నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగాల ఆరోగ్య ప్రభావంపై పని ప్రదేశాల్లో అప్రమత్తత అవసరం
బాడీ క్లాక్ మార్పుతో పాటు నిద్ర, మానసిక ఆరోగ్యం, మెటబాలిజం, భద్రతపై దీర్ఘకాల ప్రభావాలు ఉండొచ్చని వైద్య నిపుణుల సూచన
హైదరాబాద్ సహా ప్రధాన నగరాల్లో నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగాలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ పని విధానం కేవలం నిద్ర సమయాన్ని మాత్రమే కాదు, దీర్ఘకాల ఆరోగ్యం, పని భద్రత, కుటుంబ జీవనశైలిని కూడా ప్రభావితం చేస్తుందని ఆక్యుపేషనల్ హెల్త్ నిపుణులు బుధవారం సూచించారు.
ఆసుపత్రులు, ఐటీ, బిజినెస్ ప్రాసెస్ ఔట్సోర్సింగ్, ఫ్యాక్టరీలు, రవాణా, లాజిస్టిక్స్, పోలీస్, అత్యవసర సేవలు, సెక్యూరిటీ, మీడియా, హాస్పిటాలిటీ, కస్టమర్ సపోర్ట్, కాల్ సెంటర్లు, వేర్హౌసింగ్, ఈ-కామర్స్ కార్యకలాపాల్లో రాత్రి పూట పని సాధారణమవుతోంది. ఈ రంగాల్లో పనిచేసే ఉద్యోగులు బయాలాజికల్ నైట్ సమయంలో మెలకువగా ఉండటం, పగటి సమయంలో నిద్రపోవడం వల్ల శరీరంలోని సహజ 24 గంటల జీవ గడియారం బాహ్య వాతావరణంతో సరిపోకపోవచ్చు. నిపుణుల ప్రకారం, ఇది వ్యక్తిగత అలవాటు సమస్యగా మాత్రమే చూడకూడదు; ఇది పని పరిస్థితులు, షిఫ్ట్ డిజైన్, విశ్రాంతి అవకాశాలు, భద్రతా విధానాలతో ముడిపడిన ఆక్యుపేషనల్ హెల్త్ అంశం.
నిద్ర-మెలకువ చక్రాన్ని నియంత్రించే సర్కేడియన్ రిథమ్ శరీరంలో హార్మోన్ విడుదల, శరీర ఉష్ణోగ్రత, జీర్ణక్రియ, మెటబాలిజం, మూడ్, అప్రమత్తత, రోగనిరోధక ప్రతిస్పందన వంటి అనేక వ్యవస్థలతో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. రాత్రి వేళ ప్రకాశవంతమైన లైట్కు గురికావడం, పగటి సమయంలో సహజ వెలుగు, కుటుంబ లేదా సామాజిక శబ్దం మధ్య నిద్రపోవడం, భోజన సమయాలు మారడం, సామాజిక జీవనం అస్తవ్యస్తం కావడం వంటి అంశాలు ఈ రిథమ్ను దెబ్బతీయవచ్చు. దీని తక్షణ ప్రభావంగా నిద్ర నాణ్యత తగ్గడం, పగటి మత్తు, అలసట, ఏకాగ్రత లోపం, తలనొప్పి, జీర్ణ అసౌకర్యం, చిరాకు, మూడ్ మార్పులు, పని పనితీరు తగ్గడం కనిపించవచ్చు.
హైదరాబాద్కు చెందిన ఆక్యుపేషనల్ హెల్త్ ఫిజీషియన్ డాక్టర్ అనిల్ కుమార్ బుధవారం నగరంలో మాట్లాడుతూ, “నైట్ షిఫ్ట్ అంటే కేవలం ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం కాదు; శరీరం పని చేయాలని ఆశించే సమయం, బయట ప్రపంచం సూచించే సమయం రెండూ విరుద్ధంగా మారడం” అని said. దీర్ఘకాలికంగా ఈ అసమతుల్యత కొనసాగితే మెటబాలిక్ సమస్యలు, బరువు పెరగడం, టైప్ 2 డయాబెటిస్ రిస్క్, హై బ్లడ్ ప్రెజర్, కార్డియోవాస్క్యులర్ డిసీజ్ రిస్క్, గ్యాస్ట్రోఇంటెస్టైనల్ సమస్యలు, నిద్ర రుగ్మతలు వంటి ఆరోగ్య ఆందోళనలు పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆయన said. అయితే ప్రతి ఉద్యోగికి ఒకే విధమైన ప్రభావం తప్పనిసరి కాదని, వయసు, ఆరోగ్య చరిత్ర, షిఫ్ట్ రొటేషన్, నిద్ర అవకాశం, ఆహార పద్ధతి వంటి అంశాలు ప్రభావాన్ని నిర్ణయిస్తాయని ఆయన వివరించారు.
మానసిక ఆరోగ్య కోణంలో కూడా రాత్రి పని సవాళ్లను సృష్టిస్తుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, సామాజిక కార్యక్రమాలు సాధారణంగా పగలు లేదా సాయంత్రం జరుగుతుండగా, నైట్ షిఫ్ట్ ఉద్యోగులు ఎక్కువగా ఆ సమయాల్లో నిద్ర లేదా విశ్రాంతి అవసరంతో ఉంటారు. దీని వల్ల ఒంటరితనం, సామాజిక వేరుపాటు, సంబంధాలను కొనసాగించడంలో ఇబ్బంది, పిల్లల సంరక్షణ బాధ్యతల్లో ఒత్తిడి, పండుగలు లేదా కుటుంబ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడంలో పరిమితులు రావచ్చు. ఈ సామాజిక ఒత్తిడి నిద్ర లోపంతో కలిసినప్పుడు ఆందోళన, దిగులు లక్షణాలు, భావోద్వేగ అలసట పెరిగే అవకాశం ఉందని మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.
నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మెంటల్ హెల్త్ అండ్ న్యూరో సైన్సెస్లో పనిచేసే సైకియాట్రిస్ట్ డాక్టర్ మీరా రావు బుధవారం ఫోన్లో మాట్లాడుతూ, “రాత్రి పని చేసే ఉద్యోగుల్లో కనిపించే సమస్యను కేవలం వ్యక్తిగత క్రమశిక్షణ లోపంగా చూడకూడదు; షెడ్యూల్, నిద్ర వాతావరణం, కుటుంబ మద్దతు, పని ఒత్తిడి అన్నీ కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి” అని said. క్రమబద్ధమైన నిద్ర సమయం, చీకటి మరియు నిశ్శబ్ద వాతావరణం, పనికి ముందు మరియు తర్వాత విశ్రాంతి ప్రణాళిక, అవసరమైతే కౌన్సెలింగ్ సదుపాయం అందుబాటులో ఉండటం ఉద్యోగులకు సహాయపడుతుందని ఆమె said.
HIGHLIGHTS
- నైట్ షిఫ్ట్ పని సర్కేడియన్ రిథమ్ను మార్చవచ్చు
- నిద్ర, జీర్ణక్రియ, మూడ్, మెటబాలిజంపై ప్రభావం ఉండొచ్చు
- అలసట పని ప్రదేశాల్లో పొరపాట్ల రిస్క్ను పెంచవచ్చు
- షిఫ్ట్ డిజైన్ కూడా ఆక్యుపేషనల్ హెల్త్ అంశమే
- స్థిరమైన నిద్ర వాతావరణం కీలకమని నిపుణుల సూచన
పని ప్రదేశ భద్రతపై నైట్ షిఫ్ట్ ప్రభావం మరో ప్రధాన అంశమని పారిశ్రామిక ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్నారు. రాత్రి చివరి భాగం లేదా తెల్లవారుజామున శరీర అప్రమత్తత సహజంగా తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అలసట, తక్కువ నిద్ర, తక్కువ ఏకాగ్రత కలిసినప్పుడు యంత్రాలు నడిపే ఉద్యోగులు, వాహన డ్రైవర్లు, ఆసుపత్రి సిబ్బంది, సెక్యూరిటీ సిబ్బంది, ఎమర్జెన్సీ సేవల్లో పనిచేసేవారికి పొరపాట్లు లేదా ప్రమాదాల రిస్క్ పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీనిని కేవలం ఉద్యోగి బాధ్యతగా కాకుండా, సంస్థల షిఫ్ట్ ప్లానింగ్, బ్రేక్ విధానం, పనిభారం, లైట్ నిర్వహణ, ట్రాన్స్పోర్ట్ భద్రత వంటి అంశాలతో కలిపి చూడాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
ఒక పెద్ద ఐటీ సంస్థలో హ్యూమన్ రిసోర్సెస్ హెడ్గా పనిచేస్తున్న సుజాత రెడ్డి బుధవారం హైదరాబాద్లో మాట్లాడుతూ, “కస్టమర్ సపోర్ట్, గ్లోబల్ ఆపరేషన్స్ అవసరాల వల్ల నైట్ షిఫ్ట్లను పూర్తిగా తొలగించడం సాధ్యం కాకపోయినా, ఉద్యోగుల ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో పెట్టుకుని షెడ్యూల్ను రూపొందించడం సంస్థల బాధ్యత” అని said. వరుసగా ఎక్కువ రాత్రులు పని చేయించడం, తరచూ ముందుకు వెనక్కు మారే రొటేటింగ్ షిఫ్ట్లు, తగిన విశ్రాంతి లేకుండా షిఫ్ట్ మార్పులు చేయడం సమస్యలను పెంచవచ్చని ఆమె said. షిఫ్ట్ల మధ్య సరైన విరామం, ఆరోగ్య అవగాహన సెషన్లు, క్యాంటీన్లో తేలికపాటి ఆహారం, సురక్షిత క్యాబ్ సదుపాయం, ఉద్యోగి ఫీడ్బ్యాక్ వ్యవస్థ వంటి చర్యలు ఉపయోగపడతాయని ఆమె వివరించారు.
ఆహారపు అలవాట్లు కూడా ఈ చర్చలో కీలకమైనవి. రాత్రి సమయంలో భారమైన భోజనం, అధిక కాఫీన్, అసమయ స్నాక్స్, పనిలో ఒత్తిడితో తినే అలవాట్లు జీర్ణ సమస్యలు, బరువు పెరుగుదల, మెటబాలిక్ అసమతుల్యతతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. నైట్ షిఫ్ట్లో పనిచేసేవారికి హెల్త్ చెకప్లు, బ్లడ్ ప్రెజర్, బ్లడ్ షుగర్, బరువు, నిద్ర సమస్యలపై పర్యవేక్షణ అవసరమని వైద్యులు సూచిస్తున్నారు. దీర్ఘకాల రొటేటింగ్ నైట్ షిఫ్ట్లకు సంబంధించి కొన్ని సందర్భాల్లో క్యాన్సర్ రిస్క్పై అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చ ఉన్నప్పటికీ, వ్యక్తిగత రిస్క్ను నిర్ధారించేందుకు వైద్య సలహా అవసరమని నిపుణులు అంటున్నారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితిలో నైట్ షిఫ్ట్లను నిర్వహించే సంస్థలు ఉద్యోగులను నియమించే దశ నుంచే ఆరోగ్య ప్రమాదాలపై స్పష్టమైన సమాచారం ఇవ్వాలని ఆక్యుపేషనల్ హెల్త్ వర్గాలు సూచిస్తున్నాయి. ఉద్యోగులు కూడా దీర్ఘకాల అలసట, నిరంతర నిద్రలేమి, అధిక మూడ్ మార్పులు, ఛాతి అసౌకర్యం, బ్లడ్ ప్రెజర్ లేదా బ్లడ్ షుగర్ మార్పులు వంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని వైద్యులు చెబుతున్నారు. కంపెనీలు షిఫ్ట్ పాలసీలను సమీక్షించడం, ఉద్యోగి ఆరోగ్య డేటాను గోప్యతతో విశ్లేషించడం, అవసరమైన చోట షెడ్యూల్ సవరణలు చేయడం తదుపరి కీలక దశగా భావిస్తున్నారు. రాబోయే నెలల్లో ఐటీ, హెల్త్కేర్, లాజిస్టిక్స్ రంగాల్లో ఉద్యోగి వెల్నెస్ ప్రోగ్రామ్లలో నైట్ షిఫ్ట్ ఆరోగ్య అంశానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం దక్కే అవకాశం ఉందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.
