హిమాలయ హిమానీనదం విరిగి మధ్య నేపాల్లో ఆకస్మిక వరదలకు కారణం.
టిబెట్-నేపాల్ సరిహద్దు సమీపంలో ఎత్తైన ప్రాంతంలో మంచు, రాళ్ల భారీ పతనం వల్ల నీరు, బురద, శిథిలాల ప్రవాహం లోయల్లోకి దూసుకెళ్లింది.
కాఠ్మాండు, ఆగస్టు 29 —
టిబెట్-నేపాల్ సరిహద్దుకు సమీపంలోని హిమాలయ ప్రాంతంలో ఇటీవల సంభవించిన హిమానీనదం, రాతి భాగాల భారీ పతనమే మధ్య నేపాల్లో ఆకస్మిక శిథిల వరదలకు ప్రధాన కారణమని భూగర్భ, శాటిలైట్ డేటా పరిశీలనలు సూచిస్తున్నాయి. తొలుత 4.4 తీవ్రత భూకంపంతో ఈ ఘటనను అనుసంధానించినప్పటికీ, సుమారు 5,200 మీటర్ల ఎత్తులో పెద్దమొత్తంలో మంచు, రాళ్లు విరిగిపడినట్లు తరువాతి విశ్లేషణల్లో తేలింది.
అమెరికా జియోలాజికల్ సర్వే డేటా ప్రకారం సుమారు 0.2 చదరపు కిలోమీటర్ల హిమానీనద మంచు, బెడ్రాక్ విడిపోయాయి. లాంగ్టాంగ్ లిరుంగ్ సమీపంలోని హిమానీనద టర్మినస్ ప్రధాన మంచు దేహం నుంచి వేరై, దాదాపు 1.2 కిలోమీటర్లు దిగువన ఉన్న లోయలో పడిందని ప్లానెట్ ల్యాబ్స్ శాటిలైట్ చిత్రాల పరిశీలనలో వెల్లడైంది. ఈ పతనం కేవలం మంచు చరియలా కాకుండా, రాళ్లు, మట్టి, నీరు కలిసి దిగువకు దూసుకెళ్లే శిథిల ప్రవాహంగా మారింది. ఎత్తైన పర్వతాల కోణాలు, ఇరుకైన లోయలు ప్రవాహ వేగాన్ని పెంచడంతో దాని ప్రభావం దిగువ ప్రాంతాలకు వేగంగా చేరింది.
ప్రాథమికంగా నమోదైన 4.4 తీవ్రత భూకంపం ఈ విపత్తుకు నేరుగా కారణమా అన్న ప్రశ్నపై నిపుణులు జాగ్రత్తగా స్పందిస్తున్నారు. పెద్దస్థాయి మంచు-రాయి పతనం సృష్టించిన భూకంప తరంగాలు 5.2 తీవ్రతకు సమానమైన సంకేతాన్ని ఇచ్చాయని యూఎస్జీఎస్ డేటా తెలిపింది. అంటే భూకంపం కారణంగా చరియ విరిగిందని తేల్చడం కంటే, పర్వతం నుంచి భారీ పదార్థం కూలిపోవడం స్వయంగా భూకంప తరంగాలను ఉత్పత్తి చేసి ఉండొచ్చని పరిశీలనలు సూచిస్తున్నాయి.
“నమోదైన భూకంప సంకేతం పెద్ద భూభాగం ఒక్కసారిగా కదిలినప్పుడు కనిపించే లక్షణాలకు అనుగుణంగా ఉంది,” అని యూఎస్జీఎస్ భూకంప డేటా విశ్లేషణను ఉటంకిస్తూ పరిశోధకులు చెప్పారు. “4.4 తీవ్రత భూకంపం ఒక్కటే మొత్తం విపత్తును వివరించేందుకు సరిపోదు,” అని సంబంధిత శాటిలైట్ పరిశీలనలను పరిశీలించిన భూశాస్త్ర నిపుణులు తెలిపారు. “మంచు, రాళ్లు, నీరు ఒకేసారి కదిలినప్పుడు సాధారణ నది వరదకంటే శిథిల ప్రవాహం మరింత వేగంగా, భారంగా మారుతుంది,” అని హిమాలయ భూభౌతిక ప్రమాదాలపై పనిచేసే నిపుణులు చెప్పారు.
పతనం తర్వాత దిగువకు వచ్చిన రాతి శిథిలాలు కొంతకాలం నీటి ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుని తాత్కాలిక అడ్డంకి సరస్సు ఏర్పడే పరిస్థితి కల్పించాయి. అలాంటి అస్థిర శిథిల అడ్డంకి వెనుక నీరు నిల్వై, తర్వాత అది తెగిపోతే నీరు, మట్టి, రాళ్లు, మంచు ముక్కలు ఒక్కసారిగా దిగువకు విడుదలవుతాయి. ఈ క్రమంలో ఏర్పడే ప్రవాహం సాధారణ నది పొంగు కాదు; అది అధిక సాంద్రత కలిగిన శిథిల వరద. అందుకే నది మార్గాల వద్ద ఉన్న రోడ్లు, వంతెనలు, సరిహద్దు మౌలిక వసతులు తక్కువ సమయంలోనే ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
HIGHLIGHTS
- 5,200 మీటర్ల ఎత్తులో మంచు, రాళ్లు విరిగిపడ్డాయి
- 0.2 చదరపు కిలోమీటర్ల భాగం విడిపోయిందని యూఎస్జీఎస్ డేటా
- పతనం 5.2 తీవ్రతకు సమాన భూకంప సంకేతం ఇచ్చింది
- లాంగ్టాంగ్ లిరుంగ్ సమీపంలో శాటిలైట్ చిత్రాల్లో మార్పులు నమోదయ్యాయి
- ఇరుకైన లోయలు ప్రవాహ వేగాన్ని పెంచాయి
నేపాల్-టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలోని గ్యిరోంగ్ పోర్ట్ సరిహద్దు క్రాసింగ్ సహా పర్వత మౌలిక వసతులపై ఈ ప్రవాహం ప్రభావం పడినట్లు స్థానిక అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి. అధికారిక నష్టం వివరాలు ప్రాంతాల వారీగా ధృవీకరణలో ఉన్నాయి. ఎత్తైన హిమాలయ లోయల్లో కమ్యూనికేషన్, రోడ్డు ప్రాప్యత పరిమితంగా ఉండటంతో భూభాగ అంచనాకు సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. నది మార్గాల పక్కన ఉన్న నిర్మాణాలు ఇలాంటి ప్రవాహాల్లో ఎక్కువ ప్రమాదంలో ఉంటాయి, ఎందుకంటే నీరు విస్తరించడానికి సమతల భూమి లేకపోవడంతో శక్తి ఒకే ఛానల్లో కేంద్రీకృతమవుతుంది.
హిమాలయాల్లో ఇలాంటి ఘటనలు ఒక్క కారణంతోనే జరుగుతాయని చెప్పడం శాస్త్రీయంగా సరైనది కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు. అస్థిర రాతి వాలుదోర్లు, మంచు అంతర్గత నిర్మాణ బలహీనత, కరిగిన నీటి చొరబాటు, ఉష్ణోగ్రత మార్పులు, పాత చీలికలు కలిసి ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. వాతావరణ మార్పు దీర్ఘకాలికంగా హిమానీనదాల వెనుకడుగు, పర్మాఫ్రాస్ట్ బలహీనత, మంచు సరస్సుల పెరుగుదల వంటి మార్పులకు దోహదం చేస్తుంది. అయితే ప్రతి ఒక్క హిమానీనద పతనాన్ని నేరుగా వాతావరణ మార్పుతోనే అనుసంధానించలేమని పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ఈ ఘటనలో కీలక అంశం ఎత్తు నుంచి శక్తి ఒక్కసారిగా విడుదల కావడమే. 5,200 మీటర్ల ఎత్తులో నుంచి విడిపోయిన మంచు, రాళ్లు 1.2 కిలోమీటర్ల వరకు దిగువకు పడినప్పుడు ఏర్పడిన గురుత్వ శక్తి ప్రవాహాన్ని భారీగా మార్చింది. పర్వతాల కోణం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల పదార్థం ఆగకుండా లోయలోకి దూసుకెళ్లింది. మార్గంలో ఉన్న నీరు, మట్టి, రాళ్లు కలిసిపోవడంతో ప్రవాహ పరిమాణం మరింత పెరిగింది. అందువల్ల ఇది గ్లేషియల్ లేకు అవుట్బర్స్ట్ ఫ్లడ్కు సమాన లక్షణాలు ఉన్న శిథిల వరదగా మారినట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి.
తదుపరి దశలో శాటిలైట్ చిత్రాలు, భూకంప రికార్డులు, నది ప్రవాహ డేటా, భూమిపై సర్వేలను కలిపి పతనం పరిమాణం, ప్రయాణ దూరం, వరద గరిష్ఠ స్థాయి లెక్కించనున్నారు. నేపాల్ అధికారులు మరియు శాస్త్రీయ సంస్థలు దిగువ ప్రాంతాల్లో మిగిలిన అస్థిర శిథిలాలు, కొత్తగా ఏర్పడిన నీటి నిల్వలు ఉన్నాయా అన్నది పరిశీలించాల్సి ఉంది. సరిహద్దు మార్గాలు, నది వంతెనలు, నివాస ప్రాంతాలకు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు బలోపేతం చేయడం తదుపరి చర్యల్లో ప్రధానంగా ఉండనుంది.
