సన్నగా ఉన్నవారిలోనూ టైప్-2 డయాబెటిస్ ముప్పుపై వైద్యుల హెచ్చరిక
బరువు సాధారణంగానే ఉన్నా నడుము చుట్టూ కొవ్వు, కుటుంబ చరిత్ర, జీవనశైలి అలవాట్లు మధుమేహ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయని నిపుణుల సూచన
సన్నగా కనిపించే వారిలోనూ టైప్-2 డయాబెటిస్ ప్రమాదం పెరుగుతోందని వైద్య నిపుణులు నవంబర్ 14న హెచ్చరించారు. బీఎంఐ సాధారణంగా ఉన్నప్పటికీ, నడుము చుట్టూ కొవ్వు పేరుకుపోవడం, ఇన్సులిన్ నిరోధకత పెరగడం వల్ల భారతీయుల్లో ‘లీన్ డయాబెటిస్’ ముప్పు ఎక్కువగా కనిపిస్తోందని వారు తెలిపారు.
శరీర బరువు తక్కువగా ఉండటం లేదా సన్నగా కనిపించడం ఒక్కటే ఆరోగ్యానికి పూర్తి సూచిక కాదని ఎండోక్రినాలజీ నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. పొట్ట చుట్టూ, అంతర్గత అవయవాల వద్ద పేరుకుపోయే కొవ్వు శరీర జీవక్రియలపై ప్రభావం చూపి రక్తంలో గ్లూకోజ్ నియంత్రణను దెబ్బతీస్తుందని వారు చెప్పారు. బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ సాధారణ పరిధిలో ఉన్నవారిలో కూడా ఇన్సులిన్ నిరోధకత పెరిగే అవకాశం ఉందని, అందుకే బరువును మాత్రమే చూసి డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని అంచనా వేయడం సరైన పద్ధతి కాదని వైద్యులు పేర్కొన్నారు. భారతీయుల శరీర తత్వంలో కొవ్వు శాతం ఎక్కువగా, కండరాల పరిమాణం తక్కువగా ఉండే ధోరణి కారణంగా తక్కువ బరువులోనే మెటబాలిక్ సమస్యలు బయటపడుతున్నాయని వారు వివరించారు.
“డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని అంచనా వేయడానికి బీఎంఐ ఒక్కటే ప్రామాణికం కాదు. నడుము చుట్టుకొలత చాలా కీలకం,” అని ఎండోక్రినాలజిస్ట్ నవంబర్ 14న హైదరాబాద్‌లో వైద్య అవగాహన సందర్భంలో చెప్పారు. మహిళల్లో నడుము చుట్టుకొలత 80 సెం.మీ. దాటినా, పురుషుల్లో 90 సెం.మీ. దాటినా ప్రమాద సంకేతంగా పరిగణించాల్సిన అవసరం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. “సన్నగా ఉన్నాను కాబట్టి డయాబెటిస్ రాదు అనుకోవడం పెద్ద అపోహ. పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు ఉంటే రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు తప్పనిసరిగా పరీక్షించుకోవాలి,” అని ఆయన అన్నారు.
వైద్యుల ప్రకారం, లీన్ డయాబెటిస్ అనేది బయటకు అధిక బరువు కనిపించకపోయినా శరీరంలో కొవ్వు పంపిణీ అసమతుల్యంగా ఉండే పరిస్థితుల్లో కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా పొట్ట లోపలి భాగంలో ఉండే విసెరల్ ఫ్యాట్ కాలేయం, పాంక్రియాస్, కండరాల పనితీరును ప్రభావితం చేసి గ్లూకోజ్ వినియోగాన్ని తగ్గిస్తుంది. ఫలితంగా శరీరం ఇన్సులిన్‌ను ఉత్పత్తి చేసినా, కణాలు దాన్ని సమర్థంగా ఉపయోగించలేని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. కుటుంబంలో డయాబెటిస్ చరిత్ర ఉండటం, రోజువారీ శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, ఫ్యాటీ లివర్, రక్తంలో అధిక ట్రైగ్లిజరైడ్స్, ఎక్కువసేపు కూర్చునే పని విధానం వంటి అంశాలు ఈ ముప్పును మరింత పెంచుతాయని నిపుణులు చెప్పారు.
“భారతీయుల్లో తక్కువ బరువులోనే డయాబెటిస్ వచ్చే ధోరణి ఇతర జనాభా సమూహాలతో పోలిస్తే ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది,” అని అదే వైద్యుడు చెప్పారు. శరీర బరువు సాధారణంగా ఉన్నవారిలోనూ రక్తపరీక్షలు చేయకపోతే సమస్య గుర్తించబడకపోవచ్చని ఆయన హెచ్చరించారు. అలసట, తరచుగా దాహం వేయడం, తరచుగా మూత్రవిసర్జన, దృష్టి మసకబారడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే ఆలస్యం చేయకుండా వైద్యులను సంప్రదించాలని సూచించారు. లక్షణాలు స్వల్పంగా ఉన్నప్పటికీ, కుటుంబ చరిత్ర లేదా నడుము చుట్టూ కొవ్వు ఉన్నవారికి ముందస్తు స్క్రీనింగ్ అవసరమని ఆయన తెలిపారు.
HIGHLIGHTS
- మహిళల్లో 80 సెం.మీ. నడుము చుట్టుకొలత దాటితే ప్రమాద సూచన
- పురుషుల్లో 90 సెం.మీ. దాటితే వైద్య పరీక్షలు అవసరం
- సన్నగా ఉన్నవారిలోనూ ఇన్సులిన్ నిరోధకత కనిపించవచ్చు
- అలసట, అధిక దాహం, తరచు మూత్రవిసర్జన ప్రధాన లక్షణాలు
- బీఎంఐతో పాటు మెటబాలిక్ హెల్త్ అంచనా కీలకం
వైద్యులు ఫాస్టింగ్ బ్లడ్ గ్లూకోజ్, హెచ్‌బీఏ1సీ, ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ వంటి పరీక్షలను అవసరాన్ని బట్టి సూచించవచ్చు. సాధారణ బరువుతో ఉన్నవారికి ఈ పరీక్షలు అవసరం లేదనే భావన సరైంది కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. హెచ్‌బీఏ1సీ పరీక్ష గత 2 నుంచి 3 నెలల రక్త చక్కెర స్థాయిలపై సూచన ఇస్తుందని, ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ గ్లూకోజ్‌ను శరీరం ఎలా నిర్వహిస్తుందో అంచనా వేయడంలో ఉపయోగపడుతుందని వైద్యులు వివరించారు. “కేవలం తూకం యంత్రంపై కనిపించే సంఖ్యను చూసి ఆరోగ్యాన్ని నిర్ణయించలేం. జీవక్రియల ఆరోగ్యం, నడుము కొలత, రక్తపరీక్షల ఫలితాలు కలిపి చూడాలి,” అని ఎండోక్రినాలజిస్ట్ చెప్పారు.
ఆహార అలవాట్లు, నిద్ర, ఒత్తిడి, శారీరక కదలికలు కూడా లీన్ డయాబెటిస్ ముప్పులో పాత్ర పోషిస్తాయని వైద్యులు తెలిపారు. శరీర బరువు ఎక్కువగా పెరగకపోయినా, శుద్ధి చేసిన కార్బోహైడ్రేట్లు, చక్కెర పానీయాలు, ఎక్కువ కేలరీల ఆహారం, తక్కువ ప్రోటీన్ వినియోగం వంటి అలవాట్లు మెటబాలిక్ అసమతుల్యతకు దారితీస్తాయని వారు చెప్పారు. కండరాల బలం తగ్గడం వల్ల గ్లూకోజ్ వినియోగం తగ్గే అవకాశం ఉందని, అందుకే నడకతో పాటు బలం పెంచే వ్యాయామాలు కూడా అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. రోజువారీ జీవనశైలిలో చిన్న మార్పులు ముందస్తు దశలోనే ప్రమాదాన్ని తగ్గించగలవని వారు చెప్పారు.
“లీన్ డయాబెటిస్‌ను ముందుగానే గుర్తిస్తే జీవనశైలి మార్పులు, వైద్య పర్యవేక్షణతో నియంత్రణ సాధ్యమవుతుంది,” అని వైద్య నిపుణులు పేర్కొన్నారు. అయితే స్వయంగా మందులు వాడటం లేదా పరీక్షలు ఆలస్యం చేయడం ప్రమాదకరమని వారు హెచ్చరించారు. రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు, లిపిడ్ ప్రొఫైల్, కాలేయ ఆరోగ్యం, రక్తపోటు వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించడం అవసరమని తెలిపారు. కుటుంబ చరిత్ర ఉన్నవారు, నడుము చుట్టూ కొవ్వు ఉన్నవారు, ఎక్కువసేపు కూర్చునే ఉద్యోగాల్లో ఉన్నవారు నిర్ణీత వ్యవధుల్లో పరీక్షలు చేయించుకోవాలని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు.
ప్రపంచ మధుమేహ దినోత్సవం నేపథ్యంలో ఆరోగ్య సంస్థలు, ఆసుపత్రులు ముందస్తు పరీక్షలు, అవగాహన కార్యక్రమాలపై దృష్టి పెట్టాలని వైద్య వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. సన్నగా ఉన్నవారికి డయాబెటిస్ రాదనే అపోహను తొలగించడం, బీఎంఐతో పాటు నడుము చుట్టుకొలతను సాధారణ ఆరోగ్య అంచనాలో భాగం చేయడం తదుపరి కీలక చర్యలని నిపుణులు చెబుతున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాలు, క్లినికులు, కార్పొరేట్ ఆరోగ్య తనిఖీల్లో మెటబాలిక్ స్క్రీనింగ్‌కు ప్రాధాన్యం పెంచితే లీన్ డయాబెటిస్‌ను ముందుగానే గుర్తించే అవకాశం ఉంటుందని వారు తెలిపారు.