99TV News

    హెచ్‌ఆర్‌వీ అంటే ఏమిటి? స్మార్ట్‌వాచ్ నంబర్ ఉపయోగం

    హెచ్‌ఆర్‌వీ అంటే ఏమిటి? స్మార్ట్‌వాచ్‌లో కనిపించే నంబర్ ఎంత ఉపయోగం?

    స్మార్ట్‌వాచ్‌లో కనిపించే హెచ్‌ఆర్‌వీ నంబర్ ఆరోగ్య సంకేతం మాత్రమే, నిర్ధారణ కాదు

    నిద్ర, ఒత్తిడి, వ్యాయామ రికవరీపై హెచ్‌ఆర్‌వీ ట్రెండ్‌లు ఉపయోగపడినా, ఒక్క రీడింగ్‌తో వైద్య నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దని నిపుణులు చెబుతున్నారు

    స్మార్ట్‌వాచ్‌లు, ఫిట్‌నెస్ ట్రాకర్లలో కనిపించే హార్ట్ రేట్ వెరియబిలిటీ, సంక్షిప్తంగా హెచ్‌ఆర్‌వీ, ఆరోగ్యం-ఫిట్‌నెస్ చర్చల్లో ప్రాధాన్యం పెంచుకుంది. వరుస గుండె చప్పుళ్ల మధ్య సమయ వ్యత్యాసాన్ని కొలిచే ఈ మెట్రిక్, శరీర రికవరీ, ఒత్తిడి, నిద్ర నమూనాలపై సూచనలు ఇవ్వగలదని వైద్య, ఫిట్‌నెస్ నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    హెచ్‌ఆర్‌వీ అంటే గుండె ఒక నిమిషంలో ఎన్ని సార్లు కొట్టుకుందో చూపే సాధారణ హార్ట్ రేట్ కాదు. గుండె సగటుగా నిమిషానికి 60 సార్లు కొట్టుకున్నా, ప్రతి చప్పుడు మధ్య ఖచ్చితంగా 1 సెకండ్ అంతరమే ఉండదు. ఒకసారి 0.9 సెకండ్, తర్వాత 1.1 సెకండ్, మరొకసారి 1.0 సెకండ్ విరామం ఉండవచ్చు. ఈ చిన్నచిన్న మార్పులనే హార్ట్ రేట్ వెరియబిలిటీ అంటారు. శరీరం విశ్రాంతి, ఒత్తిడి, వ్యాయామం, నిద్ర, అనారోగ్యం వంటి పరిస్థితులకు ఎలా స్పందిస్తుందో అంచనా వేయడానికి ఈ సంఖ్యను వెల్‌నెస్ మెట్రిక్‌గా ఉపయోగిస్తున్నారు.

    వైద్య నిపుణుల ప్రకారం హెచ్‌ఆర్‌వీ ప్రధానంగా ఆటోనామిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ పనితీరుకు పరోక్ష సూచికగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ వ్యవస్థలో సింపథటిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ శరీరాన్ని ‘ఫైట్ ఆర్ ఫ్లైట్’ స్థితికి సిద్ధం చేస్తే, పారాసింపథటిక్ నర్వస్ సిస్టమ్ ‘రెస్ట్ అండ్ డైజెస్ట్’ స్థితిని ప్రోత్సహిస్తుంది. సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి సొంత సగటుతో పోలిస్తే హెచ్‌ఆర్‌వీ ఎక్కువగా ఉండటం మెరుగైన రికవరీ, రిలాక్సేషన్ లేదా శరీర అనుకూలతను సూచించవచ్చు. అదే సాధారణ స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉండటం ఒత్తిడి, అలసట, నిద్రలేమి, మద్యం ప్రభావం, హెవీ ట్రైనింగ్ లేదా అనారోగ్య ప్రారంభ సంకేతాలతో సంబంధం ఉండవచ్చు.

    అయితే ఈ నంబర్‌ను వైద్య నిర్ధారణగా తీసుకోవడం సరైంది కాదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. స్మార్ట్‌వాచ్ చూపించే హెచ్‌ఆర్‌వీ ఒక్కటే గుండె జబ్బు, ఆందోళన రుగ్మత, డిప్రెషన్, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను నిర్ధారించదు. ఇది ల్యాబ్ పరీక్షలకు, డాక్టర్ పరీక్షకు, ఈసీజీ వంటి వైద్య పరీక్షలకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. ఒకే రోజు వచ్చిన రీడింగ్ ఆధారంగా ఆందోళన చెందడం లేదా శిక్షణ, మందులు, ఆహారం వంటి నిర్ణయాలు మార్చడం తగదని వైద్య వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

    ఫిట్‌నెస్ ట్రాకర్లు, స్మార్ట్‌వాచ్‌లు సాధారణంగా పీపీజీ అని పిలిచే ఆప్టికల్ సెన్సర్లతో హెచ్‌ఆర్‌వీని అంచనా వేస్తాయి. ఈ సెన్సర్లు కాంతి ద్వారా మణికట్టు వద్ద రక్త పరిమాణంలో మార్పులను గుర్తిస్తాయి. కొన్ని డివైజ్‌లలో చిన్న వ్యవధి పాటు గుండె విద్యుత్ సంకేతాలను రికార్డ్ చేసే ఈసీజీ ఆధారిత ఫీచర్లు కూడా ఉంటాయి. అయితే కదలిక, మాట్లాడటం, వ్యాయామం, చెమట, సెన్సర్ సరిగా తగలకపోవడం వంటి అంశాలు ఖచ్చితత్వాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అందుకే చాలా వేరబుల్స్ నిద్రలో లేదా విశ్రాంతి సమయంలో హెచ్‌ఆర్‌వీని కొలిచి రిపోర్ట్ చేస్తాయి.

    “హెచ్‌ఆర్‌వీని ఒక వ్యక్తి శరీర ప్రతిస్పందనపై కనిపించే చిన్న కిటికీగా చూడాలి; అది పూర్తిస్థాయి వైద్య నిర్ణయ పత్రం కాదు,” అని హైదరాబాద్‌కు చెందిన కార్డియాలజిస్ట్ డాక్టర్ సి. రమేష్ బుధవారం ఒక ఆరోగ్య అవగాహన సంభాషణలో చెప్పారు. “స్మార్ట్‌వాచ్‌లో నంబర్ తగ్గిందని మాత్రమే రోగం ఉందని భావించకూడదు. అదే సమయంలో దీర్ఘకాలంగా మార్పు కనిపిస్తే, అలసట, గుండె దడ, శ్వాస ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి,” అని ఆయన అన్నారు.

    హెచ్‌ఆర్‌వీ వినియోగంలో అత్యంత ముఖ్యమైనది వ్యక్తిగత బేస్‌లైన్ అని ఫిట్‌నెస్ కోచ్‌లు చెబుతున్నారు. ఒకరికి తక్కువగా కనిపించే నంబర్ మరొకరికి సాధారణం కావచ్చు. వయస్సు, ఫిట్‌నెస్ స్థాయి, నిద్ర, శరీర స్థితి, హార్మోన్ల మార్పులు, మందులు, ప్రయాణం, డీహైడ్రేషన్, కెఫీన్, మద్యం, శిక్షణ భారం వంటి అంశాలు ఈ విలువను ప్రభావితం చేస్తాయి. అందువల్ల యాప్‌లో కనిపించే ‘నార్మల్’ శ్రేణితో పోల్చడం కంటే, వ్యక్తి తన గత వారాలు లేదా నెలల సగటుతో ప్రస్తుత విలువను చూడటం ప్రయోజనకరం.

    HIGHLIGHTS

    - హెచ్‌ఆర్‌వీ వరుస గుండె చప్పుళ్ల మధ్య సమయ వ్యత్యాసం

    - స్మార్ట్‌వాచ్ రీడింగ్ వైద్య నిర్ధారణకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు

    - వ్యక్తిగత బేస్‌లైన్‌తో పోల్చిన ట్రెండ్‌లు ఎక్కువ ఉపయోగకరం

    - నిద్ర, ఒత్తిడి, వ్యాయామం, మద్యం హెచ్‌ఆర్‌వీని ప్రభావితం చేస్తాయి

    - కదలిక, సెన్సర్ కాంటాక్ట్ లోపం ఖచ్చితత్వాన్ని తగ్గించవచ్చు

    క్రీడాకారులు, రెగ్యులర్‌గా వ్యాయామం చేసే వారు హెచ్‌ఆర్‌వీని ట్రైనింగ్ రెడినెస్ సూచికగా ఉపయోగిస్తున్నారు. సాధారణ స్థాయి కంటే హెచ్‌ఆర్‌వీ తక్కువగా ఉండటం, అదే సమయంలో అలసట, కండరాల నొప్పి, నిద్రలేమి ఉంటే తేలికపాటి వ్యాయామం లేదా విశ్రాంతి అవసరమై ఉండవచ్చు. హెచ్‌ఆర్‌వీ స్థిరంగా లేదా సాధారణ స్థాయి కంటే మెరుగ్గా ఉండి, నిద్ర బాగా పడి, శరీర శక్తి మెరుగ్గా ఉంటే కాస్త కఠినమైన శిక్షణకు శరీరం సిద్ధంగా ఉండవచ్చని ఫిట్‌నెస్ నిపుణులు చెబుతున్నారు. అయితే ఈ నిర్ణయం హెచ్‌ఆర్‌వీ ఒక్కటిపైనే ఆధారపడకూడదు.

    “ట్రైనింగ్ ప్లాన్‌లో హెచ్‌ఆర్‌వీ ఒక డేటా పాయింట్ మాత్రమే,” అని ఫిట్‌నెస్ కోచ్ అనిత మాధవ్ బుధవారం హైదరాబాద్‌లో చెప్పారు. “నిద్ర, మూడ్, రెస్టింగ్ హార్ట్ రేట్, కండరాల అలసట, గత రోజు వ్యాయామ తీవ్రత అన్నింటినీ కలిపి చూడాలి. యాప్ ‘రెడీ’ అని చూపించినంత మాత్రాన ప్రతి రోజు హెవీ వర్కౌట్ చేయడం సరైన పద్ధతి కాదు,” అని ఆమె అన్నారు.

    నిద్ర నాణ్యతను అంచనా వేయడంలో కూడా హెచ్‌ఆర్‌వీని అనుబంధ సూచికగా ఉపయోగిస్తున్నారు. రాత్రి ఆలస్యంగా భోజనం చేయడం, మద్యం తీసుకోవడం, ఒత్తిడితో నిద్రపోవడం, తక్కువ నిద్ర, ప్రయాణం లేదా జెట్ లాగ్ తర్వాత హెచ్‌ఆర్‌వీ పడిపోవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో జలుబు, జ్వరం వంటి అనారోగ్యానికి ముందు రోజుల్లో కూడా వ్యక్తి సాధారణ స్థాయి కంటే హెచ్‌ఆర్‌వీ తగ్గినట్లు కనిపించవచ్చు. అయితే ఇవి నిర్ధారణ కాదు; శరీరంపై ఏదో భారం ఉందని సూచించే నేపథ్య సంకేతాలుగా మాత్రమే చూడాలి.

    వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరమయ్యే సందర్భాల్లో స్మార్ట్‌వాచ్ డేటాను సహాయక సమాచారంగా చూపవచ్చు గానీ, దాని ఆధారంగా స్వయంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవద్దని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. గుండె సంబంధిత లక్షణాలు, ఛాతి అసౌకర్యం, స్పష్టమైన బలహీనత, అసాధారణ దడ, శ్వాస ఇబ్బంది వంటి సమస్యలు ఉంటే వేరబుల్ రీడింగ్ సాధారణంగా ఉన్నా వైద్య పరీక్ష తప్పనిసరి. అదే విధంగా హెచ్‌ఆర్‌వీ తాత్కాలికంగా పడిపోవడం మాత్రమే అత్యవసర పరిస్థితిగా పరిగణించాల్సిన అవసరం లేదు.

    “స్మార్ట్‌వాచ్‌లు ప్రజలను తమ ఆరోగ్య అలవాట్లను గమనించేలా చేస్తున్నాయి; కానీ ఆ డేటాకు సందర్భం అవసరం,” అని పబ్లిక్ హెల్త్ పరిశోధకురాలు డాక్టర్ ఎస్. కవిత బుధవారం చెప్పారు. “ఒకే రీడింగ్ కంటే 2 వారాలు, 4 వారాలు, 3 నెలల ధోరణి విలువైనది. మార్పు ఎందుకు వచ్చిందో తెలుసుకోవాలంటే నిద్ర, పని ఒత్తిడి, ప్రయాణం, ఆహారం, వ్యాయామం అన్నింటినీ కలిపి చూడాలి,” అని ఆమె అన్నారు.

    స్మార్ట్‌వాచ్ కంపెనీలు కూడా హెచ్‌ఆర్‌వీని సాధారణంగా వెల్‌నెస్, రికవరీ, స్ట్రెస్ లేదా రెడినెస్ స్కోర్లలో ఒక భాగంగా చూపిస్తున్నాయి. పరికరం నుంచి పరికరానికి ఆల్గోరిథమ్ మారవచ్చు. ఒకే వ్యక్తి రెండు వేర్వేరు బ్రాండ్‌ల వాచ్‌లు ధరించినా హెచ్‌ఆర్‌వీ విలువలు తేడా చూపవచ్చు. అందువల్ల బ్రాండ్‌ల మధ్య నంబర్లను నేరుగా పోల్చడం కంటే, ఒకే పరికరంతో ఒకే సమయానికి, సాధ్యమైనంత సమాన పరిస్థితుల్లో కొలిచిన డేటాను చూడటం మంచిదని టెక్నాలజీ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

    ప్రాక్టికల్‌గా హెచ్‌ఆర్‌వీని ఉపయోగించాలనుకునే వారు ఉదయం నిద్ర లేవగానే లేదా వాచ్ ఆటోమేటిక్‌గా నిద్రలో కొలిచిన ట్రెండ్‌ను గమనించవచ్చు. రోజువారీ ఒడిదుడుకులను పెద్దగా పట్టించుకోకుండా వారపు, నెలవారీ సగటులను చూడటం స్పష్టత ఇస్తుంది. హెచ్‌ఆర్‌వీ తగ్గిన రోజుల్లో తగిన నిద్ర, నీరు, తేలికపాటి వ్యాయామం, ఒత్తిడి తగ్గించే అలవాట్లు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. అయితే దీర్ఘకాలిక అసాధారణ మార్పులు, లక్షణాలు లేదా ఆరోగ్య ఆందోళనలు ఉంటే వైద్య సలహా తీసుకోవడం తదుపరి సరైన దశగా నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.