కుక్క కాటు తర్వాత ఆలస్యం వద్దు: రేబిస్ చికిత్సపై వైద్యుల హెచ్చరిక
చిన్న గాయం అయినా 15 నిమిషాలు కడిగి, వెంటనే యాంటీ రేబిస్ క్లినిక్ను సంప్రదించాలని నిపుణుల సూచన
కుక్క కాటు, గోళ్ల గాయం చిన్నదిగా కనిపించినా రేబిస్ ప్రమాదాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదని వైద్య నిపుణులు శుక్రవారం హెచ్చరించారు. జంతువు కరిచిన వెంటనే సబ్బు, ప్రవహించే నీటితో గాయాన్ని కనీసం 15 నిమిషాలు కడిగి, అవసరమైన రేబిస్ టీకా తీసుకోవాలని సూచించారు.
రేబిస్ కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపించే వైరస్ వ్యాధి. లక్షణాలు బయటపడిన తర్వాత ఇది దాదాపు ప్రాణాంతకంగా మారుతుందని ఆరోగ్య నిపుణులు తెలిపారు. అయితే కాటు జరిగిన వెంటనే సరైన ప్రథమ చికిత్స, వైద్యుల సూచనల మేరకు రేబిస్ టీకా, అవసరమైతే రేబిస్ ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్ తీసుకుంటే వ్యాధిని నివారించవచ్చని పేర్కొన్నారు. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనాల ప్రకారం, మానవుల్లో వచ్చే రేబిస్ కేసుల్లో దాదాపు 99 శాతం కుక్కల వల్లే వస్తున్నాయి. భారత్లో ప్రతి ఏడాది సుమారు 91 లక్షల జంతు కాటు ఘటనలు నమోదవుతుండగా, వాటిలో మూడు వంతులకు పైగా కుక్కల వల్లే జరుగుతున్నాయని వైద్య వర్గాలు తెలిపాయి.
“కుక్క కరిచిన వెంటనే గాయాన్ని సబ్బు, ప్రవహించే నీటితో కనీసం 15 నిమిషాలు కడగడం మొదటి మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన చర్య,” అని ప్రజారోగ్య నిపుణులు శుక్రవారం హైదరాబాద్లో తెలిపారు. “గాయాన్ని కేవలం తుడవడం లేదా కొద్దిసేపు నీటితో కడగడం సరిపోదు. లాలాజలంలో ఉండే వైరస్ పరిమాణాన్ని తగ్గించడంలో సుదీర్ఘంగా కడగడం సహాయపడుతుంది,” అని వారు చెప్పారు. అందుబాటులో ఉంటే అయోడిన్ కలిగిన ద్రావణం లేదా వైరస్ను నిర్వీర్యం చేసే ద్రావణం ఉపయోగించవచ్చని, అయితే ఇంటి చిట్కాలపై ఆధారపడకూడదని సూచించారు.
గాయంపై కారం పొడి, మొక్కల రసాలు, ఆమ్లాలు, క్షారాలు లేదా ఇతర పదార్థాలు రాయడం ప్రమాదకరమని వైద్యులు తెలిపారు. ఇవి రేబిస్ను నివారించవు; పైగా కణజాలానికి మరింత నష్టం కలిగించే అవకాశముందని చెప్పారు. గాయం చిన్నదిగా కనిపించినా ఆరోగ్య కేంద్రం లేదా యాంటీ రేబిస్ క్లినిక్కు వెళ్లి వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలని సూచించారు. టీకా అవసరమా, ఎన్ని డోసులు తీసుకోవాలి, ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్ అవసరమా అనే విషయాలు గాయం రకం, రోగి గత టీకా చరిత్ర ఆధారంగా వైద్యులు నిర్ణయిస్తారని పేర్కొన్నారు.
HIGHLIGHTS
- గాయాన్ని కనీసం 15 నిమిషాలు కడగాలి
- మానవ రేబిస్ కేసుల్లో 99 శాతం కుక్కల కారణం
- భారత్లో ఏటా సుమారు 91 లక్షల జంతు కాటు ఘటనలు
- లక్షణాలు వచ్చిన తర్వాత రేబిస్ దాదాపు ప్రాణాంతకం
“జంతువును తాకడం, ఆహారం పెట్టడం లేదా చెక్కుచెదరని చర్మంపై జంతువు నాకడం సాధారణంగా రేబిస్ ప్రమాదంగా పరిగణించబడదు,” అని వైద్య నిపుణులు తెలిపారు. “కానీ చర్మం దెబ్బతినడం, రక్తస్రావం ఉండడం, గాయంపై లేదా కళ్లూ, నోటి వంటి శ్లేష్మ పొరలపై లాలాజలం పడడం జరిగినప్పుడు వెంటనే చికిత్స అవసరం,” అని వారు చెప్పారు. తీవ్రమైన కాటు లేదా గోళ్ల గాయం ఉన్నప్పుడు గాయాన్ని శుభ్రం చేయడమే కాకుండా రేబిస్ టీకా, అవసరమైతే రేబిస్ ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్ ఇవ్వాలని వివరించారు.
ఇంతకుముందు పూర్తి రేబిస్ టీకా కోర్సు తీసుకున్నవారికి సాధారణంగా ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్ అవసరం ఉండకపోవచ్చని నిపుణులు తెలిపారు. అయినప్పటికీ గతంలో టీకా తీసుకున్నారా లేదా అన్నది స్వయంగా నిర్ణయించకుండా వైద్యుడికి వివరాలు చెప్పాలని సూచించారు. టీకా డోసుల సంఖ్య, ఇవ్వాల్సిన రోజులు, టీకా విధానం వంటి అంశాలు కేసు తీవ్రతపై ఆధారపడతాయని తెలిపారు. “వైద్యులు సూచించిన షెడ్యూల్ను మధ్యలో ఆపకూడదు. డోసులు మిస్సైతే వెంటనే ఆరోగ్య కేంద్రాన్ని సంప్రదించాలి,” అని నిపుణులు చెప్పారు.
కరిచిన కుక్క ఆరోగ్యంగా కనిపించిందని భావించి చికిత్సను వాయిదా వేయకూడదని వైద్యులు హెచ్చరించారు. కుక్క అందుబాటులో ఉంటే సంబంధిత అధికారుల పర్యవేక్షణలో 10 రోజులు గమనించవచ్చని, కానీ ఆ పరిశీలన కోసం రేబిస్ నివారణ చికిత్సను ఆలస్యం చేయరాదని తెలిపారు. గర్భిణులు, పాలిచ్చే తల్లులు, పిల్లలు, వృద్ధులు వంటి వారికి కూడా అవసరమైనప్పుడు రేబిస్ నివారణ చికిత్స ఇవ్వవచ్చని పేర్కొన్నారు.
కుక్క కాటు వల్ల రేబిస్తో పాటు బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్లు, కండరాలు, నరాలు లేదా ఇతర కణజాలాలకు నష్టం కలగవచ్చని వైద్యులు చెప్పారు. అందువల్ల టెటనస్ టీకా, యాంటీబయాటిక్స్ లేదా గాయానికి కుట్లు అవసరమా అనే అంశాలను కూడా వైద్యులు పరిశీలిస్తారని తెలిపారు. ఆరోగ్య శాఖలు పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో యాంటీ రేబిస్ టీకాల అందుబాటుపై పర్యవేక్షణ కొనసాగించనున్నాయి. కుక్క కాటు జరిగిన వెంటనే శుభ్రపరిచి, వీలైనంత త్వరగా వైద్య సహాయం తీసుకోవడం రేబిస్ నివారణలో కీలకమని నిపుణులు మళ్లీ స్పష్టం చేశారు.
