రక్తపోటు అదుపులోకి రాకపోవడానికి జీవనశైలి, మందుల అలవాట్లే ప్రధాన కారణాలు
ఉప్పు అధికంగా తీసుకోవడం, ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, మందులు మానేయడం హైపర్టెన్షన్ నియంత్రణను కష్టతరం చేస్తున్నాయి
రక్తపోటు మందులు వాడుతున్నప్పటికీ కొందరిలో బీపీ నియంత్రణలోకి రాకపోవడానికి ఆహారం, ఒత్తిడి, శారీరక కదలికల లోపం, నిద్ర సమస్యలు, మందుల వినియోగంలో నిర్లక్ష్యం వంటి కారణాలు కలిసి ప్రభావం చూపుతున్నాయని వైద్య నిపుణులు శనివారం హైదరాబాద్లో తెలిపారు.
హై బ్లడ్ ప్రెషర్ లేదా హైపర్టెన్షన్ దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యగా మారుతున్న నేపథ్యంలో, కేవలం మందులు వాడటమే సరిపోదని కార్డియాలజీ వైద్యులు చెప్పారు. ధమనుల గోడలపై రక్త ఒత్తిడి సాధారణ స్థాయికి మించి కొనసాగినప్పుడు అది గుండె, మెదడు, కిడ్నీలు, కళ్ల రక్తనాళాలపై ప్రభావం చూపుతుందని వారు వివరించారు. లక్షణాలు స్పష్టంగా కనిపించకపోవడం వల్ల చాలా మంది పరిస్థితిని తేలికగా తీసుకుంటారని, అందుకే హైపర్టెన్షన్ను సైలెంట్ కిల్లర్గా పరిగణిస్తారని వైద్యులు తెలిపారు. రీడింగులు మెరుగయ్యాయని మందులు ఆపేయడం, డోసులు మిస్ కావడం, నిర్దిష్ట సమయానికి మందులు తీసుకోకపోవడం నియంత్రణలో పెద్ద అవరోధాలుగా మారుతున్నాయని వారు అన్నారు.
“రక్తపోటు అదుపులోకి రాకపోతే మొదట మందుల వైఫల్యాన్ని మాత్రమే అనుమానించకూడదు; ఆహారం, ఉప్పు, నిద్ర, బరువు, ఒత్తిడి, మందుల క్రమశిక్షణ అన్నింటినీ కలిసి పరిశీలించాలి,” అని కార్డియాలజీ విభాగానికి చెందిన వైద్య నిపుణులు శనివారం హైదరాబాద్లో జరిగిన ఆరోగ్య అవగాహన కార్యక్రమంలో చెప్పారు. ఎక్కువ ఉప్పు తీసుకోవడం శరీరంలో సోడియం స్థాయిని పెంచి నీరు నిల్వ ఉండేలా చేసి రక్తనాళాల్లో ఒత్తిడిని పెంచుతుందని వారు వివరించారు. ప్యాకెజ్డ్ స్నాక్స్, పచ్చళ్లు, ఫాస్ట్ ఫుడ్, రెస్టారెంట్ ఆహారం వంటి వాటిలో దాగి ఉండే ఉప్పు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల మందులు వాడుతున్న వారిలో కూడా బీపీ పెరుగుతుందని చెప్పారు.
దీర్ఘకాలిక మానసిక ఒత్తిడి కూడా హైపర్టెన్షన్ను కఠినతరం చేసే అంశమని వైద్యులు తెలిపారు. ఒత్తిడితో అతిగా తినడం, పొగతాగడం, మద్యం తీసుకోవడం, నిద్ర తగ్గడం, వ్యాయామం మానేయడం వంటి అలవాట్లు పెరుగుతాయని వారు చెప్పారు. ఈ అలవాట్లు ఒక్కొక్కటి వేరువేరుగా బీపీని పెంచడమే కాకుండా కలిసి పనిచేసినప్పుడు రక్తపోటు స్థిరంగా అధిక స్థాయిలో ఉండే ప్రమాదం ఉంటుందని వైద్యులు వివరించారు. పని ఒత్తిడి, పట్టణ జీవనశైలి, స్క్రీన్ టైమ్ పెరగడం, రాత్రివేళ నిద్రలేమి సమస్యలు ఈ పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టం చేస్తున్నాయని వారు పేర్కొన్నారు.
శారీరక కదలికల లోపం, అధిక బరువు కూడా నియంత్రణలోకి రాని బీపీకి ముఖ్య కారణాలని ఆరోగ్య నిపుణులు చెప్పారు. రోజూ నడక లేకపోవడం, ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, వ్యాయామం చేయకపోవడం వల్ల బరువు పెరగడం, గుండె పనితీరు తగ్గడం, రక్తప్రసరణ మందగించడం జరుగుతుందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు పేరుకుపోవడం ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్, డయాబెటిస్, హైపర్టెన్షన్తో సంబంధం కలిగి ఉందని చెప్పారు. బరువు కొంత తగ్గినా చాలా మందిలో రక్తపోటు స్థాయులు తగ్గే అవకాశం ఉందని వైద్యులు తెలిపారు.
HIGHLIGHTS
- హైపర్టెన్షన్ను సైలెంట్ కిల్లర్గా వైద్యులు పేర్కొంటున్నారు
- అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం బీపీ నియంత్రణను కష్టతరం చేస్తుంది
- మందులు మిస్ కావడం ప్రధాన సమస్యగా గుర్తింపు
- నిద్రలేమి, స్లీప్ అప్నియా బీపీని పెంచవచ్చు
ఆహారపు అలవాట్లు మారకపోతే మందుల ప్రభావం పరిమితమవుతుందని పోషకాహార నిపుణులు చెప్పారు. వేయించిన పదార్థాలు, చక్కెర అధికంగా ఉన్న ఆహారం, రిఫైన్డ్ కార్బోహైడ్రేట్లు, ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్స్ ఎక్కువగా తీసుకోవడం బీపీపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుందని వారు అన్నారు. పండ్లు, కూరగాయలు, ఫైబర్, పొటాషియం, సంపూర్ణ ధాన్యాలు తక్కువగా ఉండే ఆహారం గుండె ఆరోగ్యానికి అనుకూలం కాదని చెప్పారు. “బీపీ ఉన్నవారు భోజనంలో ఉప్పు తగ్గించడంతో పాటు తాజా ఆహారం, కూరగాయలు, పండ్లు, ఫైబర్ ఎక్కువగా ఉండే విధానాన్ని పాటించాలి,” అని పోషకాహార నిపుణులు హైదరాబాద్లో శనివారం తెలిపారు.
పొగతాగడం, పొగాకు ఉత్పత్తుల వినియోగం రక్తనాళాలను కుంచించే ప్రభావం చూపుతుందని వైద్యులు చెప్పారు. నికోటిన్ గుండె వేగం, రక్తనాళాలపై నేరుగా ప్రభావం చూపుతుందని, పొగాకు అలవాటు గుండెపోటు, స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని కూడా పెంచుతుందని వారు వివరించారు. మద్యం అధికంగా తీసుకోవడం కూడా బీపీని పెంచడమే కాకుండా కొన్ని బీపీ మందుల ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చని వైద్యులు తెలిపారు. మద్యం వల్ల బరువు పెరగడం, నిద్ర నాణ్యత దెబ్బతినడం వంటి పరోక్ష ప్రభావాలు కూడా హైపర్టెన్షన్ నియంత్రణను కష్టతరం చేస్తాయని చెప్పారు.
నిద్రలేమి, స్లీప్ అప్నియా వంటి సమస్యలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని వైద్యులు హెచ్చరించారు. తగినంత నిద్ర లేకపోతే హార్మోన్లు, ఒత్తిడి స్థాయులు మారి బీపీ పెరిగే అవకాశం ఉందని తెలిపారు. స్లీప్ అప్నియాలో రాత్రివేళ శ్వాసలో అంతరాయాలు ఏర్పడి ఆక్సిజన్ స్థాయులు పడిపోవడం వల్ల రక్తపోటు పెరుగుతుందని వివరించారు. మందులు క్రమంగా వాడుతున్నప్పటికీ బీపీ తగ్గకపోతే నిద్ర సంబంధిత సమస్యలపై కూడా పరీక్షలు అవసరమని వైద్యులు చెప్పారు. “రెసిస్టెంట్ హైపర్టెన్షన్ ఉన్నవారిలో స్లీప్ అప్నియా ఉందా అనే అంశాన్ని తప్పక పరిశీలించాలి,” అని వైద్య నిపుణులు తెలిపారు.
కొన్ని ఇతర మందులు కూడా బీపీని పెంచవచ్చని వైద్యులు చెప్పారు. ముఖ్యంగా కొన్ని పెయిన్కిల్లర్స్, స్టెరాయిడ్స్, జలుబు కోసం వాడే డీకంజెస్టెంట్ మందులు రక్తపోటు మందుల ప్రభావాన్ని తగ్గించవచ్చని పేర్కొన్నారు. అందువల్ల హైపర్టెన్షన్ ఉన్నవారు స్వయంగా మందులు కొనుగోలు చేసి వాడకూడదని, వైద్యుడికి ఇప్పటికే వాడుతున్న అన్ని మందుల వివరాలు చెప్పాలని నిపుణులు సూచించారు. బీపీ రీడింగులు ఒకసారి తగ్గాయని మందులు నిలిపివేయడం ప్రమాదకరమని, హైపర్టెన్షన్కు చాలా సందర్భాల్లో దీర్ఘకాలిక పర్యవేక్షణ అవసరమని చెప్పారు.
వైద్యుల ప్రకారం, బీపీ నియంత్రణలో ప్రధానంగా అవసరమైనవి క్రమమైన మందుల వినియోగం, ఉప్పు నియంత్రణ, రోజువారీ నడక లేదా వ్యాయామం, బరువు తగ్గింపు, పొగాకు మానడం, మద్యం తగ్గించడం, తగిన నిద్ర, ఒత్తిడి నిర్వహణ. ఇంట్లో బీపీ కొలిచే అలవాటు ఉన్నవారు రీడింగులను నమోదు చేసి వైద్యుడికి చూపాలని వారు చెప్పారు. వైద్య సలహా లేకుండా మందుల మోతాదు మార్చకూడదని హెచ్చరించారు. వచ్చే రోజుల్లో ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో హైపర్టెన్షన్ స్క్రీనింగ్, జీవనశైలి సలహాలు, మందుల క్రమశిక్షణపై అవగాహన కార్యక్రమాలు మరింత అవసరమని వైద్యులు తెలిపారు.
