99TV News

    బషర్ అల్ అసద్ మరణ శిక్ష: డమాస్కస్ కోర్ట్ తీర్పు

    బషర్ అల్ అసద్‌కు డమాస్కస్ కోర్టు మరణ శిక్ష విధింపు

    మాజీ అధ్యక్షుడు రష్యాలో ఆశ్రయం పొందుతున్న నేపథ్యంలో తీర్పు అమలుపై సిరియా ప్రభుత్వం ముందున్న ప్రధాన సవాలు

    సిరియాను దశాబ్దాల పాటు పాలించిన మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్ అసద్‌కు డమాస్కస్ క్రిమినల్ కోర్టు మరణ శిక్ష విధించినట్లు కోర్టు రికార్డులు పేర్కొన్నాయి. 2026 ఆగస్టు 11న వెలువడిన ఈ తీర్పు, 14 ఏళ్ల అంతర్యుద్ధంలో జరిగిన నేరాలపై బాధ్యత నిర్ధారణలో కీలక ఘట్టంగా మారింది.

    తీర్పులో బషర్ అల్ అసద్‌తో పాటు ఆయన సోదరుడు మహర్ అల్ అసద్‌కు కూడా మరణ శిక్ష విధించబడింది. అసద్ కుటుంబానికి చెందిన అటెఫ్ నజీబ్‌కు కూడా ఇదే శిక్ష విధించినట్లు న్యాయ ప్రక్రియకు సంబంధించిన వివరాలు తెలిపాయి. అసద్, మహర్ ప్రస్తుతం సిరియాలో లేరు. 2024 డిసెంబర్‌లో తిరుగుబాటు దళాలు డమాస్కస్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్న తర్వాత అసద్ అధికారాన్ని కోల్పోయి రష్యాకు వెళ్లారు. మహర్ కూడా రష్యాలోనే ఉన్నట్లు అధికారులు భావిస్తున్నారు. అందువల్ల వారిద్దరిపై విచారణ వారి గైర్హాజరులో కొనసాగింది.

    డమాస్కస్ క్రిమినల్ కోర్టు తన తీర్పులో ముందస్తు హత్యలు, చిత్రహింసలు, అక్రమ అరెస్టులు, మానవాళికి వ్యతిరేక నేరాల కేసుల్లో అసద్‌ను దోషిగా తేల్చింది. మహర్ అల్ అసద్‌పై కూడా భద్రతా వ్యవస్థల ద్వారా జరిగిన తీవ్ర అణచివేత చర్యలకు సంబంధించి బాధ్యత నిర్ధారించబడినట్లు కోర్టు ప్రక్రియను అనుసరించిన న్యాయ వర్గాలు తెలిపాయి. గతంలో దారా ప్రాంతంలో రాజకీయ భద్రత విభాగానికి అధిపతిగా పనిచేసిన అటెఫ్ నజీబ్, 2011లో అక్కడ జరిగిన నిరసనల అణచివేతకు సంబంధించిన కేసుల్లో కోర్టులో హాజరై విచారణను ఎదుర్కొన్నారు.

    కోర్టు తీర్పు అనంతరం డమాస్కస్, దారా ప్రాంతాల్లో యుద్ధ బాధిత కుటుంబాలు ఈ పరిణామాన్ని స్వాగతించాయి. అంతర్యుద్ధంలో మరణించినవారి కుటుంబాలు, అదృశ్యమైనవారి బంధువులు, నిర్బంధాలను ఎదుర్కొన్నవారి సంఘాలు దీన్ని చాలా కాలంగా ఎదురుచూస్తున్న న్యాయ ప్రక్రియలో ముఖ్యమైన అడుగుగా పేర్కొన్నాయి. “ఇది మా కుటుంబాలకు ముగింపు కాదు, కానీ నిజాన్ని అధికారికంగా గుర్తించిన రోజు,” అని దారాలో యుద్ధ బాధితుల కుటుంబాల ప్రతినిధి సమీర్ అల్ ఖతీబ్ 2026 ఆగస్టు 11న కోర్టు వెలుపల అన్నారు. “శిక్ష అమలు కావాలి, మిగిలిన కేసులు కూడా కొనసాగాలి,” అని ఆయన చెప్పారు.

    అయితే తీర్పు అమలు రాజకీయ, దౌత్య, న్యాయపరమైన క్లిష్టతలతో ముడిపడి ఉంది. అసద్ రష్యాలో ఆశ్రయం పొందుతున్న నేపథ్యంలో ఆయనను సిరియాకు అప్పగించాలా అనే అంశం మాస్కో వైఖరిపై ఆధారపడనుంది. సిరియా ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ఈ తీర్పును అమలు చేయడానికి అంతర్జాతీయ సహకారం కోరే అవకాశం ఉందని న్యాయ వర్గాలు సూచించాయి. కానీ రష్యా అధికారిక నిర్ణయం లేకుండా అసద్‌ను డమాస్కస్‌కు తీసుకురావడం సాధ్యం కాదని దౌత్య విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. సిరియా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ దీనిపై అధికారిక వినతి ప్రక్రియను పరిశీలిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.

    “కోర్టు తీర్పు సిరియా న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్ర ప్రక్రియలో భాగం,” అని న్యాయ మంత్రిత్వ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఖలీద్ అల్ హమ్దాన్ 2026 ఆగస్టు 12న డమాస్కస్‌లో విలేకరులతో అన్నారు. “విదేశాల్లో ఉన్న దోషుల విషయంలో అంతర్జాతీయ న్యాయ సహకారం, అప్పగింత ఒప్పందాలు, ద్వైపాక్షిక చర్చలు అన్నీ పరిశీలనలో ఉంటాయి,” అని ఆయన తెలిపారు. తీర్పుపై అప్పీలు అవకాశాలు, గైర్హాజరు విచారణకు సంబంధించిన నిబంధనలు, శిక్ష అమలుకు అవసరమైన విధానాలపై కోర్టు ఆదేశాల పూర్తి పాఠం ఇంకా అధికారికంగా ప్రచురించాల్సి ఉంది.

    HIGHLIGHTS

    - తీర్పు తేదీ 2026 ఆగస్టు 11

    - బషర్ అల్ అసద్ ప్రస్తుతం రష్యాలో ఆశ్రయం

    - మహర్ అల్ అసద్‌కూ మరణ శిక్ష

    - అటెఫ్ నజీబ్ కోర్టులో హాజరై విచారణ

    - 2011 నిరసనల తర్వాత 14 ఏళ్ల యుద్ధం

    బషర్ అల్ అసద్ 2000లో తన తండ్రి హఫీజ్ అల్ అసద్ మరణం తర్వాత సిరియా అధ్యక్షుడయ్యారు. హఫీజ్ అల్ అసద్ దాదాపు 3 దశాబ్దాల పాటు దేశాన్ని పాలించారు. ఆ తర్వాత కుమారుడు అధికారంలోకి రావడంతో అసద్ కుటుంబ పాలన సుమారు 5 దశాబ్దాల పాటు కొనసాగింది. 2011లో దారా సహా పలు ప్రాంతాల్లో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక నిరసనలు ప్రారంభమయ్యాయి. అవి క్రమంగా దేశవ్యాప్త ఘర్షణలుగా, తరువాత అంతర్యుద్ధంగా మారాయి. ఈ కాలంలో లక్షలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు ఐక్యరాజ్య సమితి సంస్థలు, అంతర్జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థలు గతంలో తెలిపాయి. మిలియన్ల మంది దేశం లోపల, వెలుపల నిరాశ్రయులయ్యారు.

    ఈ తీర్పులో దారా ఘటనలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉన్నట్లు కేసు పత్రాలు సూచిస్తున్నాయి. 2011లో దారా ప్రాంతంలో నిరసనలు అణచివేసిన విధానం దేశవ్యాప్త ఉద్యమానికి మలుపుగా మారింది. అటెఫ్ నజీబ్ అప్పట్లో ఆ ప్రాంత రాజకీయ భద్రత విభాగానికి అధిపతిగా పనిచేశారు. ఆయనపై నిర్బంధాలు, నిరసనకారులపై దౌర్జన్యాలు, విచారణల సమయంలో జరిగిన ఉల్లంఘనలపై ఆరోపణలు నమోదయ్యాయి. కోర్టులో ఆయన హాజరు కావడం, అసద్ సోదరులు గైర్హాజరులో విచారణను ఎదుర్కోవడం ఈ కేసును మరింత చర్చనీయాంశం చేసింది. నజీబ్ తరఫు న్యాయవాదులు తీర్పుపై అప్పీల్ చేసే అవకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నట్లు న్యాయ వర్గాలు తెలిపాయి.

    “సిరియాలో శిక్షించరాని అధికార సంస్కృతి ముగియాలంటే ఇలాంటి కేసులు పూర్తి న్యాయపరమైన ప్రమాణాలతో ముందుకు సాగాలి,” అని సిరియన్ మానవ హక్కుల న్యాయవాది లైలా అబ్దుల్ రహ్మాన్ 2026 ఆగస్టు 13న డమాస్కస్‌లో అన్నారు. “బాధితులకు న్యాయం కావాలి. అదే సమయంలో విచారణలు పారదర్శకంగా, సాక్ష్యాధారాల ఆధారంగా ఉండాలి,” అని ఆమె తెలిపారు. ఆమె వ్యాఖ్యలు తీర్పును స్వాగతిస్తున్న వర్గాలు, దాని అమలు సాధ్యతపై సందేహాలు వ్యక్తం చేస్తున్న వర్గాల మధ్య ఉన్న చర్చను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

    అసద్ పాలన పతనం తర్వాత సిరియా కొత్త రాజకీయ దశలోకి ప్రవేశించింది. 2024 డిసెంబర్‌లో డమాస్కస్‌పై తిరుగుబాటు దళాల నియంత్రణ ఏర్పడిన తర్వాత కొత్త పరిపాలన వ్యవస్థ ఏర్పడింది. గత ప్రభుత్వ కాలంలో జరిగిన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై దర్యాప్తు చేయడానికి ప్రత్యేక న్యాయ ప్రక్రియలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ కేసు వాటిలో అత్యంత ప్రాధాన్యం పొందినదిగా నిలిచింది. ఒకప్పుడు దేశంలోని భద్రతా వ్యవస్థలు, సైన్యం, ప్రభుత్వ యంత్రాంగంపై పట్టు కలిగిన నాయకుడిపై ఆయన స్వదేశ కోర్టు అత్యంత కఠిన శిక్ష విధించడం సిరియా రాజకీయ చరిత్రలో అపూర్వ పరిణామంగా పరిగణించబడుతోంది.

    అయినా తీర్పుతో అన్ని ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లభించలేదు. అసద్‌ను రష్యా నుంచి సిరియాకు అప్పగించే ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుందా, మాస్కో దానికి ఎలా స్పందిస్తుంది, గైర్హాజరులో వెలువడిన తీర్పుపై ఏదైనా అప్పీల్ దాఖలవుతుందా, మహర్ అల్ అసద్‌పై తదుపరి న్యాయ చర్యలు ఎలా కొనసాగుతాయన్న అంశాలు స్పష్టత పొందాల్సి ఉంది. సిరియా ప్రభుత్వం రాబోయే రోజుల్లో అధికారిక అప్పగింత అభ్యర్థన, అంతర్జాతీయ న్యాయ సహకార చర్యలు, మరిన్ని కేసుల విచారణపై నిర్ణయాలు ప్రకటించే అవకాశం ఉంది. బాధిత కుటుంబాల దృష్టి ఇప్పుడు తీర్పు అమలు దిశగా తదుపరి అడుగులపై నిలిచింది.