న్యుమోనిక్ ప్లేగు లక్షణాలు, వ్యాప్తి, చికిత్స | ప్లేగు రకాలు

రష్యాలోని ప్లేగు పరిశోధనా కేంద్రంలో పనిచేసిన ఓ మహిళ తీవ్ర న్యుమోనియాతో మరణించిన ఘటనతో న్యుమోనిక్ ప్లేగుపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. అయితే ఆ మహిళ మరణానికి ప్లేగు కారణమని నిర్ధారణ కాలేదు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, అందుబాటులో ఉన్న పరీక్షల్లో ప్లేగు సహా కొన్ని ప్రమాదకర వ్యాధికారకాలు గుర్తించబడలేదు. ఈ ఘటనతో ప్లేగు వ్యాప్తి జరుగుతోందని నిర్ధారించే ఆధారాలు కూడా లేవు.

అయితే అసలు న్యుమోనిక్ ప్లేగు అంటే ఏమిటి? ప్లేగు వ్యాధిలో ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి? ఇది ఎలా వ్యాపిస్తుంది? లక్షణాలు కనిపిస్తే ఏం చేయాలి? తెలుసుకుందాం.

ప్లేగు వ్యాధి అంటే ఏమిటి?

ప్లేగు అనేది Yersinia pestis అనే బ్యాక్టీరియా వల్ల కలిగే అంటువ్యాధి. ఈ బ్యాక్టీరియా సాధారణంగా కొన్ని చిన్న క్షీరదాల్లో, ముఖ్యంగా ఎలుకల వంటి జంతువుల్లో, వాటిపై ఉండే సోకిన ఈగల్లో కనిపిస్తుంది. సోకిన ఈగ కుట్టడం, వ్యాధి సోకిన జంతువుల కణజాలంతో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదా న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఉన్న వ్యక్తి నుంచి వెలువడే శ్వాసకణాల ద్వారా మనుషులకు వ్యాపించవచ్చు.

సకాలంలో గుర్తించి సరైన యాంటీబయాటిక్స్‌తో చికిత్స అందిస్తే ప్లేగును నయం చేసే అవకాశం ఉంది. అయితే చికిత్స ఆలస్యమైతే వ్యాధి తీవ్రరూపం దాల్చి ప్రాణాపాయానికి దారితీయవచ్చు.

ప్లేగులో ఎన్ని రకాలు ఉన్నాయి?

ప్రధానంగా ప్లేగు వ్యాధిలో మూడు రకాలు ఉన్నాయి. అవి:

1. బుబోనిక్ ప్లేగు (Bubonic Plague)

ఇది ప్లేగు వ్యాధిలో అత్యంత సాధారణమైన రూపం. సాధారణంగా సోకిన ఈగ కుట్టడం ద్వారా బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. అనంతరం శోషరస వ్యవస్థకు చేరి శోషరస గ్రంథుల్లో వాపు, తీవ్రమైన నొప్పిని కలిగిస్తుంది.

ప్రధాన లక్షణాలు:

అకస్మాత్తుగా జ్వరం, చలి

తలనొప్పి, ఒళ్లు నొప్పులు

నీరసం

చంకలు, గజ్జలు లేదా మెడ ప్రాంతాల్లోని శోషరస గ్రంథులు వాపు, నొప్పి

సకాలంలో చికిత్స అందకపోతే ఈ ఇన్ఫెక్షన్ రక్తప్రవాహానికి లేదా ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపించవచ్చు.

2. న్యుమోనిక్ ప్లేగు (Pneumonic Plague)

ప్లేగు బ్యాక్టీరియా ఊపిరితిత్తులకు చేరినప్పుడు ఈ రూపం ఏర్పడుతుంది. బుబోనిక్ లేదా సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు నుంచి బ్యాక్టీరియా ఊపిరితిత్తులకు వ్యాపించడం వల్ల ఇది రావచ్చు. అలాగే న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఉన్న వ్యక్తి దగ్గు లేదా తుమ్ము ద్వారా విడుదల చేసే సోకిన శ్వాసకణాలను పీల్చడం వల్ల కూడా వ్యాధి సోకవచ్చు.

ఇది ప్లేగు వ్యాధిలో అత్యంత తీవ్రమైన రూపాల్లో ఒకటి. ఇతర రూపాలతో పోలిస్తే ఇది వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి వ్యాపించే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

ప్రధాన లక్షణాలు:

అకస్మాత్తుగా జ్వరం, చలి

దగ్గు, ఛాతీ నొప్పి

శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది

నీరసం, తలనొప్పి

కొందరిలో రక్తం కలిసిన కఫం

లక్షణాలు వేగంగా తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉండటంతో వెంటనే వైద్య సహాయం పొందడం అత్యంత ముఖ్యం.

3. సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు (Septicemic Plague)

ప్లేగు బ్యాక్టీరియా రక్తప్రవాహంలో విస్తరించినప్పుడు సెప్టిసీమిక్ ప్లేగు ఏర్పడుతుంది. ఇది మొదటి నుంచే రావచ్చు లేదా ఇతర రకాల ప్లేగు నుంచి అభివృద్ధి చెందవచ్చు.

ప్రధాన లక్షణాలు:

జ్వరం, చలి

తీవ్రమైన నీరసం

కడుపు నొప్పి

రక్తపోటు పడిపోవడం, షాక్

చర్మం కింద రక్తస్రావం లేదా కణజాలం దెబ్బతినడం

ఈ రూపంలో అవయవాల పనితీరు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. అందువల్ల అత్యవసర వైద్య చికిత్స అవసరం.

న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఎలా వ్యాపిస్తుంది?

న్యుమోనిక్ ప్లేగు ఉన్న వ్యక్తి దగ్గినప్పుడు లేదా తుమ్మినప్పుడు వెలువడే సోకిన శ్వాసకణాలు ఇతరులకు చేరితే వ్యాధి వ్యాపించవచ్చు. ముఖ్యంగా దగ్గరగా ఉండే వ్యక్తులకు ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

అయితే ప్లేగు అన్ని రూపాలూ ఒకే విధంగా వ్యాపించవు. బుబోనిక్ ప్లేగు సాధారణంగా సోకిన ఈగ కాటు ద్వారా వస్తుంది. న్యుమోనిక్ ప్లేగులో మాత్రం వ్యక్తి నుంచి వ్యక్తికి వ్యాప్తి చెందే అవకాశం ఉంటుంది.

న్యుమోనిక్ ప్లేగుకు చికిత్స ఉందా?

ఉంది. ప్లేగు బ్యాక్టీరియాపై పనిచేసే యాంటీబయాటిక్స్‌తో చికిత్స అందించవచ్చు. అయితే వ్యాధిని వీలైనంత త్వరగా గుర్తించి చికిత్స ప్రారంభించడం కీలకం. న్యుమోనిక్ ప్లేగు అనుమానం ఉన్నప్పుడు వైద్యులు అవసరమైన పరీక్షలు నిర్వహించి చికిత్సను నిర్ణయిస్తారు.

జ్వరం, దగ్గు, ఛాతీ నొప్పి, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే స్వయంగా మందులు వాడకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి. ముఖ్యంగా ప్లేగు ఉన్న ప్రాంతంలో పరిచయం లేదా అనుమానాస్పద సంబంధం ఉన్నట్లయితే వైద్యులకు ఆ వివరాలు తెలియజేయాలి.

ప్లేగు నుంచి ఎలా రక్షించుకోవాలి?

సోకిన లేదా చనిపోయిన జంతువులను చేతులతో తాకకూడదు.

ప్లేగు ఉన్నట్లు గుర్తించిన ప్రాంతాల్లో ఈగల కాట్ల నుంచి రక్షణ పొందాలి.

అనుమానిత న్యుమోనిక్ ప్లేగు రోగితో సన్నిహిత సంబంధాన్ని నివారించాలి.

అనారోగ్యంతో ఉన్న వ్యక్తిని చూసుకునేటప్పుడు ఆరోగ్య సిబ్బంది సూచించే రక్షణ చర్యలను పాటించాలి.

అనుమానిత లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.

రష్యా ఘటనతో ప్రపంచానికి ముప్పు ఉందా?

రష్యాలో పరిశోధనా కేంద్రంలో పనిచేసిన మహిళ మరణంపై అనుమానాలు వ్యక్తమైనప్పటికీ, అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం ప్లేగు నిర్ధారణ కాలేదు. WHO కూడా ఆ ఘటనలో ప్లేగు వ్యాప్తి జరుగుతోందని నిర్ధారించే ఆధారాలు లేవని తెలిపింది. కాబట్టి ఆ ఘటనను ప్లేగు వ్యాప్తిగా లేదా కొత్త మహమ్మారి ప్రారంభంగా పేర్కొనడం సరికాదు.

Also Read - గోరువెచ్చని నీటితో రోజును ప్రారంభిస్తున్నారా? ఈ విషయాలు తెలుసుకోండి!