సమతుల్యత వైద్యాన్ని మార్చిన రాబర్ట్ బారానీ నోబెల్ ఆవిష్కరణకు శాస్త్ర ప్రపంచం గుర్తింపు
చెవి అంతర్భాగం, తలతిరుగుడు నిర్ధారణలో క్యాలోరిక్ టెస్ట్ ఇప్పటికీ కీలక వైద్య పద్ధతిగా కొనసాగుతోంది
చెవి అంతర్భాగంలోని వెస్టిబ్యులర్ వ్యవస్థపై రాబర్ట్ బారానీ చేసిన పరిశోధన, సమతుల్యత మరియు వర్టిగోపై వైద్య అవగాహనను మార్చిన నోబెల్ గుర్తింపుగా 2026లోనూ వైద్య వర్గాల్లో ప్రస్తావనీయంగా నిలుస్తోంది.
ఆస్ట్రియన్ ఓటాలజిస్ట్, ఫిజియాలజిస్ట్ రాబర్ట్ బారానీ 22 ఏప్రిల్ 1876న వియన్నాలో జన్మించారు. ఆయన 1900లో మెడికల్ డిగ్రీ పూర్తి చేసి, చెవి వ్యాధుల వైద్యశాఖ అయిన ఓటాలజీలో పనిచేశారు. వియన్నాలో ఆడమ్ పోలిట్జర్ క్లినిక్తో అనుబంధం ఆయన పరిశోధనలకు కీలక వేదికగా మారింది.
బారానీ చెవి కాలువలో చల్లని లేదా వేడి నీటిని పంపినప్పుడు రోగుల్లో నిస్టాగ్మస్ అనే అనైచ్ఛిక కంటి కదలికలు కలుగుతున్నాయని గుర్తించారు. ఇవి అంతర్గత చెవిలోని సెమిసర్క్యులర్ కెనాల్స్ ప్రేరణతో సంబంధం ఉన్నాయని ఆయన నిరూపించారు. ఈ పద్ధతి తరువాత క్యాలోరిక్ టెస్ట్గా వైద్యరంగంలో స్థిరపడింది.
నోబెల్ కమిటీ 1914లో ఆయనకు ఫిజియాలజీ లేదా మెడిసిన్ నోబెల్ ప్రైజ్ ప్రకటించింది. “వెస్టిబ్యులర్ అపరేటస్ ఫిజియాలజీ, పాథాలజీపై చేసిన పనికి” ఈ పురస్కారం ఇచ్చినట్లు కమిటీ పేర్కొంది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో ఆస్ట్రో-హంగేరియన్ ఆర్మీలో సర్జన్గా పనిచేస్తూ రష్యా దళాల చేతిలో బందీ అయినప్పటికీ, తరువాత విడుదలై అవార్డు స్వీకరించారు.
HIGHLIGHTS
- రాబర్ట్ బారానీ 22 ఏప్రిల్ 1876న జన్మించారు
- 1914లో మెడిసిన్ నోబెల్ ప్రైజ్ పొందారు
- క్యాలోరిక్ టెస్ట్ వెస్టిబ్యులర్ పనితీరును అంచనా వేస్తుంది
- “కోల్డ్ ఒప్పోజిట్, వార్మ్ సేమ్” వైద్య మ్నెమోనిక్గా ప్రసిద్ధం
క్యాలోరిక్ టెస్ట్లో చెవి బాహ్య కాలువలో వేడి లేదా చల్లని నీరు, కొన్నిసార్లు గాలిని ఉపయోగిస్తారు. ఉష్ణోగ్రత మార్పు అంతర్గత చెవిలోని ఎండోలింఫ్ ద్రవంలో ప్రవాహాలను కలిగిస్తుంది. ఈ ప్రవాహాలు హెయిర్ సెల్స్ను ప్రేరేపించి వెస్టిబులో-ఆక్యులర్ రిఫ్లెక్స్ ద్వారా కంటి కదలికలను కలిగిస్తాయి. చల్లని ప్రేరణ సాధారణంగా పరీక్షించిన చెవికి వ్యతిరేక దిశలో, వేడి ప్రేరణ అదే దిశలో వేగ దశ నిస్టాగ్మస్కు దారితీస్తుందని వైద్య బోధనలో చెప్పబడుతుంది.
ఈ ఆవిష్కరణకు ముందు వర్టిగో, తలతిరుగుడు, సమతుల్యత లోపాల నిర్ధారణ అంత వ్యవస్థబద్ధంగా ఉండేది కాదు. బారానీ పద్ధతి లోపం అంతర్గత చెవిలోనిదా, లేక మెదడు లేదా నర్వస్ సిస్టమ్తో సంబంధించిందా అనే విషయాన్ని వేరుచేయడంలో వైద్యులకు సహాయపడింది. దీంతో వెస్టిబ్యులర్ డిస్ఫంక్షన్ అంచనాకు క్లినికల్ పరీక్షలలో ఇది ప్రామాణిక స్థానాన్ని సంపాదించింది.
“వెస్టిబ్యులర్ అపరేటస్ ఫిజియాలజీ, పాథాలజీపై ఆయన పనికి” నోబెల్ గుర్తింపు ఇచ్చినట్లు నోబెల్ ప్రైజ్ ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. “చెవి కాలువలో ఉష్ణ ప్రేరణ కంటి కదలికలను కలిగిస్తుంది” అని బారానీ తన పరిశీలనల్లో వివరించారు. “కోల్డ్ ఒప్పోజిట్, వార్మ్ సేమ్” అనే సూత్రం క్యాలోరిక్ పరీక్షలో నిస్టాగ్మస్ దిశను గుర్తించడానికి ఉపయోగిస్తారని వైద్య బోధనలో చెబుతున్నారు.
నేటి వెస్టిబ్యులర్ మెడిసిన్లో ఆధునిక ఇమేజింగ్, ఎలక్ట్రానిక్ పరీక్షలు పెరిగినా, బారానీ ప్రతిపాదించిన ప్రాథమిక సూత్రం వైద్య శిక్షణలో కొనసాగుతోంది. చెవి, మెదడు, కంటి కదలికల మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ఆయన పని స్పష్టంచేసింది. సమతుల్యత అనేది కేవలం కండరాల వ్యవస్థకు సంబంధించినది కాదని, అంతర్గత చెవి కీలక నియంత్రణ కేంద్రంగా పనిచేస్తుందని వైద్యశాస్త్రం అంగీకరించే దిశగా ఈ పరిశోధన మార్గం చూపింది.
వైద్య చరిత్రలో బారానీ ఆవిష్కరణపై పరిశీలనలు కొనసాగుతున్నాయి. వెస్టిబ్యులర్ డయాగ్నస్టిక్స్, వర్టిగో క్లినిక్స్, న్యూరో-ఓటాలజీ శిక్షణలో క్యాలోరిక్ స్పందనకు సంబంధించిన మూల సూత్రాలు తదుపరి వైద్య తరాలకు బోధించబడతాయి. భవిష్యత్తులో మరింత ఖచ్చితమైన పరీక్షలు వచ్చినా, సమతుల్యతను అర్థం చేసుకోవడంలో బారానీ పరిశోధన పునాది పాత్ర కొనసాగనుంది.
