“ఒక్కసారి జ్ఞాపకం తప్పిపోవడం వల్ల భయపడాల్సిన అవసరం లేదు; కానీ పదేపదే పనులు మరిచిపోవడం, మాట మధ్యలో ఆగిపోవడం, సాధారణ నిర్ణయాలకూ ఎక్కువ సమయం పట్టడం కొనసాగితే పరీక్షలు చేయించుకోవాలి,” అని అంతర్గత వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ రాహుల్ మెహతా అన్నారు. “యువకుల్లో కనిపించే ఈ లక్షణాలకు చికిత్స సాధ్యమే. మూల కారణాన్ని గుర్తించడం మొదటి దశ,” అని ఆయన చెప్పారు.
వైద్యులు ఉద్యోగ సంస్థల పాత్రను కూడా ప్రస్తావిస్తున్నారు. పని గంటలు, మీటింగ్ల సంఖ్య, సెలవుల వినియోగం, ఉద్యోగుల మానసిక ఆరోగ్య మద్దతు వంటి అంశాలు బ్రెయిన్ ఫాగ్, బర్నౌట్ నియంత్రణలో కీలకమని వారు చెబుతున్నారు. ఉద్యోగుల ఉత్పాదకతను కేవలం ఎక్కువ గంటల పని ద్వారా కాకుండా, స్పష్టమైన లక్ష్యాలు, సరైన విరామాలు, వాస్తవిక గడువుల ద్వారా కొలవాలని మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. సంస్థల్లో కౌన్సెలింగ్, వెల్నెస్ ప్రోగ్రామ్లు, నిద్ర, ఒత్తిడి నిర్వహణపై అవగాహన కార్యక్రమాలు పెరగాల్సిన అవసరం ఉందని వారు అన్నారు.
బ్రెయిన్ ఫాగ్పై చర్చ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో వైద్యులు స్వీయ నిర్ధారణ, స్వయంగా మందులు వాడటం నుంచి దూరంగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు. కాఫీన్, ఎనర్జీ డ్రింక్స్, సప్లిమెంట్లపై అధికంగా ఆధారపడటం తాత్కాలిక ఉపశమనం ఇవ్వొచ్చుగానీ మూల సమస్యను పరిష్కరించదని వారు చెబుతున్నారు. లక్షణాలు కొనసాగితే వైద్యుడిని సంప్రదించి నిద్ర, ఆహారం, రక్త పరీక్షలు, మానసిక ఆరోగ్యం, పని విధానం అన్నింటినీ సమగ్రంగా సమీక్షించుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. రాబోయే నెలల్లో ఉద్యోగస్థల ఆరోగ్య కార్యక్రమాలు, నగర క్లినిక్లలో స్క్రీనింగ్ సేవలపై మరింత దృష్టి పెరుగుతుందని వైద్య వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
