బాబ్ ఎల్ మాండెబ్పై హౌతీల పట్టు బిగింపు ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కొత్త ముప్పు
మోచా, పెరిమ్ ద్వీపం స్వాధీనంతో ఎర్ర సముద్ర మార్గంపై ఆందోళన; హొర్ముజ్ సంక్షోభం మధ్య ధరల ఒత్తిడి పెరుగుతోంది
యెమెన్లోని హౌతీ తిరుగుబాటుదారులు సెప్టెంబర్ 11న మోచా రేవు పట్టణం, వ్యూహాత్మక పెరిమ్ ద్వీపంపై పట్టు సాధించడంతో బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ జలసంధి గుండా జరిగే అంతర్జాతీయ సరుకు, చమురు రవాణాపై కొత్త ముప్పు నెలకొంది.
ప్రపంచ సరుకు రవాణాలో సుమారు 12 శాతం భాగం సాగే బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ జలసంధి వద్ద ఏర్పడిన తాజా పరిస్థితి చమురు మార్కెట్లను మరింత అస్థిరం చేసే అవకాశముందని సముద్ర భద్రతా నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో హొర్ముజ్ జలసంధి గుండా ఎగుమతులు, దిగుమతులు తీవ్రంగా దెబ్బతినడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్యారెల్ చమురు ధర 100 డాలర్లను దాటింది. గ్యాస్, ఇంధన ఉత్పత్తులు, నిత్యావసర సరుకుల రవాణాపై ఒత్తిడి కొనసాగుతున్న సమయంలో ఎర్ర సముద్ర ముఖద్వారంలో మరో వ్యూహాత్మక మార్గం అస్థిరతలోకి వెళ్లడం ప్రభుత్వాలు, షిప్పింగ్ కంపెనీలు, ఎనర్జీ మార్కెట్లను అప్రమత్తం చేసింది.
యెమెన్-జిబౌటి మధ్య ఉన్న బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ జలసంధి ఎర్ర సముద్రాన్ని ఏడెన్ అఖాతంతో కలుపుతుంది. పశ్చిమాసియా నుంచి యూరప్, ఆఫ్రికా తూర్పు తీరాలు, స్యూయజ్ కాలువ వైపు వెళ్లే చమురు ట్యాంకర్లు, కంటైనర్ నౌకలకు ఇది కీలక మార్గం. ఈ జలమార్గంపై మోచా పట్టణం, పెరిమ్ ద్వీపం భౌగోళికంగా ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. మోచా నగరం బాబ్ ఎల్ మాండెబ్కు సుమారు 80 కి.మీ దూరంలో ఉండగా, పెరిమ్ ద్వీపం జలసంధి మధ్య ప్రాంతంలో ఉండటం వల్ల సముద్ర రాకపోకల పర్యవేక్షణ, ఒత్తిడి సృష్టించే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుందని నౌకాయాన వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఇరాన్తో యుద్ధం మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత ముగుస్తుందని భావిస్తున్నట్లు ప్రకటించిన కొన్ని గంటలకే యెమెన్ తీర ప్రాంతంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. వాషింగ్టన్లో సెప్టెంబర్ 11న విలేకరులతో మాట్లాడిన ఆయన, “మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత ఇరాన్తో యుద్ధం ముగుస్తుందని మేము భావిస్తున్నాం,”. అయితే అదే సమయంలో ఎర్ర సముద్ర మార్గంలో ఉద్రిక్తత పెరగడం అమెరికా, యూరప్, గల్ఫ్ దేశాల వ్యూహాత్మక లెక్కలను క్లిష్టం చేస్తోంది. హొర్ముజ్ మార్గంలో సరఫరా దెబ్బతిన్న పరిస్థితుల్లో బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ కూడా ప్రమాద పరిధిలోకి రావడం రెండు ప్రధాన సముద్ర మార్గాలు ఒకేసారి ఒత్తిడికి లోనవుతున్న సంకేతంగా పరిగణిస్తున్నారు.
యెమెన్లో ఇరాన్ మద్దతు పొందుతున్న హౌతీలు గత కొన్ని వారాలుగా బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ గుండా సాగే నౌకాయానానికి ముప్పు కలిగించే చర్యలను పెంచుతున్నారని ప్రాంతీయ భద్రతా అధికారులు తెలిపారు. గత 48 గంటల్లో మోచా, పెరిమ్ ప్రాంతాలపై వారి నియంత్రణ బలపడటం వల్ల జలసంధి పరిసరాల్లో నౌకల కదలికలు మరింత జాగ్రత్తతో సాగుతున్నాయని షిప్పింగ్ రంగానికి చెందిన వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ప్రధాన షిప్పింగ్ సంస్థలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ఖర్చు, బీమా ప్రీమియం, ఆలస్యాలపై అంచనాలు వేస్తున్నాయి. స్యూయజ్ మార్గం ద్వారా యూరప్కు చేరే కార్గోలో చిన్న మార్పు కూడా గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసుపై పెద్ద ప్రభావం చూపగలదని వాణిజ్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
సముద్ర భద్రతా నిపుణుడు అబ్దుల్ ఖాదిర్ అల్ హమీది శుక్రవారం సనాలో మాట్లాడుతూ, “మోచా నగర స్వాధీనంతో ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలక జలసంధులలో ఒకదానికి దారితీసే మార్గాలపై హౌతీలకు ప్రత్యేక ఉనికి లభించింది,”. ఆయన ప్రకారం, మోచా కేవలం ఒక తీర పట్టణం మాత్రమే కాకుండా ఎర్ర సముద్రం, ఏడెన్ అఖాతాల మధ్య నౌకాయానాన్ని గమనించే స్థానం కూడా. “పెరిమ్ ద్వీపంపై పట్టు సాధించడం వల్ల జలసంధి మధ్యలో ఒత్తిడి బిందువు ఏర్పడుతుంది. ఇది నౌకలను పూర్తిగా ఆపకపోయినా, రవాణా వ్యయం, బీమా రిస్క్, షెడ్యూల్ అనిశ్చితిని పెంచగలదు,” అని ఆయన said.
HIGHLIGHTS
- బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ గుండా ప్రపంచ సరుకు రవాణాలో 12 శాతం సాగుతుంది
- మోచా నగరం జలసంధికి సుమారు 80 కి.మీ దూరంలో ఉంది
- చమురు ధర బ్యారెల్కు 100 డాలర్లు దాటింది
- గత 48 గంటల్లో హౌతీల పట్టు గణనీయంగా బలపడింది
- పెరిమ్ ద్వీపం ఎర్ర సముద్ర మార్గంలో వ్యూహాత్మక స్థానం
తాజా పరిస్థితులపై అంతర్జాతీయ ఇంధన విశ్లేషకులు కూడా ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. హొర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా గల్ఫ్ చమురు రవాణా ఇప్పటికే అంతరాయాలకు గురైన సమయంలో బాబ్ ఎల్ మాండెబ్లో అదనపు ప్రమాదం ఏర్పడితే మార్కెట్లు మరింత వేగంగా స్పందించే అవకాశం ఉందని వారు అంటున్నారు. చమురు ధర పెరుగుదల కేవలం ఇంధన వినియోగదారులపై మాత్రమే కాకుండా రవాణా, ఎరువులు, పెట్రోకెమికల్స్, ఆహార సరఫరా గొలుసులపై కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. గ్యాస్ రవాణాలో ఆలస్యం పెరిగితే విద్యుత్ ఉత్పత్తి వ్యయాలు, పరిశ్రమల ఇన్పుట్ ఖర్చులు పెరిగే అవకాశముందని మార్కెట్ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
లండన్కు చెందిన ఎనర్జీ మార్కెట్ విశ్లేషకురాలు నాదియా ఫర్హాన్ శుక్రవారం ట్రేడింగ్ అంచనాలపై స్పందిస్తూ, “హొర్ముజ్ తర్వాత బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ కూడా అస్థిరంగా మారితే మార్కెట్ దాన్ని సాధారణ ప్రాంతీయ ఘర్షణగా కాకుండా గ్లోబల్ సరఫరా సంక్షోభంగా చూస్తుంది,” అని said. ఆమె ప్రకారం, 100 డాలర్లకుపైగా ఉన్న బ్యారెల్ ధరకు మళ్లీ భద్రతా ప్రీమియం జతకావచ్చు. “నౌకలు మార్గం మార్చడం ప్రారంభిస్తే ప్రతి కార్గోకు రోజులు, ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఆ ఒత్తిడి చివరికి దిగుమతి దేశాల వినియోగదారుల దాకా చేరుతుంది,".
యెమెన్లోని తీర ప్రాంతాల నియంత్రణ ప్రశ్న ప్రాంతీయ శక్తుల పోటీతో ముడిపడి ఉంది. హౌతీలు సనా సహా యెమెన్లోని పలు ఉత్తర ప్రాంతాల్లో ప్రభావం కలిగి ఉండగా, తీర ప్రాంతాల్లో పట్టు బలపరచడం ద్వారా అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నారు. బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ జలసంధి గతంలో పశ్చిమాసియా చమురు రవాణాకు తక్కువ ప్రమాదం ఉన్న సురక్షిత మార్గంగా భావించబడింది. కానీ ఇటీవలి వారాల్లో హౌతీల కదలికలు ఆ అంచనాను బలహీనపరిచాయి. ఎర్ర సముద్రంలో భద్రతా పర్యవేక్షణను పెంచాలని కొన్ని దేశాల నౌకాదళాలు ఇప్పటికే అంతర్గత సమీక్షలు ప్రారంభించాయని దౌత్య వర్గాలు చెబుతున్నాయి.
షిప్పింగ్ సంస్థల ప్రధాన ఆందోళన ప్రస్తుతానికి పూర్తి స్థాయి నిర్బంధం కంటే అనిశ్చితి. ఒక జలమార్గంలో ప్రత్యక్ష అడ్డంకి లేకున్నా, దాడుల భయం, తనిఖీలు, హెచ్చరికలు, బీమా షరతుల కఠినత వల్ల నౌకల షెడ్యూల్లు మారుతాయి. స్యూయజ్ మార్గం నుంచి దక్షిణ ఆఫ్రికా చుట్టూ ఉన్న దీర్ఘ మార్గాలకు మారితే ప్రయాణ దూరం, ఇంధన వినియోగం, సిబ్బంది ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఈ మార్పుల ప్రభావం కంటైనర్ ఛార్జీలు, చమురు సరుకు రేట్లు, వినియోగ వస్తువుల ధరలపై కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా యూరప్, ఆసియా మధ్య వేగవంతమైన సరుకు రవాణాపై ఆధారపడే రంగాలు ముందుగానే రిస్క్ అంచనాలు సిద్ధం చేస్తున్నాయి.
యెమెన్ తీర ప్రాంత భద్రతపై మాట్లాడిన ఒక ప్రాంతీయ సముద్ర రవాణా అధికారి శుక్రవారం ఏడెన్లో, “ప్రస్తుతం ప్రధాన లక్ష్యం వాణిజ్య నౌకల కదలికలను పర్యవేక్షించడం, కెప్టెన్లకు తాజా హెచ్చరికలు చేరవేయడం,”. ఆయన పూర్తి వివరాలు వెల్లడించకపోయినా, మోచా సమీపంలో పరిస్థితులు వేగంగా మారుతున్నాయని, పెరిమ్ ద్వీపం స్థితిగతులపై అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో సమాచారం పంచుకుంటున్నామని తెలిపారు. “ఒక్క సంఘటన కూడా పెద్ద మార్గ మార్పులకు దారితీయగలదు. అందుకే ముందస్తు సమన్వయం కీలకం,”.
ఈ సంక్షోభం దౌత్యరంగానికీ సవాలుగా మారుతోంది. అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధం ముగింపు దిశగా రాజకీయ సంకేతాలు వచ్చినా, వాటి ప్రభావం సముద్ర మార్గాల భద్రతపై తక్షణ ఉపశమనం ఇస్తుందా అన్నది స్పష్టంగా లేదు. ఇరాన్ మద్దతు పొందుతున్న శక్తులు వేర్వేరు రంగాల్లో ఒత్తిడి పెంచుతున్నాయనే అంచనాతో అమెరికా, మిత్రదేశాలు తమ సముద్ర భద్రతా వ్యూహాన్ని సమీక్షించే అవకాశముంది. అదే సమయంలో యెమెన్ అంతర్గత ఘర్షణలు, స్థానిక నియంత్రణ మార్పులు, తీర ప్రాంత శక్తి సమీకరణాలు బాహ్య జోక్యాన్ని మరింత సున్నితంగా మార్చుతున్నాయి.
ప్రస్తుతానికి వ్యాపార వర్గాలు, ప్రభుత్వాలు రెండు విషయాలపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి. మొదట, మోచా, పెరిమ్ ప్రాంతాల్లో హౌతీల నియంత్రణ ఎంత స్థిరంగా ఉంటుంది అన్నది. రెండవది, బాబ్ ఎల్ మాండెబ్ గుండా వెళ్తున్న చమురు ట్యాంకర్లు, కంటైనర్ నౌకలపై ప్రత్యక్ష పరిమితులు విధించబడతాయా అన్నది. రాబోయే రోజుల్లో నౌకల మార్గాలు, బీమా ధరలు, చమురు ఫ్యూచర్స్ మార్కెట్ స్పందన ఈ సంక్షోభ తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి కీలక సూచికలుగా నిలవనున్నాయి. సెప్టెంబర్ 12 తర్వాత ప్రాంతీయ దేశాలు, నౌకాదళాలు తీసుకునే భద్రతా నిర్ణయాలు ఎర్ర సముద్ర రవాణా భవిష్యత్తును నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది.
