నవరాత్రి సమయంలో చాలామంది భక్తితో ఉపవాసాలు పాటిస్తుంటారు. అయితే మధుమేహం (డయాబెటిస్‌) ఉన్నవారు ఉపవాసం చేయవచ్చా? అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. ఆరోగ్య నిపుణుల సూచనల ప్రకారం, షుగర్‌ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ ఉపవాసం సురక్షితం కాదు. ఆహారం తీసుకునే సమయాల్లో మార్పులు, ఎక్కువసేపు ఖాళీ కడుపుతో ఉండటం వల్ల రక్తంలో గ్లూకోజ్‌ స్థాయులు ప్రభావితమవుతాయి. అందుకే ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు వైద్యుడి సలహా తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
షుగర్‌ ఉన్నవారికి ఎలాంటి ప్రమాదాలు ఉంటాయి?
ఎక్కువసేపు ఆహారం తీసుకోకపోతే రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు ప్రమాదకరంగా తగ్గిపోవచ్చు. దీనిని హైపోగ్లైసీమియా అంటారు. అదే సమయంలో ఉపవాసం తర్వాత అధికంగా కార్బోహైడ్రేట్లు, తీపి పదార్థాలు తీసుకుంటే షుగర్‌ స్థాయులు పెరిగే అవకాశం ఉంది. తగినంత నీరు తాగకపోవడం వల్ల డీహైడ్రేషన్‌ సమస్య కూడా తలెత్తవచ్చు. టైప్‌-1 డయాబెటిస్‌ ఉన్నవారు, ఇన్సులిన్‌ తీసుకునేవారు, తరచూ షుగర్‌ తగ్గిపోయే సమస్య ఎదుర్కొనేవారు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
ఎవరైతే ఉపవాసానికి దూరంగా ఉండాలి?
రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు నియంత్రణలో లేనివారు, తరచూ హైపోగ్లైసీమియా ఎదుర్కొనేవారు, తీవ్రమైన మధుమేహ సమస్యలు ఉన్నవారు వైద్యుడి అనుమతి లేకుండా ఉపవాసం చేయకూడదు. ఇన్సులిన్‌ లేదా షుగర్‌ తగ్గించే మందులు వాడేవారు కూడా ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. గర్భిణులు, వృద్ధులు, ఇతర దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి వైద్యుడి సలహా మేరకే నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
ఉపవాసం చేయాలనుకుంటే ఈ జాగ్రత్తలు పాటించండి
వైద్యుడు ఉపవాసానికి అనుమతిస్తే, ముందుగానే ఆహార ప్రణాళికను సిద్ధం చేసుకోవాలి. రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను వైద్యుడు సూచించిన విధంగా క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించాలి. ఉపవాస సమయంలో నీరు తాగడానికి అనుమతి ఉంటే తగినంత ద్రవాలు తీసుకోవాలి. పండ్లు, ప్రోటీన్‌ ఉన్న ఆహారాలు, పీచు పదార్థాలు వంటి సమతుల్య ఆహారాన్ని ఎంచుకోవాలి. బంగాళాదుంపలు, సగ్గుబియ్యం, పండ్లు వంటి కార్బోహైడ్రేట్లు అధికంగా ఉండే పదార్థాలను ఎక్కువ మొత్తంలో ఒకేసారి తీసుకోకుండా జాగ్రత్తపడాలి.
మందుల విషయంలో సొంత నిర్ణయాలు వద్దు
ఉపవాసం కోసం ఇన్సులిన్‌ మోతాదును తగ్గించడం, మందుల సమయాలను మార్చడం లేదా మందులను పూర్తిగా ఆపేయడం ప్రమాదకరం. ఏవైనా మార్పులు అవసరమైతే వైద్యుడి సూచనల ప్రకారమే చేయాలి. ఉపవాస సమయంలో వణుకు, చెమటలు పట్టడం, తీవ్రమైన ఆకలి, తల తిరగడం, గందరగోళం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే రక్తంలో షుగర్‌ తగ్గి ఉండవచ్చు. అలాంటి సమయంలో ఉపవాసాన్ని కొనసాగించకుండా వెంటనే తగిన చర్యలు తీసుకోవాలి. స్పృహ కోల్పోవడం వంటి తీవ్రమైన లక్షణాలు కనిపిస్తే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.
భక్తితో పాటు ఆరోగ్యానికీ ప్రాధాన్యం
నవరాత్రి ఉపవాసం అనేది వ్యక్తిగత విశ్వాసానికి సంబంధించిన విషయం. అయితే ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ శరీర పరిస్థితిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వైద్యుడి సలహాతో ఉపవాసం చేయడం సురక్షితం కాదని తేలితే, ఆరోగ్యానికి హాని కలగని ప్రత్యామ్నాయ ఆచరణను ఎంచుకోవచ్చు. ఉపవాసం చేయడం కంటే ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడమే ముఖ్యమని గుర్తుంచుకోవాలి.