99TV News

    హైదరాబాద్ విస్తరణ: Compact City నుంచి Metropolis

    కాంపాక్ట్ నగరం నుంచి మెగాట్రోపాలిస్‌గా హైదరాబాద్ విస్తరణ

    కాంపాక్ట్ నగరం నుంచి మెగాట్రోపాలిస్‌గా హైదరాబాద్ విస్తరణ కొనసాగుతోంది

    పశ్చిమ కారిడార్‌తో పాటు దక్షిణ, ఉత్తర దిశల్లో కొత్త ఉపాధి, నివాస కేంద్రాలు నగర రూపురేఖలను మార్చుతున్నాయి

    హైదరాబాద్, 2026-09-04 —

    హైదరాబాద్ నగర విస్తరణపై పట్టణాభివృద్ధి శాఖ ఈ నెలలో సమీక్షలు కొనసాగిస్తున్న వేళ, ఐటీ కారిడార్, ఎయిర్‌పోర్ట్ కారిడార్, ఔటర్ రింగ్ రోడ్ పరిసరాల్లో పెరుగుతున్న నిర్మాణాలు నగరాన్ని కాంపాక్ట్ పట్టణం నుంచి బహుళ కేంద్రాల మెగాట్రోపాలిస్‌గా వేగంగా మార్చుతున్నాయి.

    రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ ఎయిర్‌పోర్ట్ నుంచి ఔటర్ రింగ్ రోడ్ మీదుగా గచ్చిబౌలి వైపు ప్రయాణం ఇప్పుడు హైదరాబాద్ పరిణామాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. శంషాబాద్ పరిసరాల్లో పచ్చదనంతో కూడిన ఖాళీ భూములు కనిపించిన వెంటనే, కొద్ది కిలోమీటర్ల దూరంలోనే భారీ గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు, ఆఫీసు బ్లాకులు, హై-రైజ్ అపార్ట్‌మెంట్ టవర్లు కనిపిస్తున్నాయి. పట్టణ ప్రణాళిక నిపుణుల మాటల్లో ఇది సాధారణ నగర విస్తరణ మాత్రమే కాకుండా, ఉద్యోగాలు, నివాసాలు, రవాణా, వాణిజ్యం ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడిన కొత్త పట్టణ నమూనా.

    ఐదు దశాబ్దాల క్రితం హైదరాబాద్ నగర జీవనం ప్రధానంగా పాత నగరం, అబిడ్స్, కోఠి, నాంపల్లి, సికింద్రాబాద్, బేగంపేట్ వంటి కేంద్రాల చుట్టూ తిరిగేది. ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, సంప్రదాయ మార్కెట్లు, విద్యాసంస్థలు, చిన్న పరిశ్రమలు ఆ నగర ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆధారం. కానీ ఆ తర్వాతి దశల్లో సమాచార సాంకేతిక రంగం, సేవల రంగం, రియల్ ఎస్టేట్ పెట్టుబడులు, ఎయిర్‌పోర్ట్, రింగ్ రోడ్లు, ఫ్లైఓవర్లు, మెట్రో వంటి మౌలిక సదుపాయాలు నగర వృద్ధిని పాత భౌగోళిక పరిధుల నుంచి బయటకు తీసుకెళ్లాయి.

    పట్టణాభివృద్ధి శాఖ సీనియర్ అధికారి ఒకరు శుక్రవారం హైదరాబాద్‌లో జరిగిన సమీక్షలో, “హైదరాబాద్ అభివృద్ధి ఇప్పుడు ఒక్క కేంద్రంపై ఆధారపడటం లేదు. గచ్చిబౌలి, మాదాపూర్, కొండాపూర్, కోకాపేట్, నానక్రామ్‌గూడ, శంషాబాద్, పటాన్‌చెరు, మేడ్చల్ వైపు వేర్వేరు వృద్ధి కేంద్రాలు రూపుదిద్దుకుంటున్నాయి,” అని చెప్పారు. అదే సమావేశంలో ఆయన, “రవాణా, నీటి సరఫరా, డ్రైనేజీ, హౌసింగ్ ప్రణాళికలు ఈ విస్తరణ వేగానికి సరిపోయేలా ఉండాలి,” అని అన్నారు.

    పశ్చిమ కారిడార్ ఈ మార్పులో అత్యంత స్పష్టంగా కనిపించే ప్రాంతంగా నిలిచింది. ఒకప్పుడు నగర అంచులుగా పరిగణించిన మాదాపూర్, రాయదుర్గం, గచ్చిబౌలి, ఫైనాన్షియల్ డిస్ట్రిక్ట్ ప్రాంతాలు ఇప్పుడు ఉద్యోగాల ప్రధాన కేంద్రాలుగా మారాయి. గాజు ముఖభాగాలతో ఉన్న కార్పొరేట్ భవనాలు, కో-వర్కింగ్ స్పేస్‌లు, ఇంటర్నేషనల్ స్కూల్స్, ప్రీమియం హౌసింగ్ ప్రాజెక్టులు ఈ ప్రాంతాల భూదృశ్యాన్ని పూర్తిగా మార్చేశాయి. ఇక్కడ పనికి వచ్చే ఉద్యోగుల నివాస అవసరాలు కొండాపూర్, నల్లగండ్ల, తెల్లాపూర్, కోకాపేట్, గండిపేట్ ప్రాంతాలకు విస్తరించాయి.

    పట్టణ ప్రణాళిక నిపుణుడు డా. ఎస్. రామచంద్రన్ శుక్రవారం ఫోన్‌లో మాట్లాడుతూ, “హైదరాబాద్ ఇప్పుడు సంప్రదాయ అర్థంలో ఒకే నగరం కాదు; ఇది పరస్పరం అనుసంధానమైన ఉపనగరాల సముదాయం. ప్రజలు నివసించే చోటు, పనిచేసే చోటు, వినోదం కోసం వెళ్లే చోటు వేర్వేరు కేంద్రాలుగా మారాయి,” అని అన్నారు. ఆయన అంచనా ప్రకారం, రింగ్ రోడ్లతో ఏర్పడిన ప్రయాణ సౌలభ్యం ఈ వృద్ధిని వేగవంతం చేసింది. “అయితే భూమి వినియోగం, ప్రజా రవాణా, సరసమైన గృహాల మధ్య సమతుల్యం లేకపోతే నగర విస్తరణ సామాజిక ఒత్తిడికి దారితీస్తుంది,” అని ఆయన చెప్పారు.

    HIGHLIGHTS

    - పశ్చిమ కారిడార్‌లో హై-రైజ్ నిర్మాణాలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి

    - శంషాబాద్ నుంచి గచ్చిబౌలి ప్రయాణం మారుతున్న నగరాన్ని చూపిస్తోంది

    - హైదరాబాద్ వృద్ధి ఇప్పుడు బహుళ కేంద్రాల నమూనాలో సాగుతోంది

    - ఉద్యోగాలు, వలసలు, ఆదాయాలు విస్తరణకు ప్రధాన కారణాలు

    దక్షిణ దిశలో శంషాబాద్, ఆదిభట్ల, మహేశ్వరం, తుక్కుగూడ ప్రాంతాలు ఎయిర్‌పోర్ట్, లాజిస్టిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఏరోస్పేస్, హౌసింగ్ రంగాల కలయికతో కొత్త అభివృద్ధి బెల్ట్‌గా మారుతున్నాయి. ఎయిర్‌పోర్ట్ అనుసంధానం వల్ల హోటళ్లు, గిడ్డంగులు, కన్వెన్షన్ సదుపాయాలు, వాణిజ్య నిర్మాణాలు పెరుగుతున్నాయి. ఉత్తర దిశలో మేడ్చల్, కొంపల్లి, శామీర్‌పేట్, బాచుపల్లి వైపు విద్యాసంస్థలు, ఫార్మా, పరిశ్రమలు, నివాస ప్రాజెక్టులు విస్తరిస్తున్నాయి. తూర్పు దిశలో ఉప్పల్, ఘట్‌కేసర్, పోచారం ప్రాంతాలు ఐటీ పార్కులు, మెట్రో కనెక్టివిటీ, రహదారి విస్తరణలతో కొత్త నివాస ఎంపికలుగా ఎదుగుతున్నాయి.

    రియల్ ఎస్టేట్ రంగ ప్రతినిధులు నగర విస్తరణలో కొనుగోలుదారుల అభిరుచులు కూడా మారాయని చెబుతున్నారు. గతంలో ఉద్యోగ కేంద్రానికి దగ్గరగా చిన్న ఫ్లాట్ సరిపోతుందని భావించిన మధ్యతరగతి కుటుంబాలు, ఇప్పుడు కనెక్టివిటీ ఉన్న అంచు ప్రాంతాల్లో పెద్ద అపార్ట్‌మెంట్ లేదా విల్లా ఎంపికను పరిశీలిస్తున్నాయి. రియల్ ఎస్టేట్ కన్సల్టెంట్ కె. వంశీకృష్ణ హైదరాబాద్‌లో మాట్లాడుతూ, “ఔటర్ రింగ్ రోడ్ దగ్గర భూమి విలువ, ప్రాజెక్టుల పరిమాణం, కొనుగోలుదారుల ప్రొఫైల్ అన్నీ గత 10 సంవత్సరాల్లో మారాయి. ఉద్యోగావకాశాలు ఒకే చోట కేంద్రీకృతం కాకపోవడం వల్ల కొత్త నివాస మార్కెట్లు ఏర్పడ్డాయి,” అని చెప్పారు.

    అయితే ఈ వేగవంతమైన విస్తరణతో సవాళ్లు కూడా స్పష్టమవుతున్నాయి. ట్రాఫిక్ ఒత్తిడి, సరస్సుల పరిరక్షణ, వర్షపు నీటి పారుదల, నీటి వనరులు, చెత్త నిర్వహణ, ప్రజా రవాణా పరిధి వంటి అంశాలు పట్టణ పాలనకు కీలక పరీక్షలుగా మారాయి. అనేక కొత్త కాలనీలు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు ఏర్పడినా, వాటికి సరిపడే రోడ్లు, బస్సు సేవలు, పాదచారి సదుపాయాలు, పాఠశాలలు, ప్రాథమిక ఆరోగ్య సదుపాయాలు సమాంతరంగా అభివృద్ధి చెందాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    ఈ విస్తరణ సామాజిక రూపురేఖలను కూడా మార్చుతోంది. నగర మధ్యలోని సంప్రదాయ బజార్లు, ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కాలనీలు, పాత నివాస సముదాయాల వెంట ఇప్పుడు గ్లోబల్ కంపెనీల ఉద్యోగులు, స్టార్టప్ వ్యవస్థాపకులు, సేవల రంగంలో పనిచేసే వలస కార్మికులు, విద్యార్థులు నగర జీవనంలో భాగమవుతున్నారు. దీనివల్ల భాషలు, ఆహార అలవాట్లు, ప్రయాణ విధానాలు, వినియోగ సంస్కృతి, వారాంతపు వినోదం అన్నీ మారాయి. కొత్త కమర్షియల్ మాల్స్, ఫుడ్ స్ట్రీట్లు, మల్టీప్లెక్స్‌లు, స్పోర్ట్స్ సదుపాయాలు నగర అంచుల్లోనూ పెరిగాయి.

    రవాణా అనుసంధానం ఈ మార్పుకు వెన్నెముకగా నిలిచింది. ఔటర్ రింగ్ రోడ్ నగర చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాలను వేగంగా కలిపితే, మెట్రో ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఆఫీసు ప్రయాణం కొంత సులభమైంది. అయినప్పటికీ మెట్రో లేని విస్తరించిన కారిడార్లలో వ్యక్తిగత వాహనాలపై ఆధారపడటం పెరుగుతోంది. రాబోయే దశల్లో మెట్రో విస్తరణ, రీజినల్ రింగ్ రోడ్, బస్ రూట్ల పునర్వ్యవస్థీకరణ వంటి అంశాలు నగర వృద్ధి దిశను నిర్ణయిస్తాయని అధికారులు చెబుతున్నారు.

    పట్టణాభివృద్ధి శాఖ అధికారులు వచ్చే సమీక్షల్లో కొత్త వృద్ధి కేంద్రాల కోసం మౌలిక సదుపాయాల ప్రాధాన్య ప్రణాళిక, రవాణా అనుసంధానం, నీటి సరఫరా సామర్థ్యం, పర్యావరణ పరిరక్షణ చర్యలను పరిశీలించనున్నారు. హైదరాబాద్ బహుళ కేంద్రాల మెగాట్రోపాలిస్‌గా మారుతున్న ఈ దశలో, అభివృద్ధి వేగాన్ని జీవన నాణ్యతతో అనుసంధానించడం ప్రభుత్వానికి, స్థానిక సంస్థలకు తదుపరి ప్రధాన సవాల్‌గా ఉండనుంది.