రోజువారీ అలవాట్లలో సర్కేడియన్ బయాలజీ ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది
కాంతి, నిద్ర స్వభావం, భోజన సమయం గుండె ఆరోగ్యం, హార్మోన్ సమతుల్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణుల విశ్లేషణ
రోజువారీ జీవనశైలిలో కాంతి ఎక్స్పోజర్, వ్యక్తిగత నిద్ర–మేల్కొనే స్వభావం, భోజన సమయం వంటి అంశాలు దీర్ఘకాలిక కార్డియోవాస్కులర్, హార్మోన్ ఆరోగ్యంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు తెలిపారు.
సర్కేడియన్ బయాలజీ ఇకపై కేవలం నిద్ర పరిశోధనకు సంబంధించిన అంశంగా మాత్రమే చూడలేమని, సాధారణ దినచర్యలే శరీరంలోని అంతర్గత గడియారాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఉదయం కాంతి, రాత్రి సమయంలో వెలుతురు, పని సమయాలు, నిద్రకు వెళ్లే అలవాట్లు, భోజనం చేసే సమయం కలిసి శరీర జీవక్రియలపై ప్రభావం చూపవచ్చని వారు అన్నారు. ఈ ప్రభావాలు తక్షణ మెలకువ లేదా నిద్ర నాణ్యతకే పరిమితం కాకుండా, కాలక్రమంలో రక్తపోటు నియంత్రణ, గుండె స్పందన రిథమ్, మెటబాలిక్ హార్మోన్లు, ఒత్తిడి హార్మోన్లపై ప్రతిఫలించవచ్చని నిపుణులు వివరించారు.
“కాంతి శరీర అంతర్గత గడియారానికి ప్రధాన సంకేతాల్లో ఒకటి,” అని హైదరాబాద్లో 2026-08-28న మాట్లాడిన నిద్ర వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ అనిల్ కుమార్ అన్నారు. “ఉదయం కాంతి నిద్ర–మేల్కొనే చక్రాన్ని సమన్వయం చేయడంలో సహాయపడవచ్చు; రాత్రి సమయంలో అధిక వెలుతురు జీవసమయాన్ని గందరగోళపరచవచ్చు,” అని ఆయన చెప్పారు. అయితే కాంతి రకం, తీవ్రత, వ్యవధి, ఖచ్చిత సమయంపై నిర్దిష్ట సూచనలు ఇవ్వడానికి వ్యక్తిగత పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని ఆయన తెలిపారు.
వ్యక్తుల క్రోనోటైప్ కూడా ఆరోగ్య చర్చలో కీలకంగా మారుతోంది. క్రోనోటైప్ అంటే ఒక వ్యక్తి సహజంగా ఉదయం చురుకుగా ఉండడానికా, సాయంత్రం చురుకుగా ఉండడానికా మొగ్గు చూపుతాడనే జీవస్వభావం. కార్యాలయాలు, విద్యా సంస్థలు, సామాజిక బాధ్యతలు ఈ సహజ స్వభావానికి వ్యతిరేకంగా ఉన్నప్పుడు నిద్ర లోపం, ఒత్తిడి, జీవక్రియ అసమతుల్యతలకు అవకాశం పెరుగుతుందని వైద్యులు చెబుతున్నారు. “ఒకే షెడ్యూల్ అందరికీ సరిపోదు,” అని ఎండోక్రైనాలజిస్ట్ డాక్టర్ శైలజ రెడ్డి హైదరాబాద్లో అన్నారు. “క్రోనోటైప్ను పట్టించుకోని దినచర్యలు హార్మోన్ రిథమ్పై ప్రభావం చూపవచ్చు,” అని ఆమె చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- సర్కేడియన్ బయాలజీలో 3 ప్రధాన జీవనశైలి అంశాలు గుర్తింపు
- కాంతి ఎక్స్పోజర్ శరీర అంతర్గత గడియారానికి కీలకం
- క్రోనోటైప్ నిద్ర, ఒత్తిడి, హార్మోన్లతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది
- భోజన సమయం మెటబాలిక్ రిథమ్పై ప్రభావం చూపవచ్చు
భోజన సమయంపై కూడా దృష్టి పెరుగుతోంది. ఆహారం ఏమి తింటారన్నది మాత్రమే కాకుండా, ఎప్పుడు తింటారన్నది కూడా జీవక్రియ నియంత్రణలో పాత్ర పోషించవచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఆలస్యంగా భోజనం చేయడం నిద్ర సమయంతో, హార్మోన్ స్రావంతో పరస్పర సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చని వారు పేర్కొన్నారు. “నియమిత భోజన సమయం సర్కేడియన్ అలైన్మెంట్కు సహకరించవచ్చు,” అని పోషకాహార నిపుణురాలు డాక్టర్ మేఘనా రావు 2026-08-28న హైదరాబాద్లో చెప్పారు. “అయితే ఉపవాస వ్యవధులు, బ్రేక్ఫాస్ట్ లేదా డిన్నర్ సమయాలపై సాధారణీకరించిన వైద్య సలహా ఇవ్వడం సరైంది కాదు,” అని ఆమె అన్నారు.
నిపుణుల ప్రకారం, ఈ అంశాలపై ప్రజారోగ్య చర్చలో జాగ్రత్త అవసరం. ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో నిర్దిష్ట శాతాలు, రిస్క్ అంచనాలు, క్లినికల్ ట్రయల్ వివరాలు లేవు. అయినప్పటికీ కాంతి, నిద్ర స్వభావం, భోజన సమయం శరీర రిథమ్లతో ముడిపడి ఉన్నాయని ఆరోగ్య వర్గాలు గుర్తిస్తున్నాయి. ఈ కారణంగా ఉద్యోగ షెడ్యూల్లు, స్కూల్ సమయాలు, రాత్రి స్క్రీన్ వినియోగం, ఆలస్యమైన భోజనపు అలవాట్లను కుటుంబాలు, సంస్థలు విస్తృత ఆరోగ్య దృక్కోణంలో పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని వారు అన్నారు.
వైద్యుల సూచనల ప్రకారం తదుపరి దశలో వ్యక్తిగత జీవనశైలి, పని విధానం, నిద్ర అలవాట్లు, ఆహార సమయాల ఆధారంగా మరింత ప్రాయోగిక మార్గదర్శకాలు అవసరం. ఆరోగ్య నిపుణులు రాబోయే నెలల్లో సర్కేడియన్ అలవాట్లపై అవగాహన కార్యక్రమాలు, క్లినికల్ కౌన్సెలింగ్లో వ్యక్తిగత షెడ్యూల్ మూల్యాంకనాన్ని పెంచే అవకాశం ఉందని చెప్పారు.
