సౌదీ ట్యాంకర్పై ఇరాన్ దాడిలో 2 మంది ఫిలిప్పీన్స్ నావికులు మృతి: సౌదీ అరేబియా
హోర్ముజ్ జలసంధిలో సిద్ర్ ట్యాంకర్ భద్రతా ఘటనపై బహ్రీ ధ్రువీకరణ; సముద్ర రవాణా భద్రతపై ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి
సౌదీకి చెందిన సూపర్ట్యాంకర్ సిద్ర్పై సోమవారం రాత్రి హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఇరాన్ దాడి చేసిందని సౌదీ అరేబియా ఆరోపించింది; ఈ ఘటనలో 2 మంది ఫిలిప్పీన్స్ నావికులు మరణించారని సౌదీ జాతీయ షిప్పింగ్ కంపెనీ బహ్రీ బుధవారం ధ్రువీకరించింది.
సౌదీ యాజమాన్యంలోని సిద్ర్ నౌక హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు భద్రతా ఘటనలో చిక్కుకుందని బహ్రీ తన ప్రకటనలో తెలిపింది. స్థానిక కాలమానం ప్రకారం సోమవారం రాత్రి 23:40 గంటల సమయంలో ఘటన జరిగినట్లు కంపెనీ పేర్కొంది. సౌదీ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ అనంతరం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో, “సౌదీ ట్యాంకర్ సిద్ర్ హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణిస్తున్న సమయంలో ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకోవడాన్ని రాజ్యం ఖండిస్తోంది” అని తెలిపింది. ఇరాన్ మాత్రం ఈ ఆరోపణపై తక్షణ స్పందన ఇవ్వలేదు. అయితే దానికి ముందుగా 2 ట్యాంకర్లు అనధికార మార్గం ఉపయోగిస్తూ మైన్లను ఢీకొని మంటల్లో చిక్కుకున్నాయని ఇరాన్ పేర్కొంది.
బహ్రీ బుధవారం విడుదల చేసిన ప్రకటనలో మరణించిన నావికుల వివరాలను విస్తృతంగా వెల్లడించలేదు. “ఈ ఘటన ఫలితంగా మా 2 మంది ఫిలిప్పీన్స్ సముద్ర సిబ్బంది ప్రాణాలు కోల్పోయారని బహ్రీ తీవ్ర దుఃఖంతో ధ్రువీకరిస్తోంది” అని కంపెనీ తెలిపింది. “ఈ క్లిష్ట సమయంలో వారి కుటుంబాలకు, ఆత్మీయులకు, సహచరులకు కంపెనీ ప్రగాఢ సానుభూతి, హృదయపూర్వక సంతాపం తెలియజేస్తోంది” అని బహ్రీ పేర్కొంది. నౌక పరిస్థితి, మిగిలిన సిబ్బంది భద్రత, రక్షణ చర్యల వివరాలపై కంపెనీ మరింత సమాచారం ఇవ్వలేదు. హోర్ముజ్ మార్గంలో కొనసాగుతున్న మిలిటరీ ఉద్రిక్తతల మధ్య ఈ మరణాలు అంతర్జాతీయ షిప్పింగ్ రంగంలో తీవ్ర దృష్టిని ఆకర్షించాయి.
సముద్ర భద్రతా సంస్థల వివరాల ప్రకారం, ఒమాన్లోని ముసందం ద్వీపకల్పానికి ఉత్తరంగా సిద్ర్ తెలియని ప్రాజెక్టైళ్లకు గురైంది. అదే సమయంలో దక్షిణ కొరియా యాజమాన్యంలోని సెనెగల్ ప్రాస్పెరిటీ అనే మరో సూపర్ట్యాంకర్ కూడా ముసందం తూర్పున దెబ్బతిన్నట్లు సముద్ర రిస్క్ మేనేజ్మెంట్, ఇంటెలిజెన్స్ సంస్థలు మారిస్క్స్, కెప్లర్ తెలిపాయి. రెండూ సౌదీ క్రూడ్ ఆయిల్తో లోడైన ట్యాంకర్లేనని, ఒక్కో నౌకలో సుమారు 2 మిలియన్ బ్యారెల్స్ చమురు ఉన్నట్లు ఆ సంస్థలు వెల్లడించాయి. ఘటనలు కొద్ది నిమిషాల వ్యవధిలోనే జరిగాయని వాటి అంచనా. యూకే మారిటైమ్ ట్రేడ్ ఆపరేషన్స్ ఏజెన్సీ కూడా అదే ప్రాంతాల్లో 2 ఘటనలను నమోదు చేసింది.
మారిస్క్స్ ప్రకారం, సిద్ర్ 19:52 జీఎంటీ సమయంలో ఒమాన్లోని ఖసాబ్కు ఈశాన్యంగా సుమారు 16 నాటికల్ మైళ్లు, అంటే దాదాపు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో “తెలియని ప్రాజెక్టైళ్ల” దాడికి గురైంది. సెనెగల్ ప్రాస్పెరిటీ ఖసాబ్కు తూర్పున సుమారు 17 నాటికల్ మైళ్ల దూరంలో “3 తెలియని ప్రాజెక్టైళ్ల” ప్రభావానికి గురైనట్లు మారిస్క్స్ తెలిపింది. ఈ వివరాలపై సంబంధిత ప్రభుత్వాల నుంచి స్వతంత్ర సాంకేతిక నిర్ధారణ ఇంకా వెలువడలేదు. అయితే సౌదీ అరేబియా అధికారికంగా ఇరాన్ను లక్ష్యంగా చేసుకొని ఆరోపణ చేయడం వల్ల ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తత మరింత పెరిగింది. ఘటన జరిగిన మార్గం హోర్ముజ్ జలసంధిలో దక్షిణ దారికి సమీపంగా ఉండడం, ఇటీవల వాణిజ్య నౌకలపై వరుస దాడుల నేపథ్యంలో పరిశీలనకు వచ్చింది.
సౌదీ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తన ప్రకటనలో జోర్డాన్, బహ్రెయిన్, కువైట్లపై జరిగిన ఇటీవలి ఇరాన్ దాడులను కూడా ఖండించింది. “ఉద్రిక్తతను ఆపాల్సిన అవసరం ఉంది; అంతర్జాతీయ నావిగేషన్ భద్రత, సురక్షితతను గౌరవించాలి” అని మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. గ్లోబల్ ఎనర్జీ సరఫరాల భద్రత, జాతీయ సార్వభౌమత్వం, అంతర్జాతీయ చట్టానికి గౌరవం అవసరమని సౌదీ ప్రభుత్వం పేర్కొంది. ఇంధన రవాణాలో కీలక స్థానంలో ఉన్న హోర్ముజ్ జలసంధిలో సముద్ర మార్గాలపై వివాదం మళ్లీ ఉధృతమవుతున్న సంకేతాలను ఈ ప్రకటన ఇచ్చింది.
HIGHLIGHTS
- సిద్ర్ ఘటనలో 2 మంది ఫిలిప్పీన్స్ నావికులు మృతి
- ఘటన సోమవారం 23:40 స్థానిక సమయంలో జరిగింది
- ఒక్కో ట్యాంకర్లో 2 మిలియన్ బ్యారెల్స్ సౌదీ క్రూడ్
- సెనెగల్ ప్రాస్పెరిటీ కూడా అదే ప్రాంతంలో దెబ్బతింది
- హోర్ముజ్ ద్వారా సాధారణంగా ప్రపంచ చమురు రవాణాలో 1/5 భాగం
ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషన్ గార్డ్ కార్ప్స్ బుధవారం ఒక ప్రకటనలో, 2 ఆయిల్ ట్యాంకర్లు “అమెరికా మిలిటరీ ప్రోత్సాహంతో చట్టవిరుద్ధ మార్గం ద్వారా” హోర్ముజ్ జలసంధిని దాటడానికి ప్రయత్నించాయని తెలిపింది. ఆ నౌకలు తర్వాత “మైన్లను ఢీకొని పేలాయి” అని ఐఆర్జీసీ పేర్కొంది. “ఆ నౌకలు ప్రస్తుతం మంటల్లో ఉన్నాయి” అని కూడా ఆ ప్రకటనలో తెలిపింది. సౌదీ ఆరోపణపై ఇరాన్ నేరుగా స్పందించకపోయినా, అనధికార మార్గం, మైన్లు అనే తన వాదనను ముందుకు తెచ్చింది. ఈ భిన్న వాదనలు ఘటన స్వరూపం, బాధ్యత, సముద్ర మార్గ నియంత్రణపై కొత్త ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతున్నాయి.
అమెరికా మిలిటరీ ఈ నిర్దిష్ట ట్యాంకర్ ఘటనలపై వ్యాఖ్యానించలేదు. అయితే ఇరాన్పై తాజా దాడులు హోర్ముజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య షిప్పింగ్పై ఐఆర్జీసీ చేసిన ఇటీవలి దాడి ప్రయత్నాలు, అమెరికా సర్వీస్ సభ్యులపై దాడుల నేపథ్యంలో జరిగాయని అమెరికా మిలిటరీ తెలిపింది. సోమవారం రాత్రి ఘటనల వార్త బయటకు వచ్చిన తర్వాత, అమెరికా మిలిటరీ ఇరాన్పై విస్తృత ఎయిర్ స్ట్రైక్స్ నిర్వహించింది; దానికి ప్రతిస్పందనగా ఇరాన్ పొరుగున ఉన్న అరబ్ దేశాల్లోని అమెరికా స్థావరాలను మిస్సైళ్లు, డ్రోన్లతో లక్ష్యంగా చేసుకుంది. జూలై తర్వాత అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య జరిగిన అతిపెద్ద ఫైర్ ఎక్స్చేంజ్ ఇదేనని ప్రాంతీయ భద్రతా వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
ఇరాన్ ఆరోగ్య మంత్రి బుధవారం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, అమెరికా దాడుల్లో 18 మంది మరణించగా, 108 మంది గాయపడ్డారు. దక్షిణ ఇరాన్లోని సిరిక్ నగరంలో ఒక వివాహ వేడుకపై జరిగిన దాడిలో 2 చిన్నారులు సహా 4 మంది మరణించారని ఇరాన్ ఆరోపించింది. ఆ దాడిని “వార్ క్రైమ్”గా ఇరాన్ అభివర్ణించింది. అమెరికా మిలిటరీ అయితే ఆ నివేదికలను పరిశీలిస్తున్నట్లు తెలిపింది. పౌరులపై ప్రభావం చూపినట్లు వచ్చిన వివరాలు పూర్తి స్థాయిలో ధ్రువీకరించబడలేదు. అయితే ఇరు పక్షాల ఆరోపణలు ప్రాంతీయ ఉద్రిక్తతను దౌత్యపరంగా మరింత క్లిష్టం చేస్తున్నాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో అత్యంత కీలక సముద్ర మార్గాల్లో ఒకటి. సాధారణ పరిస్థితుల్లో ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ షిప్మెంట్లలో సుమారు 1/5 భాగం ఈ మార్గం గుండా సాగుతుంది. ఫిబ్రవరిలో అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ఇరాన్తో ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఈ జలసంధి কার্যాత్మకంగా మూసివేత పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటోంది. వాణిజ్య నౌకలపై ఇరాన్ మిస్సైల్, డ్రోన్ దాడులు, ఇరాన్ పోర్టులపై అమెరికా బ్లాకేడ్ కలిసి షిప్పింగ్ కార్యకలాపాలను ప్రభావితం చేశాయి. జూన్లో యుద్ధాన్ని ముగించి జలసంధిని మళ్లీ తెరవడానికి అమెరికా, ఇరాన్ ప్రాథమిక ఒప్పందానికి వచ్చినప్పటికీ, కొన్ని వారాల్లోనే అది కూలిపోయింది. షిప్పింగ్పై దాడులు తిరిగి ప్రారంభమవడంతో అమెరికా బ్లాకేడ్ను పునరుద్ధరించింది.
హోర్ముజ్ మార్గంపై నియంత్రణ విషయంలో ఇరాన్ తన వైఖరిని మార్చేందుకు సిద్ధంగా లేదని పదేపదే తెలిపింది. ఇరాన్కు సమీపంగా ఉన్న ఉత్తర మార్గం బదులుగా, ఒమాన్ జలాల వైపు దక్షిణ మార్గం ఉపయోగిస్తున్న నౌకలను ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకుంటోందని భద్రతా సంస్థలు సూచిస్తున్నాయి. ఒమాన్, ఐక్యరాజ్యసమితి, అమెరికా మిత్రదేశాలు సూచించే దక్షిణ మార్గం ఇరాన్ ప్రాధాన్య మార్గాన్ని తప్పించేందుకు రూపొందించబడిందని సముద్ర రవాణా వర్గాలు చెబుతున్నాయి. ఇరాన్ మాత్రం జలసంధిపై కొంత నియంత్రణ తన భద్రతా ప్రయోజనాలకు అవసరమని వాదిస్తోంది. ఈ వివాదం నావిగేషన్ స్వేచ్ఛ, సముద్ర చట్టం, ఇంధన భద్రతలను ఒకే సమయంలో ప్రభావితం చేస్తోంది.
ఇరాన్ దాడులున్నప్పటికీ, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హోర్ముజ్ జలసంధి “తెరిచి ఉంది” అని ప్రకటించారు. అమెరికా మిలిటరీ దక్షిణ మార్గం గుండా నౌకల ప్రయాణానికి సహాయం చేస్తున్నట్లు అమెరికా అధికారులు తెలిపారు. అమెరికా ఎనర్జీ సెక్రటరీ క్రిస్ రైట్ ప్రకారం, సోమవారం 17 మిలియన్ బ్యారెల్స్ చమురు హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకల ద్వారా ప్రవహించింది; యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి ఇది రోజువారీ రికార్డు స్థాయి అని ఆయన తెలిపారు. అదే రోజు చివర్లో 2 ట్యాంకర్లు దెబ్బతిన్న ఘటన, రవాణా పెరుగుదలతోపాటు భద్రతా ప్రమాదాలు కూడా పెరుగుతున్నాయని చూపిస్తోంది.
సిద్ర్లో మరణించిన ఫిలిప్పీన్స్ నావికుల విషయంలో ఫిలిప్పీన్స్ అధికారుల నుంచి మరింత అధికారిక సమాచారం కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు. బహ్రీ నౌక సిబ్బంది, కార్గో, సముద్ర కాలుష్య ప్రమాదం, మరమ్మతులు లేదా టోవింగ్ ఏర్పాట్లపై తదుపరి అప్డేట్ ఇవ్వనుంది. సౌదీ అరేబియా, అమెరికా, ఒమాన్, సంబంధిత సముద్ర భద్రతా సంస్థలు ఘటనల సాంకేతిక విశ్లేషణను కొనసాగించే అవకాశం ఉంది. హోర్ముజ్ జలసంధిలో షిప్పింగ్ సంస్థలు తమ మార్గాలు, ఇన్సూరెన్స్ షరతులు, సిబ్బంది భద్రతా ప్రోటోకాల్స్ను తిరిగి సమీక్షిస్తున్నాయి. తదుపరి రోజుల్లో ఇరాన్ స్పందన, అమెరికా మిలిటరీ వివరాలు, సౌదీ దౌత్య చర్యలు ఈ సంక్షోభ దిశను నిర్ణయించనున్నాయి.
