99TV News

    FSSAI హెచ్చరిక లేబుల్స్ ప్రతిపాదన: Packaged Foodsపై కొత్త నిబంధనలు

    Packaged Foodsపై ముందు భాగంలో హెచ్చరిక లేబుల్స్‌కు FSSAI ప్రతిపాదన

    ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్‌పై ముందు భాగంలో వార్నింగ్ లేబుళ్లకు ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ప్రతిపాదన

    ఉప్పు, చక్కెర, కొవ్వు అధికంగా ఉన్న ఉత్పత్తులను వినియోగదారులు సులభంగా గుర్తించేలా కొత్త లేబులింగ్ మార్పులపై చర్చ

    ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల సంస్థ ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్ ముందు భాగంలో హెచ్చరిక లేబుళ్లు పెట్టే ప్రతిపాదనపై చర్చను ముందుకు తీసుకెళ్తోంది; ఉప్పు, చక్కెర, స్యాచురేటెడ్ ఫ్యాట్ ఎక్కువగా ఉన్న ఉత్పత్తుల గురించి వినియోగదారులకు స్పష్టమైన సమాచారం ఇవ్వడమే దీని ఉద్దేశం.

    దేశవ్యాప్తంగా ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్ వినియోగం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఆహార ఉత్పత్తుల లేబులింగ్ పద్ధతులను మరింత స్పష్టంగా మార్చాల్సిన అవసరం ఉందని ఆరోగ్య నిపుణులు, వినియోగదారుల సంస్థలు అభిప్రాయపడుతున్నాయి. ప్రస్తుతం అనేక ఉత్పత్తులపై పోషక విలువల వివరాలు ప్యాకెట్ వెనుక భాగంలో చిన్న అక్షరాల్లో ఉంటున్నాయని, సాధారణ వినియోగదారుడు వాటిని చదివి తక్షణ నిర్ణయం తీసుకోవడం కష్టమని వారు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ముందు భాగంలో కనిపించేలా వార్నింగ్ లేబుళ్లు ఉంటే, ఉత్పత్తిలో అధిక ఉప్పు, అధిక చక్కెర లేదా అధిక కొవ్వు ఉందో వినియోగదారులకు వెంటనే తెలుస్తుందని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి.

    ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం, 2006 కింద ఏర్పాటైన స్వయం ప్రతిపత్తి గల చట్టబద్ధ సంస్థ. కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ దీని పరిపాలనా మంత్రిత్వ శాఖగా పనిచేస్తుంది. ఢిల్లీ ప్రధాన కార్యాలయంగా ఉన్న ఈ సంస్థ ఆహార ఉత్పత్తుల ప్రమాణాల నిర్ణయం, ఫుడ్ బిజినెస్‌లకు లైసెన్స్‌లు, పరిశీలనలు, నమూనాల పరీక్షలు, ప్రయోగశాలల మార్గదర్శకాలు, వినియోగదారుల అవగాహన వంటి బాధ్యతలను నిర్వర్తిస్తుంది. ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్‌పై ముందు భాగంలో లేబుళ్ల ప్రతిపాదన కూడా వినియోగదారుల సమాచార హక్కు, ప్రజారోగ్య పరిరక్షణ లక్ష్యాలతో అనుసంధానమై ఉందని అధికారులు పేర్కొన్నారు.

    ఆహార భద్రత అంశాలపై ముందుగా పలు వేర్వేరు చట్టాలు, ఉత్తర్వులు అమలులో ఉండేవి. ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఫుడ్ అడల్టరేషన్ యాక్ట్, 1954, ఫ్రూట్ ప్రొడక్ట్స్ ఆర్డర్, 1955, మీట్ ఫుడ్ ప్రొడక్ట్స్ ఆర్డర్, 1973, వెజిటబుల్ ఆయిల్ ప్రొడక్ట్స్ కంట్రోల్ ఆర్డర్, 1947, ఎడిబుల్ ఆయిల్స్ ప్యాకేజింగ్ రెగ్యులేషన్ ఆర్డర్, 1988, మిల్క్ అండ్ మిల్క్ ప్రొడక్ట్స్ ఆర్డర్, 1992 వంటి నిబంధనలు విభిన్న మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాల పరిధిలో ఉండేవి. ఆహార భద్రత, ప్రమాణాల చట్టం, 2006 అమలులోకి వచ్చిన తరువాత ఇవి రద్దయ్యాయి. ఆ తరువాత ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ 2008లో ఏర్పడగా, నిబంధనలు, కీలక రెగ్యులేషన్లు నోటిఫై అయిన తర్వాత 2011 నుంచి ఫుడ్ అథారిటీ పనితీరు పూర్తి స్థాయిలో ప్రారంభమైంది.

    ఈ మార్పు అనేక స్థాయిల నియంత్రణ నుంచి ఒకే కమాండ్ లైన్ వైపు మలుపు తిప్పిందని, కేవలం శిక్షాత్మక నియంత్రణ కంటే స్వీయ అనుసరణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చిందని అధికారిక వివరణల్లో పేర్కొంటున్నారు. ఫుడ్ బిజినెస్ ఆపరేటర్లు తమ ఉత్పత్తులు చట్టపరమైన ప్రమాణాలను పాటించేలా స్వయంగా బాధ్యత తీసుకోవాలని, నియంత్రణ సంస్థలు ప్రమాణాల రూపకల్పన, అనుసరణ పరిశీలన, శిక్షణ, అవగాహన వంటి అంశాలపై పని చేయాలని చట్టం ఉద్దేశించింది. ముందు భాగం లేబులింగ్ ప్రతిపాదన కూడా ఈ స్వీయ అనుసరణ వ్యవస్థలో పరిశ్రమ, నియంత్రణ సంస్థలు, వినియోగదారుల మధ్య సమాచారాన్ని సులభతరం చేయడానికి దోహదపడుతుందని భావిస్తున్నారు.

    ఆహార భద్రతపై పనిచేసే ప్రజారోగ్య వర్గాలు ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్‌లో అధిక ఉప్పు, చక్కెర, ట్రాన్స్ ఫ్యాట్, స్యాచురేటెడ్ ఫ్యాట్ వినియోగం దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ప్రమాదాలతో సంబంధం ఉందని చెబుతున్నాయి. వినియోగదారులు ఉత్పత్తిని కొనుగోలు చేసే క్షణంలోనే ముఖ్యమైన పోషక హెచ్చరిక కనిపించడం వల్ల కొనుగోలు నిర్ణయం మారే అవకాశం ఉందని వారు పేర్కొంటున్నారు. అయితే ఆహార పరిశ్రమలోని కొందరు ప్రతినిధులు లేబులింగ్ ప్రమాణాలు శాస్త్రీయ ఆధారాలపై, అమలు చేయగల గడువులతో ఉండాలని అభిప్రాయపడుతున్నారు. చిన్న, మధ్య తరహా ఫుడ్ బిజినెస్‌లకు డిజైన్ మార్పులు, ప్యాకేజింగ్ ఖర్చులు, నిల్వలో ఉన్న పాత ప్యాకేజింగ్ వినియోగం వంటి అంశాలపై మార్గదర్శకత అవసరమని వారు చెబుతున్నారు.

    ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ పరిధిలో ఆహార ఉత్పత్తుల ప్రమాణాల నిర్ణయం, సురక్షిత ఆహార పద్ధతుల అభివృద్ధి, ఫుడ్ బిజినెస్‌ల లైసెన్సింగ్, తనిఖీల ద్వారా అనుసరణ నిర్ధారణ, ప్రమాణాల పరీక్షలు, శిక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణం, పౌర అవగాహన వంటి 7 కీలక ప్రక్రియలు ఉన్నాయి. ఆహార భద్రతపై సాధారణ అవగాహన పెంచడం, దేశవ్యాప్తంగా సమాచార నెట్‌వర్క్ ఏర్పాటు చేయడం, ఆహార ఉత్పత్తుల్లో కలుషితాలపై డేటా సేకరించడం, కొత్త ప్రమాదాలను గుర్తించడం, ర్యాపిడ్ అలర్ట్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టడం కూడా సంస్థ విధుల్లో భాగం. ఈ నేపథ్యంలో లేబులింగ్ వ్యవస్థలో మార్పు కేవలం ప్యాకెట్ రూపకల్పన అంశం మాత్రమే కాకుండా ఆహార భద్రతా కమ్యూనికేషన్‌లో ముఖ్యమైన అడుగుగా పరిగణిస్తున్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ 2008లో చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పాటైంది

    - ఫుడ్ అథారిటీ పూర్తి స్థాయి పని 2011లో ప్రారంభమైంది

    - సంస్థ ప్రధాన కార్యాలయం ఢిల్లీలో ఉంది

    - ఫుడ్ సేఫ్టీ చట్టం 2006 ఒకే నియంత్రణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసింది

    - రాష్ట్ర స్థాయిలో అమలు బాధ్యత ఫుడ్ సేఫ్టీ కమిషనర్లపై ఉంది

    ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ రూల్స్, 2011 ఆహార భద్రత కేసుల పరిష్కారానికి ఫుడ్ సేఫ్టీ అప్పిలేట్ ట్రైబ్యునల్, ట్రైబ్యునల్ రిజిస్ట్రార్ వ్యవస్థలను కల్పించాయి. ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ రెగ్యులేషన్స్, 2011 లైసెన్సింగ్, రిజిస్ట్రేషన్, ప్యాకేజింగ్, లేబెలింగ్, ఫుడ్ ప్రొడక్ట్ స్టాండర్డ్స్, ఫుడ్ అడిటివ్స్ వంటి అంశాలను కవర్ చేశాయి. నిర్దిష్టంగా ఆమోదం పొందని ఆహార పదార్థాలు, మానవ ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించే అవకాశం ఉన్న పదార్థాల అమ్మకాన్ని కూడా నియంత్రించాయి. ఆర్గానిక్ ఫుడ్ ప్రమాణాలు, ఫుడ్ అడ్వర్టైజింగ్ నియంత్రణలు కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉన్నాయి.

    ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐలో ఒక చైర్‌పర్సన్, 22 మంది సభ్యులు ఉంటారు; వారిలో ఒక మూడవ వంతు మహిళలు ఉండాలి. చైర్‌పర్సన్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నియమిస్తుంది. ప్రమాణాల నిర్ణయంలో సైంటిఫిక్ కమిటీలు, ప్యానెల్లు ఫుడ్ అథారిటీకి సహాయం చేస్తాయి. అమలు సంస్థలతో సమన్వయం కోసం సెంట్రల్ అడ్వైజరీ కమిటీ పనిచేస్తుంది. ప్రాథమిక అమలు బాధ్యత రాష్ట్ర ఫుడ్ సేఫ్టీ కమిషనర్లదిగా ఉంటుంది. అందువల్ల ముందు భాగం వార్నింగ్ లేబుళ్లు అమల్లోకి వస్తే, వాటి పర్యవేక్షణలో కేంద్ర ప్రమాణాలు, రాష్ట్ర అమలు వ్యవస్థలు రెండూ కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి.

    ఈ రంగంలో సవాళ్లు కూడా తక్కువగా లేవు. చిన్న తయారీదారులు, రిటైలర్లు, హాకర్లు వంటి విభాగాలు ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ పరిధిలో పూర్తిగా రావడం లేదని, ఇవి అనౌపచారిక ఆహార రంగంలో పెద్ద భాగాన్ని కలిగి ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. తక్కువ ధరల కారణంగా ప్రజల్లో పెద్ద వర్గం ఈ విభాగాల నుంచే ఆహారం వినియోగిస్తోంది. దేశంలో ఆహార పరీక్షా మౌలిక సదుపాయాల కొరత ఉందని, నేషనల్ అక్రెడిటేషన్ బోర్డ్ ఫర్ టెస్టింగ్ అండ్ కాలిబ్రేషన్ లాబొరేటరీస్ గుర్తింపు పొందిన ఆహార పరీక్షా ల్యాబ్‌లు 87 మాత్రమే ఉన్నాయని, అదే సమయంలో 1500కుపైగా ప్రైవేట్ ల్యాబ్‌లు ఉన్నాయని అధికారికంగా అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం చూపిస్తోంది.

    రాష్ట్ర ఫుడ్ ల్యాబ్‌లు, రిఫరల్ ల్యాబ్‌లలో అర్హత కలిగిన సిబ్బంది కొరత, పనిచేసే పరీక్షా పరికరాల లోపం కారణంగా ఫుడ్ శాంపిళ్ల పరీక్షలు ప్రభావితమయ్యాయని గత సమీక్షలు పేర్కొన్నాయి. రాష్ట్రాల్లో లైసెన్సింగ్, ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ అధికారుల కొరత కూడా ఆహార భద్రత చర్యలను ప్రభావితం చేస్తోంది. నియంత్రణ సంస్థ ప్రిస్క్రిప్టివ్ స్వభావంతోనే ఉండి, పరిశ్రమలో భద్రత, నాణ్యత, పరిశుభ్రతను సమగ్రంగా నిర్ధారించడంలో కష్టాలు ఎదుర్కొంటోందనే విమర్శలు ఉన్నాయి. ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ రెగ్యులేషన్లలో 377 ఉత్పత్తుల ప్రమాణాలు మాత్రమే ప్రస్తావించబడగా, కొన్ని ఇతర దేశాల్లో 10000కుపైగా ప్రమాణాలు ఉన్నాయని, జాబితా క్రమం తప్పకుండా సమీక్షకు రావడం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    నిధుల కొరత, తనిఖీలకు స్థిరమైన ప్రమాణిత విధానాలు లేకపోవడం, ఆమోద ప్రక్రియలు ఎక్కువ సమయం తీసుకోవడం వంటి అంశాలు కూడా సంస్థ పనితీరుకు సవాలుగా ఉన్నాయి. కొన్ని దిగుమతి ఆహార సరుకులు పోర్టుల్లో క్లియరెన్స్ కోసం నిలిచిపోవడానికి లేబెలింగ్ ప్రమాణాల వ్యత్యాసాలు కారణమవుతున్నాయని పరిశ్రమ వర్గాలు గతంలో అభిప్రాయపడ్డాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా అంగీకరించిన ప్రమాణాలతో దేశీయ నిబంధనలు భిన్నంగా ఉంటే, దిగుమతి, తయారీ, పంపిణీ రంగాలకు అమలులో సమస్యలు వస్తాయని వారు చెబుతున్నారు. ముందు భాగం లేబులింగ్ ప్రతిపాదనలో కూడా స్పష్టమైన నిర్వచనాలు, గడువులు, మార్గదర్శకాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.

    కంట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ గతంలో చేసిన సమీక్షలో ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ఇంకా వివిధ ప్రక్రియలను నియంత్రించే పూర్తి నిబంధనలు, మార్గదర్శకాలను రూపొందించాల్సి ఉందని పేర్కొంది. ఆడిట్ చేసిన కేసుల్లో 50 శాతం కంటే ఎక్కువ లైసెన్సులు అసంపూర్ణ పత్రాల ఆధారంగా జారీ అయ్యాయని కూడా సీఏజీ గుర్తించింది. ప్రమాణాల రూపకల్పన, సమీక్షకు స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్లను రూపొందించి, అవి అనుసరించబడుతున్నాయో లేదో నిర్ధారించాలని సిఫార్సు చేసింది. లేబులింగ్ మార్పుల వంటి విస్తృత ప్రభావం కలిగించే నిర్ణయాల్లో అలాంటి విధానపరమైన స్పష్టత మరింత అవసరమని నిపుణులు అంటున్నారు.

    భారత ఆహార నియంత్రణ వ్యవస్థలో గతంలో కొన్ని ప్రముఖ కేసులు కూడా ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ పాత్రను చర్చకు తెచ్చాయి. నెస్లే ఇండియా లిమిటెడ్ మ్యాగీ కేసులో నూడుల్స్‌లో అధిక లెడ్ ఉందని నివేదికలు వచ్చిన తర్వాత ఉత్పత్తి మానవ వినియోగానికి అనుకూలం కాదని నియంత్రణ సంస్థ చర్యలు తీసుకుంది. క్యాడ్బరీ ఇండియా ఉత్పత్తిలో పురుగులు కనిపించాయన్న నివేదికల తర్వాత ప్యాకేజింగ్ సరైనదిగా లేదా గాలిరానిదిగా లేదని పేర్కొని ప్యాకేజింగ్ మార్పులను తప్పనిసరి చేసింది. ఈ ఘటనలు ఆహార భద్రతలో లేబులింగ్, ప్యాకేజింగ్, నాణ్యత నియంత్రణ అంశాలు ఎంత ప్రాధాన్యమో చూపించాయని రంగ నిపుణులు వ్యాఖ్యానించారు.

    ఆహార భద్రతపై ప్రజా అవగాహన పెంచేందుకు ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ఇప్పటికే పలు కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. హార్ట్ అటాక్ రివైండ్ పేరుతో ట్రాన్స్ ఫ్యాట్ తగ్గింపుపై మాస్ మీడియా క్యాంపెయిన్ నిర్వహించింది. ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ-సీహెచ్‌ఐఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ భాగస్వామ్యం ద్వారా పరిశ్రమ, శాస్త్రీయ వర్గాలు, విద్యా సంస్థల మధ్య ఫుడ్ సేఫ్టీ సైన్సెస్‌పై సహకారాన్ని ప్రోత్సహించింది. రాష్ట్రాల పనితీరును కొలవడానికి స్టేట్ ఫుడ్ సేఫ్టీ ఇండెక్స్‌ను అభివృద్ధి చేసింది. ఈ ఇండెక్స్ మానవ వనరులు, సంస్థాగత డేటా, అనుసరణ, ఫుడ్ టెస్టింగ్ మౌలిక సదుపాయాలు, సర్వైలెన్స్, శిక్షణ, సామర్థ్య నిర్మాణం, వినియోగదారుల సాధికారత వంటి ప్రమాణాలపై రాష్ట్రాలను అంచనా వేస్తుంది.

    స్టేట్ ఫుడ్ సేఫ్టీ ఇండెక్స్ 2018-19 నుంచి ప్రారంభమైంది. మొదటి స్టేట్ ఫుడ్ సేఫ్టీ ఇండెక్స్‌ను 2019 జూన్ 7న తొలిసారి నిర్వహించిన వరల్డ్ ఫుడ్ సేఫ్టీ డే సందర్భంగా ప్రకటించారు. ఈట్ రైట్ ఇండియా ఉద్యమం ద్వారా సురక్షిత, ఆరోగ్యకర, సుస్థిర ఆహార వ్యవస్థను నెలకొల్పడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ కార్యక్రమం నేషనల్ హెల్త్ పాలసీ 2017లోని ప్రివెంటివ్, ప్రమోటివ్ హెల్త్‌కేర్ దృష్టితో పాటు ఆయుష్మాన్ భారత్, పోషణ్ అభియాన్, అనీమియా ముక్త్ భారత్, స్వచ్ఛ భారత్ మిషన్ వంటి కార్యక్రమాలకు అనుసంధానమై ఉంది. రైల్వే స్టేషన్లలో సురక్షిత, సమగ్ర ఆహార ప్రమాణాలు పాటించినప్పుడు ఇచ్చే ఈట్ రైట్ స్టేషన్ సర్టిఫికేషన్ కూడా ఇదే విస్తృత దిశలో భాగం.

    ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్‌పై ముందు భాగం వార్నింగ్ లేబుళ్ల ప్రతిపాదన అమలులోకి వస్తే, తయారీదారులు తమ పదార్థాల ఫార్ములేషన్, పోషక విలువల ప్రకటన, ప్యాకేజింగ్ డిజైన్‌లను మళ్లీ పరిశీలించాల్సి రావచ్చు. సరఫరా గొలుసులో తయారీ, నిల్వ, పంపిణీ, రిటైల్ వరకు ప్రతి దశను ఆహార భద్రత బాధ్యతలోకి తీసుకురావాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ఫుడ్ రీకాల్ ప్రక్రియపై డ్రాఫ్ట్ రెగ్యులేషన్లు తీసుకురావడం ద్వారా ప్రస్తుత నియంత్రణ వ్యవస్థ బలపడుతుందని, లేబులింగ్ నిబంధనలతో పాటు తిరిగి పిలుపు వ్యవస్థ కూడా సమర్థంగా ఉంటే వినియోగదారుల రక్షణ మెరుగుపడుతుందని అధికారులు అంటున్నారు.

    తదుపరి దశలో ఎఫ్‌ఎస్‌ఎస్‌ఏఐ ప్రతిపాదిత లేబులింగ్ నిబంధనలపై వాటాదారుల అభిప్రాయాలను పరిశీలించి, శాస్త్రీయ కమిటీలు, సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్ర ఫుడ్ సేఫ్టీ అధికారులతో సంప్రదింపులు జరిపే అవకాశం ఉంది. ఆ తరువాత డ్రాఫ్ట్ మార్పుల తుది రూపం, అమలు గడువు, పరిశ్రమకు ఇవ్వాల్సిన మార్గదర్శకాలు నిర్ణయించబడతాయి. వినియోగదారుల ఆరోగ్యం, పరిశ్రమ అమలుసాధ్యత, పరీక్షా మౌలిక సదుపాయాలు, రాష్ట్ర స్థాయి పర్యవేక్షణ సామర్థ్యాలను సమతుల్యం చేస్తూ తుది నిర్ణయం తీసుకోవడం ఇప్పుడు నియంత్రణ వ్యవస్థ ముందున్న ప్రధాన పని.