నేపాల్ వరదల తర్వాత హిమాలయ నదీ లోయల్లో అప్రమత్తత పెంపు
నేపాల్లో ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్ నేపథ్యంలో ఉత్తర భారత నదీ పరివాహక ప్రాంతాల్లో ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలపై దృష్టి పెరిగింది
నేపాల్ హిమాలయ ప్రాంతాల్లో ఇటీవల సంభవించిన ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్ తర్వాత భారత్, నేపాల్ సరిహద్దు నదీ లోయల్లో వరద ముప్పుపై కేంద్ర, రాష్ట్ర యంత్రాంగాలు అప్రమత్తత పెంచాయి. గ్లేషియల్ లేక్ అవుట్బర్స్ట్, భారీ వర్షాలు, కొండచరియల ప్రభావం కలిసి ఆకస్మిక వరదలకు దారి తీసే అవకాశాలపై అధికారిక వర్గాలు నిఘా పెంచుతున్నాయి.
హిమాలయాల్లోని ఎత్తైన పర్వత ప్రాంతాల్లో ఆకస్మికంగా ఏర్పడే నీటి నిల్వలు తెగిపోవడం, క్లౌడ్బర్స్ట్ తరహా భారీ వర్షాలు కురవడం వంటి ఘటనలు కొన్ని నిమిషాల్లోనే దిగువ ప్రాంతాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపవచ్చని విపత్తు నిర్వహణ నిపుణులు తెలిపారు. నేపాల్, టిబెట్ ప్రాంతాల నుంచి ఉద్భవించే లేదా ప్రవహించే కోషి, గండక్, రాప్తి, మహానంద, తీస్తా వంటి నదులు ఉత్తర భారత రాష్ట్రాలకు చేరుతుండటంతో, ఈ నదుల నీటి మట్టాలు, వర్షపాతం, ఉపగ్రహ చిత్రాలపై నిరంతర పర్యవేక్షణ అవసరమని వారు చెప్పారు. “హిమాలయ నదుల్లో ఫ్లాష్ ఫ్లడ్ ముప్పు సాధారణ నది వరదలతో పోల్చితే చాలా వేగంగా మారుతుంది,” అని జాతీయ విపత్తు నిర్వహణకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి గురువారం న్యూఢిల్లీలో అన్నారు.
నేపాల్ వైపున ఉన్న పర్వత లోయల్లో రహదారులు, చిన్న గ్రామాలు, హైడ్రో పవర్ ప్రాజెక్టులు వరదలకు గురయ్యాయని అక్కడి అధికారిక వర్గాలు తెలిపాయి. మరణాలు, గల్లంతైన వారి సంఖ్యపై స్థానిక పరిపాలన ధ్రువీకరణ ప్రక్రియ కొనసాగుతోందని పేర్కొన్నాయి. “మా ప్రాధాన్యం ప్రస్తుతం శోధన, సహాయక చర్యలు, సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలింపు,” అని నేపాల్ హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి ఖట్మండులో తెలిపారు. ప్రభావిత ప్రాంతాలకు చేరుకోవడంలో వాతావరణం, మార్గాల నష్టం ప్రధాన సవాళ్లుగా ఉన్నాయని అధికారులు చెప్పారు.
భారత్లో ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్, సిక్కిం, పశ్చిమ బెంగాల్, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, జమ్మూ కాశ్మీర్ ప్రాంతాల్లో హిమాలయ నదుల ప్రవాహంపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. కోషి, గండక్, ఘాఘర, రాప్తి వంటి నదులు బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్లోని విస్తృత మైదాన ప్రాంతాలకు చేరే ముందు నేపాల్ పర్వత ప్రాంతాల గుండా ప్రవహిస్తాయి. నీటి మట్టాలు ఒక్కసారిగా పెరిగితే దిగువ ప్రాంతాల్లో ఉన్న గ్రామాలు, రహదారులు, వంతెనలు, వ్యవసాయ భూములు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది.
HIGHLIGHTS
- నేపాల్ హిమాలయ ప్రాంతాల్లో ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్పై అప్రమత్తత
- కోషి, గండక్, రాప్తి నదులపై ప్రత్యేక నిఘా
- గ్లేషియల్ లేక్ అవుట్బర్స్ట్ ప్రధాన ముప్పుగా నిపుణుల హెచ్చరిక
- భారత్లో ఉత్తర రాష్ట్రాలకు ముందస్తు హెచ్చరికలపై దృష్టి
గ్లేషియల్ లేక్ అవుట్బర్స్ట్ ఫ్లడ్ అంటే హిమానీనదాల కరుగుదలతో ఏర్పడిన సరస్సు లేదా కొండచరియలతో అడ్డుకట్ట పడిన నీటి నిల్వ ఒక్కసారిగా తెగిపోవడం. అటువంటి సందర్భాల్లో భారీ నీటి ప్రవాహం బండరాళ్లు, మట్టి, శిథిలాలతో కలిసి వేగంగా దిగువకు దూసుకెళ్తుంది. “ఇది ముందస్తు హెచ్చరిక లేకుండా ఎదురైతే స్థానికులకు స్పందించడానికి సమయం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది,” అని భారత వాతావరణ శాస్త్ర విభాగానికి చెందిన ఒక శాస్త్రవేత్త అన్నారు. క్లౌడ్బర్స్ట్, భూకంప ప్రకంపనలు, కొండచరియలు ఈ ముప్పును మరింత పెంచవచ్చని ఆయన తెలిపారు.
టిబెట్ ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే నదులపై వర్షపాతం, ప్రవాహ డేటా పంచుకోవడం విషయంలో ప్రాంతీయ సహకారం కీలకమని జలవనరుల నిపుణులు చెబుతున్నారు. సరిహద్దు దాటి ప్రవహించే నదుల విషయంలో ఉపగ్రహాల ద్వారా పర్యవేక్షణ, ఆటోమేటిక్ నీటి మట్టం సెన్సర్లు, సైరన్ హెచ్చరికలు, జిల్లా స్థాయి తరలింపు ప్రణాళికలు సమన్వయంగా పనిచేయాలని వారు సూచిస్తున్నారు. “డేటా త్వరగా అందితేనే దిగువ ప్రాంతాల్లో ప్రాణనష్టం తగ్గించే చర్యలు వేగంగా తీసుకోవచ్చు,” అని ఒక మాజీ కేంద్ర జల సంఘం అధికారి తెలిపారు.
కేంద్ర ప్రభుత్వ వర్గాల ప్రకారం, సంబంధిత రాష్ట్రాలకు నదీ తీర గ్రామాల్లో స్థానిక హెచ్చరిక వ్యవస్థలు పనిచేస్తున్నాయో లేదో సమీక్షించాలనే సూచనలు వెళ్లాయి. జిల్లా కలెక్టర్లు, రాష్ట్ర విపత్తు ప్రతిస్పందన దళాలు, నీటిపారుదల శాఖలు, పోలీస్, గ్రామస్థాయి పరిపాలన మధ్య సమాచార మార్పిడిని బలోపేతం చేయడంపై దృష్టి ఉంది. ప్రమాద సూచనలు వచ్చిన వెంటనే లోయలలోని జనాన్ని ఎత్తైన ప్రాంతాలకు తరలించడం, వంతెనలు మరియు నది ఒడ్డుల వద్ద రాకపోకలను నియంత్రించడం వంటి చర్యలు సిద్ధం చేయాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
నేపాల్లో సహాయక చర్యలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో భారత్ అవసరమైన మానవతా సహాయం అందించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని అధికారిక వర్గాలు తెలిపాయి. రాబోయే రోజుల్లో హిమాలయ ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం అంచనాలు, నదుల నీటి మట్టాలు, ఉపగ్రహ పరిశీలనల ఆధారంగా అదనపు అలర్ట్స్ జారీ చేసే అవకాశం ఉంది. సరిహద్దు నదులపై సమయానుకూల డేటా పంచుకోవడం, జిల్లా స్థాయి డ్రిల్లులు, ప్రజలకు ముందస్తు హెచ్చరికలు తదుపరి చర్యల్లో కీలకంగా ఉండనున్నాయి.