ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఘర్షణలపై మూడో ప్రపంచ యుద్ధం చర్చ మళ్లీ వేడెక్కింది
రష్యా–ఉక్రెయిన్, పశ్చిమాసియా, ఆఫ్రికా ఘర్షణలు భద్రతా ఆందోళనలను పెంచుతున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు
ప్రపంచంలోని పలు ప్రాంతాల్లో కొనసాగుతున్న సాయుధ ఘర్షణలు, సరిహద్దు ఉద్రిక్తతలు, సైబర్ దాడులు, శక్తి వనరులపై పోటీ నేపథ్యంలో మూడో ప్రపంచ యుద్ధం ప్రమాదంపై భద్రతా వర్గాల్లో చర్చ మళ్లీ తీవ్రతరమైంది. 2026 సెప్టెంబర్ 23 నాటికి కనీసం 12 ప్రధాన ఘర్షణ ప్రాంతాలు అంతర్జాతీయ దృష్టిలో ఉన్నాయి.
రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇజ్రాయెల్–గాజా ఘర్షణ, సూడాన్ సివిల్ వార్, దక్షిణ చైనా సముద్రంలో ఉద్రిక్తతలు, కొరియా ద్వీపకల్పంలో మిస్సైల్ పరీక్షలు, భారత్–పాకిస్తాన్ భద్రతా సవాళ్లు వంటి పరిణామాలు వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో ఉన్నప్పటికీ, వాటి వెనుక ప్రధాన శక్తుల వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు ముడిపడి ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ఈ ఘర్షణలు వెంటనే ఒకే ప్రపంచ యుద్ధంగా మారాయని అధికారికంగా ఏ దేశం ప్రకటించలేదు. అయితే రక్షణ, ఇంధన భద్రత, వాణిజ్య మార్గాలు, మైత్రి బ్లాక్ల మధ్య పోటీ కారణంగా పరిస్థితి అత్యంత సున్నిత దశలో ఉందని జియో పాలిటికల్ విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు.
“ఇప్పటి ఘర్షణలను ఒకే యుద్ధంగా పిలవడం రాజకీయంగా సరైనది కాకపోయినా, ఇవన్నీ పరస్పరం ప్రభావితం చేసే సంక్లిష్ట భద్రతా సంక్షోభాలు,” అని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల విశ్లేషకుడు డా. కే. రమణ హైదరాబాద్లో బుధవారం అన్నారు. “ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో నాటో, రష్యా ప్రయోజనాలు ఢీకొంటున్నాయి. పశ్చిమాసియాలో ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, అమెరికా, గల్ఫ్ దేశాల ప్రయోజనాలు కలుస్తున్నాయి. ఇదే ప్రధాన ఆందోళన,” అని ఆయన చెప్పారు.
HIGHLIGHTS
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనీసం 12 ఘర్షణ ప్రాంతాలు దృష్టిలో ఉన్నాయి
- రష్యా–ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కీలక భద్రతా సంక్షోభంగా కొనసాగుతోంది
- దక్షిణ చైనా సముద్రంలో అమెరికా–చైనా పోటీ పెరుగుతోంది
- భారత్ తటస్థత, భద్రతా సమతౌల్యంపై దృష్టి పెట్టింది
పశ్చిమాసియాలో ఇజ్రాయెల్, హమాస్, హెజ్బొల్లా, ఇరాన్ సంబంధిత ఉద్రిక్తతలు విస్తృత ప్రాంతీయ యుద్ధంగా మారే ప్రమాదం ఉన్నదని భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే సమయంలో సూడాన్, మాలి, బుర్కినా ఫాసో, నైజీరియా వంటి ఆఫ్రికా దేశాల్లో అంతర్గత ఘర్షణలు వనరులు, ప్రభుత్వ స్థిరత్వం, విదేశీ ప్రభావం వంటి అంశాలతో మరింత క్లిష్టంగా మారాయి. “ఆఫ్రికా ఘర్షణలను స్థానిక సమస్యలుగా మాత్రమే చూడలేం. అక్కడి ఖనిజాలు, చమురు, పోర్టులు ప్రపంచ శక్తుల వ్యూహాల్లో కీలక భాగం,” అని రిటైర్డ్ రక్షణ అధికారి కెప్టెన్ ఎస్. ప్రసాద్ న్యూఢిల్లీలో చెప్పారు.
దక్షిణ చైనా సముద్రం మరో ప్రధాన ఉద్రిక్త కేంద్రంగా ఉంది. చైనా సముద్ర హక్కుల కోరికలు వియత్నాం, ఫిలిప్పీన్స్, మలేషియా, బ్రూనై, తైవాన్ వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. అమెరికా నౌకాదళ కదలికలు, జపాన్ రక్షణ సిద్ధత, దక్షిణ కొరియా భద్రతా భాగస్వామ్యాలు ఈ ప్రాంతాన్ని మరింత సున్నితంగా మార్చాయి. ఉత్తర కొరియా మిస్సైల్ పరీక్షలు కూడా జపాన్, దక్షిణ కొరియా, అమెరికాకు భద్రతా సవాలుగా కొనసాగుతున్నాయి.
భారత్కు ప్రధానంగా పాకిస్తాన్ సరిహద్దు, చైనా సరిహద్దు, హిందూ మహాసముద్ర భద్రత, ఇంధన సరఫరా మార్గాలు కీలక అంశాలుగా ఉన్నాయి. “భారత్ లక్ష్యం ఉద్రిక్తతలను పెంచకుండా తన భద్రతను కాపాడుకోవడం. తటస్థత అంటే నిష్క్రియ కాదు; వ్యూహాత్మక స్వతంత్రత,” అని మాజీ రాయబారి ఎం. వెంకటేశ్ మంగళవారం న్యూఢిల్లీలో అన్నారు. ఆయన ప్రకారం, రష్యా, అమెరికా, యూరప్, పశ్చిమాసియా, ఆఫ్రికా దేశాలతో సమతౌల్య సంబంధాలు కొనసాగించడం భారత విదేశాంగానికి ప్రధాన పరీక్షగా ఉంటుంది.
ఘర్షణలు యుద్ధరంగానికే పరిమితం కావడం లేదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సైబర్ దాడులు, డ్రోన్ ఆపరేషన్లు, ఉపగ్రహ కమ్యూనికేషన్, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారిత లక్ష్య వ్యవస్థలు కొత్త భద్రతా ముప్పులను తెస్తున్నాయి. అణ్వస్త్రాల వినియోగంపై అధికారిక దేశాలు ఇప్పటికీ అత్యంత జాగ్రత్తతో వ్యవహరిస్తున్నప్పటికీ, తప్పుదారి పట్టే సంకేతాలు, పొరపాటు అంచనాలు, నియంత్రణ తప్పే ప్రాంతీయ ఘర్షణలే పెద్ద ప్రమాదంగా విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
తదుపరి దశలో ప్రపంచ దృష్టి ఉక్రెయిన్ యుద్ధ పరిణామాలు, పశ్చిమాసియాలో కాల్పుల విరమణ ప్రయత్నాలు, దక్షిణ చైనా సముద్ర నౌకాదళ కదలికలు, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి చర్చలపై ఉండనుంది. భారత్ తన భద్రతా సమీక్షలు, దౌత్య సంప్రదింపులు, ఇంధన నిల్వల ప్రణాళికలను కొనసాగించే అవకాశముంది.