99TV News

    ఇరాన్‌తో India tradeపై అమెరికా హెచ్చరిక | Trump Modi

    ఇరాన్‌తో సంబంధాలపై భారత్‌కు అమెరికా హెచ్చరిక; స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్నే కొనసాగిస్తామని న్యూదిల్లీ సంకేతం

    ఇరాన్‌తో వాణిజ్యం, చాబహార్ పోర్ట్, ఎనర్జీ అంశాలపై భారత్ చర్చలు జరుపుతున్న నేపథ్యంలో అమెరికా ఆంక్షల హెచ్చరికలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి

    ఇరాన్‌తో భారత్ కొనసాగిస్తున్న దౌత్య, వాణిజ్య సంప్రదింపులపై అమెరికా ఆందోళన వ్యక్తం చేసిన నేపథ్యంలో, న్యూదిల్లీ తన ఎనర్జీ సెక్యూరిటీ, ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ, స్వతంత్ర విదేశాంగ ప్రయోజనాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ముందుకు సాగుతుందని దౌత్య వర్గాలు 2026 సెప్టెంబర్ 3న తెలిపాయి.

    ఇరాన్‌తో ఏ దేశమైనా కీలక ఆర్థిక లావాదేవీలు కొనసాగిస్తే అమెరికా ఆంక్షల చట్టాల పరిధిలో పరిశీలిస్తామని అమెరికా విదేశాంగ శాఖ స్పష్టం చేసిన తరువాత ఈ పరిణామం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇరాన్‌తో భారత్ చర్చల్లో చాబహార్ పోర్ట్, అంతర్జాతీయ ఉత్తర దక్షిణ రవాణా కారిడార్, ఆయిల్ సరఫరా అవకాశాలు, పశ్చిమాసియాలో భారత నౌకలు, భారతీయుల భద్రత వంటి అంశాలు కొనసాగుతున్నాయని భారత దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ పరిపాలన ఇరాన్‌పై ఒత్తిడిని కొనసాగిస్తున్న సమయంలో, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రభుత్వం సంబంధిత దేశాలతో ద్వైపాక్షికంగా, బహుళపక్ష వేదికలపై మాట్లాడే విధానాన్ని మార్చే సూచనలు లేవని అధికారులు పేర్కొన్నారు.

    అమెరికా విదేశాంగ శాఖ మంత్రి మార్క్ రూబియో ఇటీవల వాషింగ్టన్‌లో మాట్లాడుతూ, ఇరాన్‌పై అమెరికా విధానం విషయంలో మినహాయింపులు ఇవ్వడంపై జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తామని చెప్పారు. “ఇరాన్‌కు ఆర్థికంగా తోడ్పడే కార్యకలాపాలు, ఆంక్షల చట్టాల కింద పరిశీలనకు వస్తాయి,” అని ఆయన వాషింగ్టన్‌లో జరిగిన బ్రీఫింగ్‌లో చెప్పారు. భారత్ పేరును నేరుగా ప్రస్తావించకుండా ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు, ఇరాన్‌తో న్యూదిల్లీ సంప్రదింపుల నేపథ్యంలో దౌత్య వర్గాల్లో ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. అమెరికా విధానం ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, ప్రాంతీయ భద్రత, ఆయిల్ ఆదాయాలపై ఒత్తిడి కొనసాగించడమేనని ఆయన కార్యాలయం గతంలో తెలిపింది.

    భారత్ వైపు నుంచి మాత్రం సంబంధాల స్వరూపం వేరు అని అధికారులు వివరిస్తున్నారు. ఇరాన్‌తో భారత్ చర్చలు సైనిక సహకారానికి సంబంధించినవి కావని, ప్రధానంగా ట్రేడ్, పోర్ట్ కనెక్టివిటీ, ఎనర్జీ, భారతీయుల భద్రత, ప్రాంతీయ స్థిరత్వం వంటి అంశాలకే పరిమితమని న్యూదిల్లీలోని అధికార వర్గాలు తెలిపాయి. విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ గత బ్రీఫింగ్‌లో మాట్లాడుతూ, “భారత్ తన జాతీయ ప్రయోజనాలు, ఎనర్జీ సెక్యూరిటీ అవసరాలు, ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ లక్ష్యాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది,” అని చెప్పారు. “భారత్‌కు అన్ని భాగస్వాములతో మాట్లాడే స్వతంత్ర దౌత్య స్థలం ఉంది,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

    ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్‌తో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఇటీవల బహుళపక్ష సమావేశం సందర్భంగా సమావేశమైనట్లు దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి. ఆ సమావేశంలో చాబహార్ పోర్ట్ వినియోగం, మధ్య ఆసియాకు భారత ప్రవేశ మార్గాలు, సముద్ర రవాణా భద్రత, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య విస్తరణ, ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతలపై చర్చలు జరిగాయని అధికారులు చెప్పారు. భారత వైపు నుంచి చాబహార్ పోర్ట్‌ను ఆఫ్ఘానిస్థాన్, మధ్య ఆసియా, రష్యా వైపు కనెక్టివిటీకి కీలకంగా చూస్తున్నట్లు ఇప్పటికే పలు సందర్భాల్లో ప్రకటించారు. పాకిస్థాన్ భూభాగాన్ని దాటకుండా మధ్య ఆసియాకు చేరుకునే ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా దీనిని న్యూదిల్లీ పరిగణిస్తోంది.

    అయితే ఇరాన్‌పై అమెరికా ఆంక్షలు అమల్లో ఉన్నందున, బ్యాంకింగ్ చానెళ్లు, ఇన్సూరెన్స్, షిప్పింగ్, డాలర్ చెల్లింపులు వంటి అంశాలు భారత్‌కు క్లిష్టంగా మారే అవకాశం ఉందని వాణిజ్య వర్గాలు చెబుతున్నాయి. గతంలో ఇరాన్ నుంచి భారత్ భారీ స్థాయిలో ముడి ఆయిల్ దిగుమతి చేసుకున్నప్పటికీ, అమెరికా ఆంక్షల కారణంగా ఆ దిగుమతులు తగ్గాయి. భారత్ ప్రస్తుతం తన ముడి ఆయిల్ అవసరాల్లో గణనీయమైన భాగాన్ని దిగుమతుల ద్వారానే తీర్చుకుంటోంది. అధికారికంగా వాణిజ్య ఒప్పందం లేదా ఆయిల్ సరఫరా ఒప్పందం ప్రకటించబడలేదని, అయితే చర్చలు దౌత్య స్థాయిలో కొనసాగుతున్నాయని సంబంధిత వర్గాలు తెలిపాయి.

    విదేశాంగ శాఖ మంత్రి ఎస్ జైశంకర్ గతంలో న్యూదిల్లీలో మాట్లాడుతూ, భారత్ విదేశాంగ విధానం ఒక్క శిబిరానికి కట్టుబడి ఉండదని చెప్పారు. “ప్రపంచం బహుధ్రువంగా మారుతున్నప్పుడు, భారత్ కూడా బహుళ భాగస్వామ్యాలతో ముందుకు సాగుతుంది,” అని ఆయన అన్నారు. “ఎక్కడ భారత ప్రయోజనం ఉంటుందో, అక్కడ భారత్ తనకు తగిన నిర్ణయం తీసుకుంటుంది,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఆయన వ్యాఖ్యలు రష్యా, అమెరికా, యూరప్, పశ్చిమాసియా, గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలతో భారత్ ఒకేసారి సంబంధాలు నిర్వహిస్తున్న దౌత్య ధోరణిని సూచిస్తున్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

    HIGHLIGHTS

    - అమెరికా ఇరాన్ లావాదేవీలపై ఆంక్షల హెచ్చరికలు జారీ చేసింది

    - భారత్ చాబహార్ పోర్ట్‌ను కీలక కనెక్టివిటీ ప్రాజెక్ట్‌గా చూస్తోంది

    - ఇరాన్‌తో ఆయిల్, ట్రేడ్ చర్చలు దౌత్య స్థాయిలో కొనసాగుతున్నాయి

    - న్యూదిల్లీ స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్నే కొనసాగిస్తామని సంకేతం ఇచ్చింది

    - తదుపరి బహుళపక్ష సమావేశాల్లో మరిన్ని చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉంది

    ఇరాన్ వైపు నుంచి కూడా భారత్‌తో సంబంధాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నట్లు సంకేతాలు వచ్చాయి. ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్ తన ప్రభుత్వ విదేశాంగ దిశలో ఆసియా భాగస్వామ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఉంటుందని గతంలో టెహ్రాన్‌లో చెప్పారు. “ఇరాన్ తన పొరుగు ప్రాంతాలతో పాటు ఆసియాలోని ముఖ్య దేశాలతో ఆర్థిక, రాజకీయ సహకారాన్ని విస్తరించాలనుకుంటోంది,” అని ఆయన అన్నారు. భారత దౌత్య వర్గాల ప్రకారం, ఇరాన్‌తో చర్చల్లో పశ్చిమాసియాలో శాంతి, నౌకాయాన భద్రత, భారతీయ కార్మికుల భద్రత వంటి అంశాలు కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.

    అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరిగినప్పుడల్లా భారత్‌కు ద్వంద్వ సవాళ్లు ఎదురవుతాయి. ఒక వైపు అమెరికా భారత్‌కు ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక, టెక్నాలజీ, రక్షణ, వాణిజ్య భాగస్వామి. మరో వైపు ఇరాన్ పశ్చిమాసియా, మధ్య ఆసియా, సముద్ర రవాణా, ఎనర్జీ భద్రత పరంగా భారత్‌కు ప్రాధాన్యమైన దేశం. భారత నౌకలు హోర్ముజ్ జలసంధి పరిసర మార్గాలను వినియోగిస్తాయి. గల్ఫ్ దేశాల్లో లక్షలాది భారతీయులు పనిచేస్తున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే ముడి ఆయిల్ ధరలు, షిప్పింగ్ ఖర్చులు, ప్రవాస భారతీయుల భద్రతపై ప్రభావం పడుతుంది.

    చాబహార్ పోర్ట్ విషయంలో భారత్ దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడి దృష్టితో ముందుకు సాగుతోంది. ఈ పోర్ట్ ద్వారా ఆఫ్ఘానిస్థాన్‌కు సహాయక సరఫరాలు, మధ్య ఆసియాతో వాణిజ్య మార్గాలు, అంతర్జాతీయ ఉత్తర దక్షిణ రవాణా కారిడార్‌కు అనుసంధానం సాధ్యమవుతుందని న్యూదిల్లీ భావిస్తోంది. అమెరికా గతంలో చాబహార్ పోర్ట్‌కు సంబంధించి కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ కారణంగా ప్రత్యేక దృష్టితో వ్యవహరించినప్పటికీ, ప్రస్తుత ట్రంప్ పరిపాలన ఇరాన్‌పై కఠిన వైఖరిని మళ్లీ ముందుకు తెచ్చింది. అందువల్ల చాబహార్ అమలు దశలో చట్టపరమైన, ఆర్థిక, బీమా సంబంధిత జాగ్రత్తలు అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

    వాణిజ్య వర్గాల ప్రకారం, ఇరాన్‌తో రూపాయి ఆధారిత లేదా ప్రత్యామ్నాయ చెల్లింపు వ్యవస్థలపై చర్చలు జరిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, అలాంటి వ్యవస్థలు అమలు కావాలంటే బ్యాంకులు, షిప్పింగ్ కంపెనీలు, ఇన్సూరెన్స్ సంస్థలు, ప్రభుత్వ అనుమతులు సమన్వయంతో పని చేయాలి. బ్రిక్స్ వేదికలో స్థానిక కరెన్సీల వినియోగంపై చర్చలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఒకే కరెన్సీ లేదా నిర్ణయాత్మక చెల్లింపు యంత్రాంగంపై అధికారిక నిర్ణయం లేదు. భారత అధికారులు ఇలాంటి అంశాల్లో వాణిజ్య ప్రయోజనాలు, ఆంక్షల ప్రమాదాలు, అంతర్జాతీయ చట్టబద్ధత అన్నింటినీ పరిశీలిస్తామని చెబుతున్నారు.

    అమెరికా వైపు నుంచి న్యూదిల్లీతో సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయని దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి. అమెరికా ప్రతినిధులు భారత్‌తో వాణిజ్యం, టారిఫ్‌లు, సరఫరా గొలుసులు, ఎనర్జీ, భద్రత అంశాలపై మాట్లాడుతున్న సమయంలో ఇరాన్ అంశం కూడా చర్చకు రావచ్చని భావిస్తున్నారు. వైట్ హౌస్ లేదా భారత ప్రధాని కార్యాలయం నుంచి ఈ దశలో అధికారిక సంయుక్త ప్రకటన వెలువడలేదు. అయితే ఇరాన్‌తో సాధ్యమైన ఒప్పందాలు ఉంటే అవి అంతర్జాతీయ బాధ్యతలను దృష్టిలో పెట్టుకుని, భారత ప్రయోజనాలకు అనుగుణంగా మాత్రమే ముందుకు తీసుకెళ్తామని భారత అధికార వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

    ఇరాన్, అమెరికా మధ్య ఉద్రిక్తత తగ్గించడంలో భారత్ నిర్మాణాత్మక పాత్ర పోషించగలదా అన్న ప్రశ్న కూడా దౌత్య చర్చల్లో వినిపిస్తోంది. భారత్ గతంలో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు, గ్లోబల్ సౌత్ ఆహార, ఇంధన భద్రత వంటి అంశాల్లో సంభాషణకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. అయితే అధికారిక మధ్యవర్తిత్వ పాత్రపై న్యూదిల్లీ ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ప్రకటన చేయలేదు. ఒక భారత అధికారి వ్యాఖ్యానించినట్లుగా, “భారత్ సంభాషణ, దౌత్యం, ఉద్రిక్తతల తగ్గింపునకు మద్దతు ఇస్తుంది; కానీ ఏ ప్రక్రియ అయినా సంబంధిత పక్షాల అంగీకారంతోనే ముందుకు సాగాలి.”

    తదుపరి రోజుల్లో ఇరాన్‌తో జరిగే ఉన్నతస్థాయి సంప్రదింపులు, చాబహార్ పోర్ట్‌పై అమలు నిర్ణయాలు, ఆయిల్ లేదా ట్రేడ్ చెల్లింపు వ్యవస్థలపై స్పష్టత, అమెరికా ఆంక్షల అమలు విధానం కీలకంగా మారనున్నాయి. న్యూదిల్లీకి ఒకేసారి వాషింగ్టన్‌తో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, టెహ్రాన్‌తో ప్రాదేశిక ప్రయోజనాలను కొనసాగించడం అనే రెండు లక్ష్యాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల సెప్టెంబర్‌లో జరిగే దౌత్య సమావేశాలు, విదేశాంగ శాఖల మధ్య సంప్రదింపులు, ఏవైనా అధికారిక ఒప్పంద ప్రకటనలు ఈ వ్యవహారంలో తదుపరి దిశను నిర్ణయించే అవకాశముంది.