ఇరాన్పై అమెరికా భూతల దాడి ఊహాగానాలు పెరగగా గల్ఫ్లో సైనిక ఉద్రిక్తతపై నిఘా పెంపు
అమెరికా దళాల మోహరింపు, ఇరాన్ హెచ్చరికలు, రష్యా–చైనా మద్దతుపై దావాలు గల్ఫ్ భద్రతా సమీకరణాన్ని క్లిష్టం చేస్తున్నాయి
వాషింగ్టన్, 2026-08-15 —
ఇరాన్పై అమెరికా భూతల దాడి జరగవచ్చన్న ఊహాగానాలు 2026-08-15న గల్ఫ్ ప్రాంతంలో కొత్త ఉద్రిక్తతలకు దారితీశాయి. అమెరికా, ఇరాన్, గల్ఫ్ దేశాల సైనిక కదలికలపై అధికారిక ప్రకటనలు పరిమితంగానే ఉండగా, హార్ముజ్ జలసంధి భద్రత, ఎయిర్ బేసుల వినియోగం, మిత్రదేశాల పాత్రపై అంతర్జాతీయ దృష్టి కేంద్రీకృతమైంది.
అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ పరిధిలో గల్ఫ్, అరేబియన్ సముద్రం, మధ్యప్రాచ్య ఎయిర్ బేసుల చుట్టూ సైనిక సిద్ధత పెరిగిందన్న దావాలు భద్రతా వర్గాల్లో చర్చకు వచ్చాయి. బహ్రెయిన్లో ఉన్న అమెరికా నేవీ 5వ ఫ్లీట్, కతార్, కువైట్, సౌదీ అరేబియా, జోర్డాన్, టర్కీ ప్రాంతాల్లోని అమెరికా సైనిక సదుపాయాలు ఇప్పటికే ప్రాంతీయ భద్రతా వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. అయితే 50,000 మంది అమెరికా సైనికులు ఇరాన్ చుట్టూ దాడికి సిద్ధంగా ఉన్నారన్న సంఖ్యపై అమెరికా ప్రభుత్వం స్వతంత్రంగా ధ్రువీకరణ ఇవ్వలేదు. అమెరికా రక్షణ విభాగం గతంలో ప్రాంతీయ దళాల మోహరింపును “బలగాల రక్షణ, నిరోధక సామర్థ్యం, మిత్రదేశాల భద్రత” లక్ష్యాలతోనే వివరిస్తూ వచ్చింది.
వైట్ హౌస్ అధికారులు తాజా పరిస్థితిపై ప్రత్యక్షంగా దాడి ప్రణాళికలను ప్రకటించలేదు. “అమెరికా తన సిబ్బంది, భాగస్వాములు, ప్రయోజనాలను రక్షించేందుకు అవసరమైన అన్ని చర్యలను తీసుకుంటుంది,” అని వైట్ హౌస్ ప్రెస్ కార్యదర్శి క్యారొలైన్ లెవిట్ ఇటీవల వాషింగ్టన్లో చెప్పారు. అదే సమయంలో దౌత్యానికి తలుపులు మూయలేదని అమెరికా అధికార వర్గాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, ప్రాంతీయ మిలీషియా నెట్వర్క్లకు మద్దతు, హార్ముజ్ జలసంధి భద్రత వంటి అంశాలపై వాషింగ్టన్ ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. అయినప్పటికీ భూతల దాడి వంటి చర్యకు అమెరికా కాంగ్రెస్ అనుమతి, మిత్రదేశాల సమ్మతి, ప్రాంతీయ పరిణామాలపై సమగ్ర అంచనా అవసరమవుతుందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఇరాన్ వైపు కూడా అప్రమత్తత పెరిగినట్లు టెహ్రాన్ అధికారుల ప్రకటనలు సూచిస్తున్నాయి. ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్, సాధారణ సైన్యం, నౌకాదళ విభాగాలు హార్ముజ్ జలసంధి, గల్ఫ్ తీర ప్రాంతాలు, దక్షిణ ఇరాన్లోని సున్నిత ప్రాంతాల భద్రతను పటిష్ఠం చేశాయని ఇరాన్ అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి నాసెర్ కనాని టెహ్రాన్లో మాట్లాడుతూ, “ఇరాన్ భూభాగం, సార్వభౌమత్వం, ప్రజల భద్రతపై దాడి జరిగితే ప్రతిస్పందన నిర్ణయాత్మకంగా ఉంటుంది,” అని చెప్పారు. ఆయన మాటల్లో, ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి ముప్పు కలిగించే ఏ చర్యకైనా బాధ్యత దాడి ప్రారంభించే పక్షంపైనే ఉంటుందని టెహ్రాన్ భావిస్తోంది.
గల్ఫ్లో ఉద్రిక్తతకు కేంద్రంగా హార్ముజ్ జలసంధి నిలుస్తోంది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలక మార్గమైన ఈ జలసంధి చుట్టూ ఇరాన్ తీరరక్షక, నౌకాదళ, ఐఆర్జీసీ యూనిట్ల కదలికలు గతంలోనూ అంతర్జాతీయంగా ఆందోళనకు కారణమయ్యాయి. క్వెష్మ్, కిష్, టన్బ్ దీవుల భౌగోళిక ప్రాధాన్యం కారణంగా ఈ ప్రాంతంలో చిన్న స్థాయి ఢీకొనడమూ పెద్ద అంతర్జాతీయ సంక్షోభంగా మారే ప్రమాదం ఉంది. అమెరికా నేవీ నౌకలు, యుద్ధ విమానాలు, నిఘా వ్యవస్థలు ప్రాంతంలో ఉన్నప్పటికీ, భూతల దాడి ద్వారా ఇరాన్ లోపలికి ప్రవేశించడం అత్యంత క్లిష్టమైన సైనిక నిర్ణయమని మాజీ సైనిక అధికారులు భావిస్తున్నారు.
“ఇరాన్ భౌగోళిక పరిస్థితులు, పర్వత ప్రాంతాలు, విస్తృత రక్షణ నిర్మాణాలు ఏ విదేశీ భూతల ఆపరేషన్నైనా దీర్ఘకాలిక, అధిక ప్రమాదం కలిగిన చర్యగా మారుస్తాయి,” అని రిటైర్డ్ అమెరికా సైనిక అధికారి బెన్ హోడ్జెస్ ఒక భద్రతా సదస్సులో చెప్పారు. ఆయన ప్రకారం, ఎయిర్ స్ట్రైక్లు, నౌకాదళ నిరోధక చర్యలు, సైబర్ ఆపరేషన్లు, ఆర్థిక ఆంక్షలు వంటి మార్గాలను అమెరికా సాధారణంగా ముందుగా పరిశీలిస్తుంది. భూతల దాడి చివరి దశ ఎంపికగా మాత్రమే పరిగణించబడుతుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఇరాన్లో అణు సదుపాయాలు, ఆయుధ నిల్వలు, కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ కేంద్రాలు విస్తరించి ఉండటం వల్ల ఒక్క దాడితో వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు సాధ్యమవుతాయా అన్నదానిపై కూడా అనిశ్చితి ఉంది.
ప్రాంతీయ మిత్రదేశాల పాత్రపై కూడా స్పష్టత లేదు. సౌదీ అరేబియా, బహ్రెయిన్, కతార్, కువైట్, టర్కీ వంటి దేశాల్లో అమెరికా సైనిక సదుపాయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఇరాన్పై ప్రత్యక్ష భూతల దాడికి తమ భూభాగాన్ని వినియోగించేందుకు ప్రతి దేశం వేర్వేరు రాజకీయ, భద్రతా లెక్కలు వేసుకుంటుంది. గల్ఫ్ రాజ్యాలు తమ చమురు మౌలిక సదుపాయాలు, పోర్టులు, ఎయిర్పోర్టులు, జనాభా కేంద్రాలపై ప్రతీకార దాడుల ప్రమాదాన్ని బాగా అర్థం చేసుకుంటున్నాయి. అందుకే అధికారికంగా ఇవి ఉద్రిక్తత తగ్గించే దౌత్యాన్ని ప్రోత్సహిస్తున్నాయి. “ప్రాంతీయ స్థిరత్వం, చమురు మార్కెట్ల భద్రత, సముద్ర రవాణా స్వేచ్ఛ అన్నీ పరస్పరం అనుసంధానమైన అంశాలు,” అని కతార్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి మాజిద్ అల్ అన్సారీ దోహాలో అన్నారు.
రష్యా, చైనా పాత్రపై వస్తున్న వాదనలు కూడా ఉద్రిక్తతను పెంచుతున్నాయి. రష్యా నుంచి ఇరాన్కు కమాండ్ అండ్ కంట్రోల్ సహకారం, అధునాతన ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్, చైనా నుంచి మాన్పాడ్స్ తరహా క్షిపణులు అందినట్లు పలు భద్రతా వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది. అయితే ఈ అంశాలపై మాస్కో, బీజింగ్, టెహ్రాన్ నుంచి పూర్తి స్థాయి ధ్రువీకరణ లేదు. రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గే లావ్రోవ్ ఇటీవల మాస్కోలో మాట్లాడుతూ, “ఇరాన్పై బలప్రయోగం ప్రాంతాన్ని మరింత అస్థిరం చేస్తుంది; సమస్యలు ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ పరిధిలో దౌత్యంతో పరిష్కరించాలి,” అని చెప్పారు. చైనా కూడా గల్ఫ్లో ఉద్రిక్తత తగ్గించాలని, ఇంధన రవాణా భద్రత కాపాడాలని పిలుపునిచ్చింది.
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం చుట్టూ అమెరికా ఆందోళనలకు నాటాంజ్, ఫోర్డో వంటి సదుపాయాలు కేంద్రబిందువుగా ఉన్నాయి. యురేనియం నిల్వలు, శుద్ధి స్థాయులు, అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ తనిఖీలపై సంవత్సరాలుగా వివాదం కొనసాగుతోంది. ఇరాన్ తన అణు కార్యక్రమం శాంతియుత అవసరాల కోసమేనని చెబుతుండగా, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దీనిపై తీవ్ర అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. భూతల దాడి ఊహాగానాల్లో ఈ సదుపాయాల భౌగోళిక స్థానం, బంకర్ రక్షణ, ఎయిర్ డిఫెన్స్ కవరేజీ వంటి అంశాలు ప్రముఖంగా చర్చకు వస్తున్నాయి. అయితే అణు సదుపాయాలపై దాడి ప్రాంతీయంగా మాత్రమే కాక ప్రపంచవ్యాప్తంగా పర్యావరణ, రాజకీయ, భద్రతా ప్రభావాలు కలిగించవచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
వాషింగ్టన్లో యుద్ధాధికారాలపై రాజకీయ చర్చ మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది. అధ్యక్షుడికి ఉన్న సైనిక అధికారాలు, కాంగ్రెస్ పర్యవేక్షణ, రక్షణ బడ్జెట్ వినియోగం వంటి అంశాలపై డెమోక్రాటిక్, రిపబ్లికన్ సభ్యుల మధ్య అభిప్రాయభేదాలు ఉన్నాయి. పెద్ద స్థాయి భూతల దాడి జరిగితే అది కేవలం సైనిక ఆపరేషన్ కాకుండా దీర్ఘకాలిక ప్రాంతీయ యుద్ధానికి మారే ప్రమాదం ఉందని పలువురు సభ్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కాంగ్రెస్లో కొందరు సభ్యులు యుద్ధ అధికారాల తీర్మానాన్ని ముందుకు తేవాలని ప్రయత్నించినప్పటికీ, అధ్యక్ష అధికారాలపై స్పష్టమైన పరిమితులు విధించే ప్రయత్నాలు ఇప్పటివరకు నిర్ణాయక ఫలితాన్నివ్వలేదు.
ఇకపై గమనించాల్సింది అమెరికా దళాల వాస్తవ మోహరింపు స్థాయి, గల్ఫ్ దేశాల అధికారిక అనుమతులు, ఇరాన్ ఐఆర్జీసీ అప్రమత్తత, రష్యా–చైనా దౌత్య స్పందనలే. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతామండలి, అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ, ఒమాన్, కతార్ వంటి మధ్యవర్తుల చర్యలు ఉద్రిక్తతను తగ్గించగలవా అన్నది రాబోయే రోజుల్లో స్పష్టమవుతుంది. ప్రస్తుతానికి అధికారికంగా దాడి ప్రారంభమైనట్లు ధ్రువీకరణ లేకపోయినా, గల్ఫ్ ప్రాంతం సైనిక, దౌత్య, ఇంధన మార్కెట్ పరంగా అత్యంత సున్నిత దశలోకి ప్రవేశించింది.
EYE-LANDERS
- హార్ముజ్ జలసంధి భద్రతపై అంతర్జాతీయ దృష్టి కేంద్రీకరణ
- 50,000 అమెరికా దళాల దావాకు అధికారిక ధ్రువీకరణ లేదు
- ఇరాన్ ప్రతిస్పందన “నిర్ణయాత్మకం” అవుతుందని టెహ్రాన్ హెచ్చరిక
- గల్ఫ్ దేశాలు ఉద్రిక్తత తగ్గించే దౌత్యానికే మద్దతు
- రష్యా, చైనా దౌత్య పరిష్కారాన్ని పిలుపు చేశాయి