బిష్కెక్లో 26వ SCO శిఖరాగ్ర సమావేశం ముగిసింది
బిష్కెక్ డిక్లరేషన్ సహా 28 పత్రాలకు ఆమోదం; 2026-2027 చైర్మన్షిప్ పాకిస్తాన్కు బదిలీ
కిర్గిజ్ రిపబ్లిక్ రాజధాని బిష్కెక్లో షాంఘై సహకార సంస్థ ప్రభుత్వాధినేతల మండలి 26వ సమావేశం ముగిసింది. “25 ఏళ్ల SCO: సుస్థిర శాంతి, అభివృద్ధి, శ్రేయస్సు కోసం కలిసి” అనే నినాదంతో జరిగిన ఈ సమావేశంలో బిష్కెక్ డిక్లరేషన్ సహా 28 పత్రాలకు సభ్య దేశాలు ఆమోదం తెలిపాయి.
సమావేశంలో 2026-2027 కాలానికి SCO చైర్మన్షిప్ పాకిస్తాన్కు బదిలీ చేశారు. అదే కాలానికి లాహోర్కు SCO టూరిజం అండ్ కల్చరల్ క్యాపిటల్ హోదా లభించింది. బిష్కెక్ డిక్లరేషన్లో భద్రత, వాణిజ్యం, ప్రాంతీయ సహకారం, అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిరక్షణ, బహుపాక్షిక వ్యవస్థ బలోపేతం వంటి అంశాలు ప్రధానంగా చోటుచేసుకున్నాయి. SCO, CSTO, CIS మధ్య రోడ్మ్యాప్కు ఆమోదం తెలపడంతో పాటు ఈ ఫార్మాట్లో తొలి త్రైపాక్షిక కార్యక్రమం నిర్వహణకు సభ్య దేశాలు అంగీకరించాయి.
డిక్లరేషన్లో ఇరాన్ సార్వభౌమత్వం, భౌగోళిక సమగ్రతకు మద్దతు పునరుద్ఘాటించారు. ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులు అంతర్జాతీయ చట్టం, ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్ సూత్రాలకు విరుద్ధమని సభ్య దేశాలు పేర్కొన్నాయి. అణ్వస్త్ర వ్యాప్తి నిరోధక ఒప్పందం సభ్య దేశంగా ఇరాన్కు ఉన్న హక్కులకు కూడా మద్దతు తెలిపాయి. ఐక్యరాజ్యసమితి, వరల్డ్ ట్రేడ్ ఆర్గనైజేషన్ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా ఉండే ఏకపక్ష ఆంక్షలను SCO దేశాలు వ్యతిరేకించాయి.
HIGHLIGHTS
- బిష్కెక్ డిక్లరేషన్ సహా 28 పత్రాలకు ఆమోదం
- 2026-2027 చైర్మన్షిప్ పాకిస్తాన్కు బదిలీ
- లాహోర్కు SCO టూరిజం అండ్ కల్చరల్ క్యాపిటల్ హోదా
- SCO-CSTO-CIS రోడ్మ్యాప్కు సభ్య దేశాల మద్దతు
తెరువైన, పారదర్శకమైన, సమానమైన, సమగ్రతతో కూడిన, వివక్షరహిత బహుపాక్షిక వాణిజ్య వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని సభ్య దేశాలు పేర్కొన్నాయి. 2030 వరకు అమలు చేయనున్న SCO ఆర్థిక అభివృద్ధి వ్యూహాన్ని కొనసాగించేందుకు కూడా అంగీకరించాయి. ఉగ్రవాదం, వేర్పాటువాదం, తీవ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా పోరాటం కొనసాగించాలని సమావేశం స్పష్టం చేసింది. ఉగ్రవాద వ్యతిరేక చర్యల్లో ద్వంద్వ ప్రమాణాలు అంగీకారయోగ్యం కావని భారత్ ప్రాధాన్యంగా పేర్కొన్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
సమ్మిట్కు అనుబంధంగా SCO ప్లస్ సమావేశం కూడా జరిగింది. “న్యాయమైన ప్రపంచ క్రమానికి కీలక అంశంగా ఐక్యరాజ్యసమితి: బహుధ్రువ ప్రపంచ నిర్మాణంలో SCO ప్లస్ దేశాల పాత్ర” అనే థీమ్పై ఈ సమావేశం జరిగింది. సభ్య దేశాలతో పాటు మంగోలియా వంటి పరిశీలక దేశాలు, టర్కీ, ఈజిప్ట్, అజర్బైజాన్ వంటి డైలాగ్ పార్ట్నర్లు, ఆహ్వానిత దేశాలు, ప్రాంతీయ మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.
2002లో ఏర్పడిన CSTO, 1992లో CIS ఫ్రేమ్వర్క్లో కుదిరిన కలెక్టివ్ సెక్యూరిటీ ట్రీటీ నుంచి రూపుదిద్దుకున్న ప్రాంతీయ భద్రతా కూటమి. తాజా రోడ్మ్యాప్ అమలు, పాకిస్తాన్ చైర్మన్షిప్ ప్రాధాన్యాలు, లాహోర్ సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల షెడ్యూల్పై తదుపరి దౌత్య సంప్రదింపులు కొనసాగనున్నాయి.
