ఎలుకల మెదళ్లలో మానవ బ్రెయిన్ టిష్యూ పనిచేసినట్టు పరిశోధన చూపింది
స్టెమ్ సెల్స్తో పెంచిన మానవ బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్లు ఎలుకల న్యూరల్ సర్క్యూట్లతో కలవడం న్యూరోసైన్స్కు కొత్త దారి చూపుతోంది
మానవ బ్రెయిన్ టిష్యూను ఎలుకల మెదళ్లలో మార్పిడి చేసిన ప్రయోగం, ఆ టిష్యూ జీవించి, పెరిగి, ఎలుకల న్యూరల్ సర్క్యూట్లతో అనుసంధానమై పనిచేయగలదని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు. మానవ మెదడు అభివృద్ధి, న్యూరాలజికల్ వ్యాధుల అధ్యయనానికి ఇది కీలక మోడల్గా పరిగణించబడుతోంది.
స్టెమ్ సెల్స్ నుంచి ప్రయోగశాలలో పెంచిన 3-డైమెన్షనల్ మానవ బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్లను శాస్త్రవేత్తలు పుట్టిన కొద్ది రోజుల ఎలుకల మెదళ్లలో ప్రవేశపెట్టారు. ఆర్గనాయిడ్లు పూర్తి స్థాయి మెదళ్లు కావని, అవి అభివృద్ధి దశలోని మానవ బ్రెయిన్ టిష్యూ యొక్క కొన్ని నిర్మాణ, పనితీరు లక్షణాలను మాత్రమే అనుకరించే సరళీకృత నమూనాలని పరిశోధకులు చెప్పారు. మార్పిడి తర్వాత అవి ఎలుక మెదడులో కేవలం నిలిచిపోకుండా, కాలక్రమేణా ఎదిగి, రక్త సరఫరా పొంది, ఎలుక న్యూరాన్లతో సంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నాయి.
ప్రయోగంలో అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందిన అంశం సెన్సరీ రెస్పాన్స్. ఎలుకల మీసాలను ప్రేరేపించినప్పుడు, మార్పిడి చేసిన మానవ న్యూరాన్లు స్పందించాయని పరిశోధకులు తెలిపారు. ఇది మానవ టిష్యూ ఎలుక మెదడులో నిష్క్రియంగా ఉండలేదని, ఆ జంతువు సెన్సరీ వ్యవస్థ నుంచి సమాచారం స్వీకరించిందని సూచిస్తోంది. ప్రయోగాత్మక పరిస్థితుల్లో మానవ న్యూరాన్లను యాక్టివేట్ చేయడం ఎలుకల ప్రవర్తనపై ప్రభావం చూపినట్టు కూడా గమనించారు. న్యూరల్ సర్క్యూట్లలో ఈ స్థాయి సమీకరణ మానవ మెదడు కణాలను జీవించే వ్యవస్థలో అధ్యయనం చేయడానికి కొత్త అవకాశాన్ని తెరిచింది.
ఈ విధానం సంప్రదాయ ఆర్గనాయిడ్ మోడళ్ల పరిమితులను కొంతవరకు అధిగమించగలదని న్యూరోసైన్స్ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి. ప్రయోగశాల డిష్లలో పెంచే బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్లకు రక్తనాళాలు ఉండవు, జీవించి ఉన్న మెదడులో కనిపించే స్థాయి సెన్సరీ ఇన్పుట్ అందదు, పరిపక్వత పరిమితంగా ఉంటుంది. ఎలుకల మెదళ్లలో మార్పిడి చేయడం ద్వారా మానవ టిష్యూకు రక్త సరఫరా, న్యూరల్ యాక్టివిటీ, జీవ వ్యవస్థలోని సంక్లిష్ట సంకేతాలు లభించాయి. ఫలితంగా మానవ న్యూరాన్లు ఎలా అభివృద్ధి చెందుతాయి, సర్క్యూట్లలో ఎలా చేరతాయి, జన్యుపరమైన మార్పుల ప్రభావం ఎలా కనిపిస్తుంది అన్నది మరింత ప్రత్యక్షంగా పరిశీలించే అవకాశం కలిగింది.
పరిశోధకుల బృందం విడుదల చేసిన శాస్త్రీయ వివరాల ప్రకారం, “మానవ న్యూరాన్లు జీవించే సర్క్యూట్లలో పనిచేయగలవని ఈ ఫలితాలు చూపుతున్నాయి.” అదే ప్రకటనలో వారు, “మీసాల ప్రేరేపణకు మార్పిడి చేసిన టిష్యూ స్పందించడం, అది ఎలుక సెన్సరీ వ్యవస్థ నుంచి ఇన్పుట్ అందుకున్నదనే బలమైన సంకేతం” అని అన్నారు. మరొక వ్యాఖ్యలో, “ఇది మానవ బ్రెయిన్ డెవలప్మెంట్, న్యూరో డెవలప్మెంటల్ డిసార్డర్లను అధ్యయనం చేయడానికి మరింత వాస్తవిక మోడల్ను అందిస్తుంది” అని పరిశోధకులు తెలిపారు. అయితే ఈ వ్యాఖ్యలు ప్రయోగ ఫలితాలపై బృందం చేసిన శాస్త్రీయ వివరణలుగా మాత్రమే చూడాలని, చికిత్సకు తక్షణ మార్గమని భావించరాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
HIGHLIGHTS
- మానవ బ్రెయిన్ ఆర్గనాయిడ్లు ఎలుక మెదళ్లలో జీవించాయి
- టిష్యూకు ఎలుకల రక్త సరఫరా ఏర్పడింది
- మీసాల ప్రేరేపణకు మానవ న్యూరాన్లు స్పందించాయి
- యాక్టివేషన్ ఎలుకల ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేసింది
- న్యూరో డెవలప్మెంటల్ వ్యాధుల మోడలింగ్కు ఉపయోగకరమని అంచనా
ఈ పరిశోధన ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిసార్డర్, ఎపిలెప్సీ, స్కిజోఫ్రేనియా వంటి పరిస్థితుల అధ్యయనానికి ఉపయోగపడవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు అంటున్నారు. మానవుల మెదడును ప్రత్యక్షంగా అభివృద్ధి దశల్లో పరిశీలించడం సాధ్యం కాదు; ప్రయోగశాల నమూనాలు మాత్రం పరిమిత సమాచారమే ఇస్తాయి. ఈ నేపథ్యలో జీవించే మెదడులో మానవ కణాల ప్రవర్తనను గమనించడం, వ్యాధులకు సంబంధించిన జన్యుపరమైన మార్పులు సర్క్యూట్లను ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయో తెలుసుకోవడానికి తోడ్పడవచ్చు. భవిష్యత్తులో చికిత్సల ప్రభావాన్ని పరీక్షించే ముందు దశ మోడళ్లుగా ఇవి ఉపయోగపడే అవకాశం ఉందని పరిశోధకులు చెబుతున్నారు.
అయితే ఈ పరిశోధన శాస్త్రీయ అవకాశాలతో పాటు నైతిక ప్రశ్నలను కూడా తెరపైకి తెచ్చింది. మానవ బ్రెయిన్ సెల్స్ జంతువుల జ్ఞాన సామర్థ్యాలను మార్చగలవా, అలాంటి జంతువులకు ప్రత్యేక నైతిక పరిరక్షణ అవసరమా, మానవ ఆర్గనాయిడ్లు ఎప్పుడైనా చైతన్యం లేదా అనుభూతి లక్షణాలకు దగ్గరగా వెళ్తాయా అన్న చర్చ కొనసాగుతోంది. ప్రస్తుత ఆర్గనాయిడ్లు పూర్తి మెదళ్లు కావని, అవి స్వతంత్ర ఆలోచన లేదా అవగాహన కలిగిన నిర్మాణాలు కావని శాస్త్రవేత్తలు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, మానవ-జంతు బ్రెయిన్ పరిశోధనకు స్పష్టమైన నియంత్రణలు, పారదర్శక సమీక్ష అవసరమని బయోఎథిక్స్ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
తదుపరి దశలో మార్పిడి చేసిన మానవ టిష్యూ ఎంతకాలం పనిచేస్తుంది, వివిధ జన్యు మార్పులతో దాని ప్రవర్తన ఎలా మారుతుంది, వ్యాధి మోడళ్లలో ఇది ఎంత ఖచ్చితమైన సమాచారం ఇస్తుంది అన్న అంశాలపై పరిశోధనలు కొనసాగనున్నాయి. నియంత్రణ సంస్థలు, ఎథిక్స్ కమిటీలు ఈ తరహా ప్రయోగాలకు మార్గదర్శకాలు మరింత స్పష్టంచేసే అవకాశం ఉంది. శాస్త్రవేత్తల దృష్టి ఇప్పుడు ఈ మోడల్ను సురక్షితంగా, బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించి మానవ మెదడు వ్యాధులపై మరింత ఖచ్చితమైన అవగాహన సాధించడంపై కేంద్రీకృతమై ఉంది.
