ప్లేగు వ్యాధి 3 ప్రధాన రకాలుగా కనిపిస్తుంది
ఎలుకలు వంటి చిన్న జంతువులు, వాటిపై ఉండే పిస్సుల ద్వారా మనుషులకు సంక్రమించే బ్యాక్టీరియల్ వ్యాధిగా ప్లేగును వైద్యులు గుర్తిస్తున్నారు
ప్లేగు వ్యాధి యెర్సీనియా పెస్టిస్ బ్యాక్టీరియా వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన జూనోటిక్ వ్యాధి అని, ఇది ప్రధానంగా బుబోనిక్, సెప్టిసీమిక్, న్యుమోనిక్ అనే 3 రకాలుగా కనిపిస్తుందని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్లేగు సాధారణంగా ఎలుకలు, ఉడుతలు, ప్రెయిరీ డాగ్స్ వంటి చిన్న క్షీరదాల్లో తిరిగే బ్యాక్టీరియా ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. ఆ జంతువుల రక్తం పీల్చిన పిస్సులు మనుషులను కరిస్తే ఇన్‌ఫెక్షన్ సోకే అవకాశముంది. వ్యాధిని ప్రారంభ దశలో గుర్తించి యాంటీబయాటిక్స్‌తో చికిత్స అందిస్తే నియంత్రించగలిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఆలస్యం అయితే తీవ్రమైన సమస్యలకు దారితీయవచ్చని ఆరోగ్య నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
బుబోనిక్ ప్లేగు అత్యంత సాధారణ రూపంగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ రూపంలో బ్యాక్టీరియా శరీరంలోని లింఫాటిక్ సిస్టమ్‌లోకి చేరి లింఫ్ నోడ్స్ వాపుకు కారణమవుతుంది. ఈ వాపులను వైద్యపరంగా బ్యూబోస్ అని పిలుస్తారు. మెడ, చంకలు, తొడల మధ్య భాగంలో నొప్పితో కూడిన వాపు కనిపించవచ్చు. జ్వరం, చలి, బలహీనత, తలనొప్పి వంటి లక్షణాలు కూడా రావచ్చు. చికిత్స లేకపోతే ఇది సెప్టిసీమిక్ లేదా న్యుమోనిక్ ప్లేగుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు బ్యాక్టీరియా రక్తంలో విస్తరించినప్పుడు ఏర్పడుతుంది. ఇది బుబోనిక్ ప్లేగు చికిత్స ఆలస్యమైతే రావచ్చు లేదా కొన్నిసార్లు నేరుగా కూడా కనిపించవచ్చు. అధిక జ్వరం, తీవ్రమైన బలహీనత, కడుపులో అసౌకర్యం, తీవ్రమైన ఇన్‌ఫెక్షన్ సంకేతాలు కనిపించవచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ఈ రూపం సాధారణంగా వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి నేరుగా వ్యాపించదు. అయితే ఇది అత్యవసర వైద్య చికిత్స అవసరమైన స్థితిగా పరిగణించబడుతుంది.
HIGHLIGHTS
- ప్లేగుకు కారణం యెర్సీనియా పెస్టిస్ బ్యాక్టీరియా
- ప్రధాన రకాలు 3: బుబోనిక్, సెప్టిసీమిక్, న్యుమోనిక్
- పిస్సుల కాటు ద్వారా వ్యాప్తి ఎక్కువ
- న్యుమోనిక్ ప్లేగు వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి వ్యాపించవచ్చు
- ప్రారంభ చికిత్సలో యాంటీబయాటిక్స్ కీలకం
న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేసే రూపం. బుబోనిక్ లేదా సెప్టిసీమిక్ ఇన్‌ఫెక్షన్ ఊపిరితిత్తులకు చేరినా, లేదా సోకిన వ్యక్తి దగ్గు ద్వారా వచ్చే శ్వాస బిందువులు సమీప వ్యక్తికి చేరినా ఇది వ్యాపించవచ్చు. వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి వ్యాప్తి చెందగలిగే రూపం కావడంతో దీన్ని ప్రజారోగ్య అత్యవసర పరిస్థితిగా పరిగణిస్తారు. జ్వరం, దగ్గు, ఛాతిలో అసౌకర్యం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య పరీక్షలు చేయించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
అరుదైన సందర్భాల్లో మెనింజియల్ ప్లేగు, ఫారింజియల్ ప్లేగు వంటి రూపాలు కూడా వైద్య గ్రంథాల్లో ప్రస్తావించబడతాయి. మెదడు, వెన్నుపాము చుట్టూ ఉన్న పొరలకు సంబంధించి ఇన్‌ఫెక్షన్ ఏర్పడితే మెనింజియల్ రూపంగా, గొంతు ప్రాంతంలో ఇన్‌ఫెక్షన్ కనిపిస్తే ఫారింజియల్ రూపంగా వర్గీకరిస్తారు. అయితే ప్రజారోగ్య అవగాహనలో బుబోనిక్, సెప్టిసీమిక్, న్యుమోనిక్ రూపాలకే ప్రధాన ప్రాధాన్యం ఇస్తారు.
ప్లేగు వ్యాప్తిలో పిస్సుల కాటు ప్రధాన మార్గం. సోకిన జంతువులను చేతబట్టడం, వేట, వెటర్నరీ సేవలు, ల్యాబ్ పనులు, అడవి జంతువుల శరీర భాగాలతో సంబంధం వంటి పరిస్థితుల్లో ప్రమాదం పెరుగుతుంది. న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఉన్న వ్యక్తి లేదా జంతువుకు సమీపంగా ఉండటం కూడా ప్రమాదకరమని ఆరోగ్య అధికారులు పేర్కొంటున్నారు. పిస్సుల నియంత్రణ, ఎలుకల నివారణ, అనారోగ్య జంతువులను తాకకుండా ఉండటం, ప్రమాద ప్రాంతాల్లో రక్షణ చర్యలు పాటించడం నివారణలో ముఖ్యమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ప్లేగు అనుమానం ఉన్నప్పుడు స్వీయచికిత్సకు వెళ్లకుండా వైద్యులను సంప్రదించడం అవసరం. లక్షణాలు త్వరగా గుర్తిస్తే యాంటీబయాటిక్స్ ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి. అనుమానిత కేసుల్లో రోగిని వేరు ఉంచడం, సమీప సంబంధాలపై నిఘా పెట్టడం, అవసరమైతే నిరోధక మందులు ఇవ్వడం వంటి చర్యలు ప్రజారోగ్య వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంటాయి. ఆరోగ్య శాఖలు స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా జంతు నిఘా, పిస్సుల నియంత్రణ, ప్రజలకు అవగాహన కార్యక్రమాలను కొనసాగించాల్సి ఉంటుంది.